750 min rüşvət və Gürcüstanda hakimiyyətə qarşı çıxan keçmiş baş nazirə qarşı irəli sürülmüş digər yeni ittihamlar haqqında
Gürcüstanın keçmiş baş nazirinə qarşı ittihamlar
Gürcüstanın keçmiş baş naziri İrakli Qaribaşviliyə qarşı xüsusilə külli miqdarda rüşvət alma ittihamı irəli sürülüb. Yeni ittiham onun açıq məktublarla çıxış etməsindən dərhal sonra irəli sürülüb. Həmin məktublarda Qaribaşvili hökuməti onun siyasətə qayıdışının qarşısını almaq məqsədilə təqib etməkdə ittiham edib.
Qaribaşvili qanunsuz gəlirlərin leqallaşdırılması işi üzrə artıq beşillik həbs cəzası çəkir. Yeni ittiham 11 ildən 15 ilədək azadlıqdan məhrumetmə cəzasını nəzərdə tutur.
🟥 Prokurorluğun məlumatına görə, o vaxt müdafiə naziri olan Cuanşer Burçuladze (hazırda həbsdədir) Qaribaşviliyə bir neçə mərhələdə nağd şəkildə qanunsuz olaraq 750 min lari (təxminən 290 min dollar) verib.
Prokurorluq Qaribaşvilini nədə ittiham edir?
İş Müdafiə Nazirliyi üçün tibbi avadanlıq və inventarın satın alınması ilə bağlıdır. Prokurorluğun məlumatına görə, 2022-ci ilin sonundan etibarən nazirlik üç məxfi satınalma həyata keçirib.
Həmin dövrdə müdafiə naziri Cuanşer Burçuladze, baş nazir isə İrakli Qaribaşvili olub.
İstintaqın versiyasına görə, Burçuladze və onun qohumu Vasil Mxeidze yerli biznes nümayəndəsi ilə razılığa gələrək ona dövlət satınalmaları üzrə tenderdə iştirak etməyi təklif ediblər. Onların köməyi ilə biznesmen tenderdə qalib gəlməli, daha sonra isə müqavilələrin ümumi dəyərinin 10 faizini onlara ödəməli idi.
Biznesmen əlavə təminat tələb edib.
Prokurorluğun məlumatına görə, bundan sonra Burçuladze həmin vaxt baş nazir vəzifəsini tutan İrakli Qaribaşvili ilə razılığa gəlib.
İstintaq keçmiş baş naziri bu sxemə himayədarlıq etməkdə və öz payını tələb etməkdə ittiham edir.
Daha sonra, ittihama əsasən, müdafiə nazirinin müavini Giorgi Xaindrava və satınalmalar şöbəsinin rəhbəri Vladimir Quduşauri qeyri-rəqabətli şərait yaradıblar. Nəticədə seçilmiş şirkətlərə əvvəlcədən müəyyən edilmiş qiymətlə tenderdə qalib gəlmək imkanı verilib.
Prokurorluğun məlumatına görə, şirkətlər nazirliyə 18 484 960 lari (təxminən 7,5 milyon dollar) dəyərində mal tədarük ediblər. Lakin malların real dəyəri 11 499 705 lari (təxminən 4,5 milyon dollar) olub.
Prokurorluğun hesablamalarına görə, dövlətə dəymiş zərər 6 985 255 lari (təxminən 2 milyon 600 min dollar) təşkil edir.
1,9 milyon lari necə bölüşdürülüb?
İstintaqın gəldiyi nəticəyə görə, biznesmen sonda Vasil Mxeidzeyə bir neçə mərhələdə 1,9 milyon lari (təxminən 730 min dollar) köçürüb. Bu məbləğ müqavilələrin ümumi dəyərinin təxminən 10 faizini təşkil edib.
- Vasil Mxeidze 400 min larini (təxminən 155 min dollar) özünə saxlayıb;
- Cuanşer Burçuladzeyə 1,5 milyon lari (təxminən 580 min dollar) verib;
- Burçuladze 750 min larini (təxminən 290 min dollar) özünə saxlayıb;
- Qalan 750 min larini (təxminən 290 min dollar) İrakli Qaribaşviliyə verib.
Keçmiş baş nazirə Cinayət Məcəlləsinin 338-ci maddəsi ilə ittiham irəli sürülüb. Maddə dövlət və ya siyasi vəzifəli şəxsin qrup halında xüsusilə külli miqdarda rüşvət almasını nəzərdə tutur.
Prokurorluq bu mərhələdə məhkəmədən ilkin dinləmənin təyin edilməsini xahiş edir. Qaribaşvili artıq həbsdə olduğuna görə qətimkan tədbiri məsələsinə baxılmır.
İstintaqa yeni ifadələri kim verib?
Prokurorluğun məlumatına görə, avqustun 12-də Vasil Mxeidze istintaqla əməkdaşlıq etmək qərarına gəlib. O, əlində olan məlumatları istintaqa təqdim edib.
Cuanşer Burçuladze də istintaqla əməkdaşlıq edir. Prokurorluq yeni işdə Qaribaşvilinin rolunu məhz onların ifadələri əsasında müəyyənləşdirir.
Burçuladze 2025-ci ilin sentyabrında həbs edilib. 2026-cı il aprelin 23-də məhkəmə onu on il müddətinə azadlıqdan məhrum edib. İş vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə və qanunsuz gəlirlərin leqallaşdırılması ilə bağlı olub.
Burçuladzenin keçmiş müavini Giorgi Xaindrava və Vasil Mxeidze də eyni iş üzrə hər biri səkkiz il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Quduşauri ilə təqsirin etirafına dair razılaşma bağlanıb.
Qaribaşviliyə yeni ittihamların məhz indi irəli sürülməsi niyə əhəmiyyətlidir?
Yeni ittihamın irəli sürülməsindən bir neçə gün əvvəl Qaribaşvili həbsxanadan üç bəyanat yayıb. Bəyanatlar avqustun 17, 18 və 20-də dərc olunub.
Keçmiş baş nazir bildirib ki, hakim partiya ondan əlavə korrupsiya əməlləri ilə bağlı yeni etiraflar tələb edir. Onun sözlərinə görə, hökumət onun siyasətə qayıtmasından ehtiyatlanır.
Qaribaşvili həmçinin hakim “Gürcü Arzusu” partiyasının nüfuzlu nümayəndəsi Mamuka Mdinaradzedən məktub aldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, məktub ailə üzvünə Mdinaradzenin yaxın dostu vasitəsilə çatdırılıb.
“Siz məni partiya daxilində müəyyən bir qrupun yaratdığı yanlış təsəvvürlər, fantaziyalar, paxıllıq, qorxu və şübhələr üzündən beş il müddətinə həbsə göndərdiniz“, – Qaribaşvili yazıb.
Onun sözlərinə görə, yeni ittihamları etiraf etmək tələbi atasının mümkün həbsi ilə bağlı eyhamla müşayiət olunub.
“Mən heç kimlə mübarizə aparmıram, sadəcə özümü və ailəmi müdafiə edirəm; buna görə də sizin bütün hərəkətlərinizə eyni şəkildə cavab verməyə məcbur olacağam“, – Qaribaşvili bildirib.
Yeni ittihamların irəli sürülməsi keçmiş baş nazirin bəyanatlarına əlavə əhəmiyyət qazandırıb. Lakin onun söylədikləri araşdırılmayıb və müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
“Gürcü Arzusu” nə deyir?
Tbilisi meri Kaxa Kaladze Qaribaşvilinin davam edən istintaq barədə məlumatlı olduğunu ehtimal edir. Onun fikrincə, keçmiş baş nazirin bəyanatları qabaqlayıcı xarakter daşıyıb.
“Keçmiş siyasətçilər, bir qayda olaraq, bu üsuldan tez-tez istifadə edirlər və hüquqi məsələlər bəzən siyasi müstəviyə keçirilir“, – Kaladze bildirib.
Onun sözlərinə görə, Qaribaşvilinin təhlükəsizliyi və hüquqları qorunur.
Mamuka Mdinaradze Qaribaşvilinin ittihamlarını rədd edir. O, keçmiş baş nazirə qarşı hazırkı işi hökumətin korrupsiyaya qarşı mübarizəsinin bir hissəsi hesab edir.
Qaribaşvilinin ailəsinin reaksiyası
Qaribaşvilinin həyat yoldaşının qardaşı Aleksandr Tamazaşvili ittiham irəli sürüldükdən sonra ictimai reyestrdən çıxarış dərc edib. Onun sözlərinə görə, sənəddə ittiham tərəfinin şahidlərindən biri olan biznesmen Zurab Tukvadzenin daşınmaz əmlakla bağlı sövdələşməsi əks olunub.
Prokurorluğun ictimaiyyətə açıqladığı bəyanatda bu biznesmenin adı çəkilmir. Bununla belə, Tamazaşvilinin iddiasına görə, Tukvadze 2023-cü ildə Tsxneti qəsəbəsindəki bağ evini Vasil Mxeidzeyə verib. Tamazaşvili bunun rüşvət olduğunu ehtimal edir.
Bu bəyanat ittihamın ironik şəkildə təkzibi kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin dərc olunan daşınmaz əmlak sövdələşməsi Qaribaşviliyə nağd pul verilməsi ehtimalını nə təsdiqləyir, nə də təkzib edir.
Qaribaşvili özü hələlik yeni ittihamın məzmununa açıq şəkildə münasibət bildirməyib.
Müxalifət iki mümkün problemə diqqət çəkir
Müxalifət nümayəndələri bu işdə iki məsələni önə çəkirlər.
- Birincisi, müdafiə sahəsində satınalmalar zamanı mümkün korrupsiyadır.
- İkincisi, qanundan siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edilməsi ilə bağlı şübhədir.
Müxalif “Güclü Gürcüstan – Lelo” partiyasının üzvü Levan Samuşia Qaribaşvilinin əvvəlcədən verdiyi bəyanatların bu şübhəyə əsas yaratdığını hesab edir.
“Bəlkə bu halda qanundan klan maraqları əsasında təzyiq vasitəsi kimi istifadə olunur? Əks halda Qaribaşvili ona ittiham irəli sürülə biləcəyini əvvəlcədən haradan bilirdi?” – Samuşia bildirib.
“Qirçi – Daha çox azadlıq” partiyasının lideri Zurab Caparidze ittiham aktında təsvir olunan sxemə diqqət çəkib. O, Qaribaşvilinin nağd pul almasını onun əvvəlki işi ilə əlaqələndirib.
“O, qiyməti süni şəkildə şişirdib, payını nağd şəkildə lari ilə alıb, sonra onu dollara və qızıla çevirib və seyfdə bağlamalar şəklində saxlayıb“, – Caparidze yazıb.
Qaribaşvilinin ilk işi
Qaribaşvili ilk dəfə 2025-ci ilin oktyabrında korrupsiyada ittiham olunub. İstintaq onu xüsusilə külli miqdarda qanunsuz əldə edilmiş gəlirlərin leqallaşdırılmasında ittiham edib.
Prokurorluğun məlumatına görə, Qaribaşvili əmlak bəyannamələrində saxta məlumatlar təqdim edib. Bununla da o, qanunsuz əldə edilmiş gəlirlərə qanuni görüntü verməyə çalışıb.
2026-cı ilin yanvarında Qaribaşvili özünü təqsirli bilib və prokurorluqla razılaşma bağlayıb. Məhkəmə onu beş il müddətinə azadlıqdan məhrum edib.
Yeni iş üzrə Qaribaşvili hələlik özünü təqsirli bilməyib. İttihamın əsasını Burçuladze və Mxeidzenin ifadələri təşkil edir. Digər sübutlarla yanaşı, bu ifadələrin mötəbərliyini də məhkəmə qiymətləndirməlidir.
Hazırda iş iki paralel məsələni birləşdirir.
- Bunlardan biri Müdafiə Nazirliyinin məxfi satınalmaları zamanı mümkün korrupsiyadır.
- Digəri isə Qaribaşvilinin hökumətin ondan əvvəlcədən təqsirini etiraf etməyi tələb etdiyinə dair iddiasıdır.
Gürcüstanın keçmiş baş nazirinə qarşı ittihamlar
