Վրաստանում կենսաթոշակը ծածկում է նվազագույն ծախսերի միայն 22%-ը․ Moorepay
Հետազոտություն Վրաստանում կենսաթոշակների վերաբերյալ
Եվրոպական 39 երկրներից 20-ում կենսաթոշակները չեն ծածկում հիմնական ծախսերը։ Այդ երկրների ցանկում Վրաստանը զբաղեցնում է ամենավերջին տեղը․ պետական կենսաթոշակները ծածկում են մարդկանց նվազագույն ծախսերի միայն 22%-ը։ Սրանք բրիտանական Moorepay ընկերության անցկացրած նոր ուսումնասիրության արդյունքներն են։ Ընկերությունը մասնագիտացած է աշխատավարձի հաշվարկման և մարդկային ռեսուրսների կառավարման հարցերում։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակել է Euronews-ը։
Կենսաթոշակներ և իրական ծախսեր. ի՞նչ է ցույց տալիս ուսումնասիրությունը
Ուսումնասիրությունը հիմնված է 2025 թվականի հոկտեմբերի վերջի դրությամբ առկա տվյալների վրա և գնահատում է, թե արդյոք պետական կենսաթոշակները բավարար են կենսաապահովման հիմնական ծախսերը հոգալու համար: Դիտարկվել են միայն սննդի, տրանսպորտի, կոմունալ ծառայությունների և այլ անհրաժեշտ ծախսերը. բնակվարձը հաշվի չի առնվել։
Moorepay-ն հավաքագրել է միջին կենսաթոշակների վերաբերյալ տվյալներ և օգտագործել է Numbeo-ն՝ տարբեր երկրներում միջին գները ցուցադրող տվյալների բազան, կենսաապահովման բյուջեն հաշվարկելու համար։
Արդյունքները հստակ ցույց են տալիս անհավասարությունը. 39 եվրոպական երկրներից 20-ում կենսաթոշակները չեն ծածկում նույնիսկ կենսաապահովման նվազագույն ծախսերը։
Արևմտյան Եվրոպայի ոճի հարմարավետություն
Ուսումնասիրության համաձայն՝ սոցիալական պաշտպանության ամենաուժեղ համակարգը գործում է Արևմտյան և Հյուսիսային Եվրոպայում, որտեղ կենսաթոշակները ոչ միայն բավարար են, այլև զգալիորեն գերազանցում են անհրաժեշտ ծախսերը։
Լավագույն ցուցանիշներն ունեցող երկրներն են՝
- Լյուքսեմբուրգ – 225%
- Իտալիա – 210%
- Ֆինլանդիա – 208%
- Իսպանիա – 199%
- Դանիա – 189%
- Իսլանդիա – 179%
- Նորվեգիա – 178%
- Գերմանիա – 176%
- Բելգիա – 170%
- Ավստրիա – 165%
- Ֆրանսիա – 160%
- Նիդերլանդներ – 159%
- Շվեդիա – 158%
- Շվեյցարիա – 131%
- Իռլանդիա – 126%
- Միացյալ Թագավորություն – 120%
- Լեհաստան – 112%
- Չեխիա – 108%
- Հունաստան – 103%
Այս երկրներում թոշակառուները, տեսականորեն, ոչ միայն բավարարում են իրենց հիմնական կարիքները, այլև ունեն որոշակի ֆինանսական բարձիկ, որը սոցիալական բարեկեցության հիմնական ցուցիչներից մեկն է։
Արևելյան Եվրոպայի իրականությունը
Իրավիճակը զգալիորեն տարբեր է Արևելյան և Հարավարևելյան Եվրոպայում, որտեղ կենսաթոշակները հաճախ միայն մասամբ են ծածկում նվազագույն ծախսերը։
Այս երկրներում իրավիճակը հետևյալն է՝
- Սլովենիա – 95%
- Սլովակիա – 94%
- Էստոնիա – 91%
- Պորտուգալիա – 90%
- Չեռնոգորիա – 89%
- Լիտվա – 85%
- Խորվաթիա – 82%
- Հունգարիա – 81%
- Բուլղարիա – 78%
- Ռումինիա – 73%
- Սերբիա – 68%
- Լատվիա – 65%
- Թուրքիա – 64%
- Հյուսիսային Մակեդոնիա – 61%
- Կիպրոս – 58%
- Բոսնիա և Հերցեգովինա – 53%
- Մոլդովա – 42%
- Ուկրաինա – 29%
- Ալբանիա – 29%
- Վրաստան – 22%
Վրաստանը՝ վերջին տեղում
Ուսումնասիրության համաձայն՝ Վրաստանում պետական կենսաթոշակը ծածկում է նվազագույն ծախսերի միայն 22%-ը, չնայած իրականությունն ավելի բարդ է, քան վիճակագրությունն է ցույց տալիս։
Ծերության կենսաթոշակների բաշխման ներկայիս համակարգը միատարր և ֆիքսված է, ինչը նշանակում է, որ այն կապված չէ անհատի աշխատանքային ստաժի կամ գնաճի մակարդակի հետ։ Արդյունքում կենսաթոշակները հաճախ հետ են մնում գների աճից։
Սա հատկապես վերաբերում է առօրյա կյանքի համար անհրաժեշտ իրերին՝
- սնունդ՝ հատկապես ներմուծվող ապրանքների գնաճի պատճառով,
- դեղորայք՝ քրոնիկ հիվանդությունների բարձր տարածվածության պատճառով,
- կոմունալ ծառայություններ՝ հատկապես ջեռուցման սեզոնի ընթացքում,
- տրանսպորտ։
Չնայած ուսումնասիրությունը հաշվի չի առնում բնակվարձը, իրականում այս գործոնը որոշիչ է շատերի համար, հատկապես նրանց, ովքեր չունեն իրենց տունը կամ բնակարանը։
Վրաստանում կենսաթոշակառուների համար գոյատևման հիմնական մեխանիզմներից մեկն ընտանիքն է։ Շատերը ֆինանսական աջակցություն են ստանում երեխաներից կամ այլ հարազատներից, ինչը փաստացի ստեղծում է ոչ ֆորմալ սոցիալական ապահովության ցանց։
Այս միտումը հատկապես տարածված է այն շրջաններում, որտեղ աշխատատեղերը քիչ են, և կենսաթոշակները հաճախ եկամտի միակ կայուն աղբյուրն են։
Հետևեք մեզ — Facebook | Youtube
Հետազոտություն Վրաստանում կենսաթոշակների վերաբերյալ
