{"id":99954,"date":"2025-08-14T21:49:49","date_gmt":"2025-08-14T17:49:49","guid":{"rendered":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?p=99954"},"modified":"2025-09-26T14:36:59","modified_gmt":"2025-09-26T10:36:59","slug":"udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda \u00dcDM-in artmas\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri rifah\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verirmi?"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"font-size:11px\"><strong><em>\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u00f6k\u00fcm\u0259t\u0259 yax\u0131n v\u0259 h\u00f6k\u00fcm\u0259t n\u0259\u015frl\u0259ri vaxta\u015f\u0131r\u0131 \u00dcDM-in art\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n x\u0259b\u0259r ba\u015fl\u0131qlar\u0131 il\u0259 <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/category\/cografiya\/az%c9%99rbaycan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Az\u0259rbaycan<\/a> iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 etdiyini <a href=\"https:\/\/www.xalqqazeti.az\/az\/iqtisadiyyat\/218237-azerbaycanda-udm-artib\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u00e7atd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar<\/a>. B\u0259s, \u0259slind\u0259 \u00dcDM biz\u0259 n\u0259yi g\u00f6st\u0259rir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u0259y\u0259r iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n g\u00f6st\u0259ricidirmi? V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n rifah\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rirmi?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8-1024x576.png\" alt=\"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259\" class=\"wp-image-99970\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8-1024x576.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8-300x169.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8-768x432.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8-1536x864.png 1536w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mario Guti\u00c3\u00a9rrez\/Getty Images<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-group has-background\" style=\"background-color:#dee8ee\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p>\u00dcmumi daxili m\u0259hsul (\u00dcDM) &#8211; m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt interval\u0131nda (ad\u0259t\u0259n il) \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 istehsal olunan mal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin bazar d\u0259y\u0259ridir, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, \u00dcDM \u00f6lk\u0259d\u0259 istehsal edil\u0259n v\u0259 qanuni \u015f\u0259kild\u0259 sat\u0131lan b\u00fct\u00fcn \u0259mt\u0259\u0259 v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin c\u0259mini \u00f6l\u00e7\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>O, istehlak x\u0259rcl\u0259ri, investisiyalar, d\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259ri v\u0259 ticar\u0259t balans\u0131n\u0131n (ixrac minus idxal) c\u0259mi kimi hesablan\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00dcDM = \u0259hali istehlak\u0131 + investisiya + d\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259ri + (ixrac &#8211; idxal).<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u00dcDM iqtisadi aktivliyin makro \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc verir v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n b\u00f6y\u00fcm\u0259sini t\u0259xmin\u0259n g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p>Lakin iqtisad\u00e7\u0131lar \u00dcDM-in rifah g\u00f6st\u0259ricisi kimi bir \u00e7ox m\u0259hdudiyy\u0259ti oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131rlar. &#8220;Stiglitz&#8221;\u0259 g\u00f6r\u0259<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>&#8220;\u00dcDM h\u0259r \u015feyi \u00f6l\u00e7\u00fcr, ancaq h\u0259yat\u0131 d\u0259y\u0259rli ed\u0259nl\u0259ri \u00f6l\u00e7m\u00fcr&#8221;.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00dcDM-in hesabat\u0131 \u0259traf-m\u00fchitin v\u0259ziyy\u0259tini, s\u0259hiyy\u0259ni, t\u0259hsili, b\u0259rab\u0259rsizlik kimi ictimai rifah m\u0259qamlar\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 iqtisadiyyat\u0131 uzunm\u00fcdd\u0259tli y\u00f6n\u00fcml\u0259ri (dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131) <a href=\"https:\/\/www.imf.org\/external\/pubs\/ft\/fandd\/2017\/03\/coyle.htm#:~:text=GDP%20measures%20the%20monetary%20value,during%20the%20period%20it%20covers\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u0259hat\u0259 etmir<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>IMF-in ara\u015fd\u0131rmas\u0131nda bildirilir ki, \u00dcDM yaln\u0131z bazar \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 v\u0259 pul xarakterli tranzaksiyalar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcr, \u00e7irkl\u0259nm\u0259, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin azalmas\u0131 v\u0259 \u0259traf-m\u00fchitin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 kimi amill\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alm\u0131r. \u00dcst\u0259lik, \u00dcDM qeyri-formal iqtisadiyyat\u0131 v\u0259 ev i\u00e7i k\u00f6n\u00fcll\u00fc i\u015fl\u0259ri d\u0259 daxil etmir.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259, yaln\u0131z \u00dcDM-\u0259 \u0259saslanaraq &#8220;g\u0259lir art\u0131m\u0131&#8221; il\u0259 toplumun rifah art\u0131m\u0131n\u0131 qar\u0131\u015fd\u0131rmaq do\u011fru deyil.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycanin-quru-s%c9%99rh%c9%99dl%c9%99ri-baglidir1\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tAz\u0259rbaycan\u0131n quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin ba\u011fl\u0131 qalmas\u0131n\u0131n sad\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131nda izi\u00a0\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  \u0130qtisad\u00e7\u0131 ekspert Natiq C\u0259f\u0259rlinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir \n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycanin-quru-s%c9%99rh%c9%99dl%c9%99ri-baglidir1\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/10\/guru-serhed.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanda quru s\u0259rh\u0259dl\u0259r\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 To\u011frul Ma\u015fall\u0131 Teleqram-kanal\u0131nda <a href=\"https:\/\/t.me\/mashalli\/3703\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">bel\u0259 yaz\u0131r<\/a>:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>\u201c\u00dcDM artd\u0131\u201d dem\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259m\u0259liyik. Y\u0259ni bunu g\u00f6st\u0259r\u0259rk\u0259n biz h\u0259m d\u0259 ba\u015fqa g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 istinad etm\u0259liyik&#8221;.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ba\u015fqa g\u00f6st\u0259ricil\u0259r daxil olanda \u00dcDM art\u0131m\u0131n\u0131n m\u00fcsb\u0259t v\u0259 ya m\u0259nfi oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-background\" style=\"background-color:#dee8ee\">\u00dcDM yaln\u0131z \u00f6lk\u0259nin istehsal etdiyi mallar v\u0259 xidm\u0259tl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur. O, rifah\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirmir. Y\u0259ni \u00dcDM yaln\u0131z pul d\u0259y\u0259ri olan bazar \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>N\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr<\/strong>?<\/h2>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259 daxilind\u0259 istehsal olunan mallar v\u0259 xidm\u0259tl\u0259r &#8211; amma yaln\u0131z sat\u0131l\u0131b pul qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259nl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, istehsal olunan \u00e7\u00f6r\u0259k, tikinti \u015firk\u0259tinin tikdiyi bina, h\u0259kim xidm\u0259tl\u0259ri v\u0259 s. Bunlar \u00dcDM-d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r, \u00e7\u00fcnki bazarda d\u0259y\u0259ri var v\u0259 pulla al\u0131n\u0131b-sat\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>N\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fcr<\/strong>?<\/h2>\n\n\n\n<p>Pul d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 girm\u0259y\u0259n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r, ist\u0259r iqtisadi d\u0259y\u0259ri olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 olmas\u0131n. M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Evd\u0259 yem\u0259k bi\u015firm\u0259k, u\u015faq b\u00f6y\u00fctm\u0259k, ev t\u0259mizl\u0259m\u0259k &#8211; bunlar da real i\u015fdir, vaxt v\u0259 enerji t\u0259l\u0259b edir, amma pul qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00dcDM-d\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr.<\/li>\n\n\n\n<li>\u018ftraf-m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si, me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u0259bii resurslar\u0131n azalmas\u0131 &#8211; bunlar iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259r t\u00f6r\u0259ts\u0259 d\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131), \u00dcDM bunlar\u0131 m\u0259nfi kimi qeyd etmir. \u018fksin\u0259, b\u0259z\u0259n t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259n\u0259n pullar bel\u0259 \u00dcDM-i art\u0131r\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u0259s f\u0259rdi rifah?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>\u00dcDM iqtisadi aktivliyin yaln\u0131z bazar hiss\u0259sini \u00f6l\u00e7\u00fcr<\/strong>, amma c\u0259miyy\u0259tin real rifah\u0131n\u0131 tam g\u00f6st\u0259rmir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00dcDM artark\u0259n bel\u0259, insanlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat keyfiyy\u0259ti eyni tempd\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fslind\u0259, bu h\u0259m d\u0259 o dem\u0259kdir ki, bir \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7oxlu tikinti v\u0259 istehsal olsa, amma hava \u00e7irkl\u0259ns\u0259, t\u0259hsil z\u0259ifl\u0259s\u0259 v\u0259 insanlar\u0131n bo\u015f vaxt\u0131 azalsa, \u00dcDM yen\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r, amma rifah a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-background\" style=\"background-color:#dee8ee\">\u00dcDM yaln\u0131z m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vrd\u0259ki iqtisadi aktivliyi \u00f6l\u00e7\u0259n say \u00e7oxlu\u011fudur. O, iqtisadi siyas\u0259tin q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259rini d\u00fczg\u00fcn \u0259ks etdir\u0259 bil\u0259r, ancaq uzunm\u00fcdd\u0259tli sosial-siyasi v\u0259 ekoloji effektl\u0259ri v\u0259 ya g\u0259l\u0259c\u0259k rifah\u0131 \u00f6l\u00e7\u0259 bilmir.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u00dcDM bir n\u00f6v &#8220;iqtisadiyyat\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n an\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n foto\u015f\u0259kil kimidir&#8221;.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Alternativ g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259ti<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>M\u0259hz bu \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar s\u0259b\u0259bi il\u0259 \u00dcDM-d\u0259n \u0259lav\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r (xo\u015fb\u0259xtlik indeksl\u0259ri, ekoloji g\u00f6st\u0259ricil\u0259r v\u0259 s.) haz\u0131rlan\u0131r. OECD-nin \u201cBetter Life Initiative&#8221;i, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0130nsan \u0130nki\u015faf \u0130ndeksi v\u0259 dig\u0259r layih\u0259l\u0259r \u00dcDM-d\u0259n k\u0259nar sosial rifah\u0131 \u00f6l\u00e7m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259linir ki, \u00dcDM iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin h\u0259cmini birinci d\u0259r\u0259c\u0259li g\u00f6st\u0259rici kimi s\u0259rgil\u0259yir, amma c\u0259miyy\u0259tin h\u0259qiqi rifah\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat vermir.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 iqtisad\u00e7\u0131lar \u201c\u00dcDM art\u0131b\u201d dem\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259m\u0259yi, \u0259ld\u0259 edil\u0259n art\u0131m\u0131n strukturunu, g\u0259lir b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc v\u0259 dig\u0259r sosial g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;Stiglitz&#8221; qeyd edir ki, se\u00e7iml\u0259rimiz \u00f6l\u00e7d\u00fcy\u00fcm\u00fcz \u015fey\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 \u00dcDM-\u0259 olan fokus biz\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/4-ayda-azerbaycanlilarin-bank-kartlarindan-6-milyon-ogurlanib-ekspert-deyir-ki-qaydalar-deyisdirilmelidir\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\t4 ayda az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n bank kartlar\u0131ndan 6 milyon o\u011furlan\u0131b &#8211; ekspert deyir ki, qaydalar d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  Az\u0259rbaycanda qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bilm\u0259y\u0259n kiberd\u0259l\u0259duzluq &#8211; D\u0130N deyir m\u0259suliyy\u0259t v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131nd\u0131r, ekspert deyir qanunvericilik d\u0259yi\u015fm\u0259lidir\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/4-ayda-azerbaycanlilarin-bank-kartlarindan-6-milyon-ogurlanib-ekspert-deyir-ki-qaydalar-deyisdirilmelidir\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/05\/Untitled-design-14.png\" alt=\"Az\u0259rbaycanda qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bilm\u0259y\u0259n kiberd\u0259l\u0259duzluq\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00c7in n\u00fcmun\u0259si: \u00dcDM h\u0259d\u0259fl\u0259ri v\u0259 rifah\u0131n k\u0259si\u015fm\u0259si<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-7-1024x576.png\" alt=\"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259 - iStockphoto\/ronniechua\" class=\"wp-image-99969\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-7-1024x576.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-7-300x169.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-7-768x432.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-7-1536x864.png 1536w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-7.png 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">iStockphoto\/ronniechua<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Son vaxtlar apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar onu g\u00f6st\u0259rir ki, <strong>\u00c7ind\u0259 \u00dcDM art\u0131m\u0131 \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc kimi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc<\/strong>, y\u0259ni y\u00fcks\u0259ldi, ancaq bu art\u0131m \u0259haliy\u0259 olan faydaya \u00e7evrilm\u0259di. <\/p>\n\n\n\n<p>Brookings \u0130nstitutundan \u00c7ang, Vang v\u0259 Xiongun <a href=\"https:\/\/www.nber.org\/system\/files\/working_papers\/w33718\/w33718.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">t\u0259dqiqat\u0131nda vur\u011fuland\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259<\/a>, 2002-2008-ci ill\u0259rd\u0259 \u0259yal\u0259t \u00fczr\u0259 \u00dcDM art\u0131m\u0131 1% olduqca, ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 ticar\u0259tind\u0259 (istehlak\u0131nda) 0.8% art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin 2011-2019-cu ill\u0259rd\u0259 bu \u0259laq\u0259 tamamil\u0259 z\u0259ifl\u0259yib. 1% \u00dcDM art\u0131m\u0131 art\u0131q c\u0259mi 0.06% istehlak art\u0131m\u0131na s\u0259b\u0259b olurdu. Y\u0259ni \u00dcDM y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, s\u0131ravi v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti dem\u0259k olar ki, artm\u0131rd\u0131. Eyni zamanda, s\u0259nayed\u0259 amil m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 da z\u0259ifl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Niy\u0259 bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259t yarand\u0131? S\u0259b\u0259b \u00e7ox sad\u0259dir &#8211; \u00dcDM art\u0131m\u0131 art\u0131q m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7evrildi&#8221;,<\/em> &#8211; To\u011frul Ma\u015fall\u0131 bel\u0259 yaz\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-background\" style=\"background-color:#dee8ee\">\u0130qtisad\u00e7\u0131n\u0131n izah\u0131na g\u00f6r\u0259, bu situasiya o dem\u0259k idi ki, \u00c7ind\u0259 \u00ab\u00dcDM art\u0131m\u0131\u00bb art\u0131q sosial rifah \u00fc\u00e7\u00fcn indikatordan \u00e7ox, inzibati h\u0259d\u0259f olub. Hakimiyy\u0259t \u00dcDM r\u0259q\u0259ml\u0259rini y\u00fcks\u0259ltm\u0259yi bir m\u0259qs\u0259d bilib v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn yerli hakimiyy\u0259tl\u0259r infrastruktura qoyulan investisiyalara, borclara daha \u00e7ox diqq\u0259t edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259hz bu m\u0259ntiq s\u0259b\u0259bil\u0259 i\u015fg\u00fczar t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskarl\u0131q z\u0259ifl\u0259yib, \u00f6z\u0259l sektor passivl\u0259\u015fib, d\u00f6vl\u0259t prioriteti il\u0259 kreditl\u0259r v\u0259 tikinti art\u0131b. Buradan da yerli borclar\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259, ara\u015fd\u0131rma g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259kc\u0259 \u00c7ind\u0259 deyil, bel\u0259 modell\u0259 idar\u0259 olunan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00dcDM art\u0131m\u0131n\u0131n iqtisadi rifaha \u00e7evrilm\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259si k\u0259skin d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n is\u0259 yazmaq olar ki, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00c7inin bu modeli Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q ola bil\u0259r.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>H\u0259r iki \u00f6lk\u0259d\u0259 az ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 cavab\u0131 h\u00f6k\u00fcm\u0259ti maraqland\u0131rmayan bir sual\u0131n cavab\u0131 a\u00e7\u0131q qal\u0131r: \u00dcDM art\u0131m\u0131 birba\u015fa sosial rifah art\u0131m\u0131 dem\u0259kdirmi?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u0259nubi Qafqazda g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin m\u00fcqayis\u0259si<\/h2>\n\n\n\n<p>Region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259si d\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, y\u00fcks\u0259k \u00dcDM g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin \u00f6z\u00fc m\u00fctl\u0259q sosial inki\u015faf dem\u0259k deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan <strong>\u00dcDM-i \u00fczr\u0259 74.3 milyard dollar<\/strong> il\u0259 d\u00fcnyada 86-c\u0131 s\u0131rada q\u0259rarla\u015f\u0131b, lakin \u00f6lk\u0259d\u0259 bir<strong> n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n g\u0259lir<\/strong> (~7,268$ nominal, ~6,717\u20ac) <a href=\"https:\/\/countryeconomy.com\/countries\/georgia#:~:text=GDP%20per%20capita%20,2024%2012%2C191\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">G\u00fcrc\u00fcstan<\/a> v\u0259 <a href=\"https:\/\/countryeconomy.com\/countries\/armenia#:~:text=GDP%20per%20capita%20,602023%248%2C052\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Erm\u0259nistandan<\/a> a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-group has-background\" style=\"background-color:#dee8ee\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p>Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 \u0130nki\u015faf T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (OECD) \u0130nsan \u0130nki\u015faf \u0130ndeksind\u0259 (HDI) 2022-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259ricisi 0.760 (y\u0259ni \u201cy\u00fcks\u0259k inki\u015faf\u201d kateqoriyas\u0131na daxil) kimi <a href=\"https:\/\/countryeconomy.com\/countries\/compare\/azerbaijan\/armenia\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u0259ks olunur<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu is\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, region \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq burada \u00dcDM-in s\u0259naye v\u0259 tikinti hiss\u0259si y\u00fcks\u0259k olsa da, dig\u0259r sosial amill\u0259r nisb\u0259t\u0259n gerid\u0259 qal\u0131r.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p>Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/category\/cografiya\/gurcustan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">G\u00fcrc\u00fcstanda<\/a> 2022-ci il \u00fczr\u0259 HDI 0.814 (s\u0259kkizinci pill\u0259d\u0259), <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/category\/cografiya\/erm%c9%99nistan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Erm\u0259nistanda<\/a> is\u0259 0.786 (76-c\u0131 pill\u0259d\u0259) olub.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Az\u0259rbaycanda \u00dcDM art\u0131m\u0131: strukturu v\u0259 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-6-1024x576.png\" alt=\"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259 - to\u011frul ma\u015fall\u0131\" class=\"wp-image-99967\" style=\"width:429px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-6-1024x576.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-6-300x169.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-6-768x432.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-6-1536x864.png 1536w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-6.png 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">To\u011frul Ma\u015fall\u0131 | foto: &#8220;Meydan TV&#8221;<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p><em>&#8220;Laz\u0131md\u0131r, ya laz\u0131m deyil &#8211; t\u0259ki tik\u0259k. \u00d6z\u0259l sektor bu c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7ox da aktiv olmaya bil\u0259r, amma d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 daim pul tapacaq.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>H\u00f6k\u00fcm\u0259tin bu siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 yerli icra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin borcu \u00dcDM-l\u0259rinin 42%-d\u0259n 70%-\u0259 kimi artd\u0131 (c\u0259mi 7 il\u0259)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c7ind\u0259 \u00dcDM art\u0131m\u0131n\u0131n 1% ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n istehlak\u0131nda 0,8%-lik art\u0131ma g\u0259tirirdis\u0259, 2011-2019-cu ill\u0259rd\u0259 m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259rici 0,06%-\u0259 kimi endi. Bizd\u0259 sad\u0259c\u0259 yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259t borc ka\u011f\u0131zlar\u0131 burax\u0131r dey\u0259 bel\u0259 bir \u015f\u0259rait yaranmay\u0131b, \u0259ks halda eyni \u015fey olacaqd\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>Az\u0259rbaycan kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bunun da bir limiti var &#8211; \u0259g\u0259r borc g\u00f6t\u00fcrm\u00fcrs\u0259ns\u0259, o zaman investisiya \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar\u0131n da m\u0259hduddur.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p><em>Bu da avtomatik olaraq \u00dcDM-i a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r. H\u0259l\u0259 ki, saxlamaq imkan olur. B\u0259s sabah n\u0259 olacaq?&#8230;&#8221;, <\/em>&#8211; To\u011frul Ma\u015fall\u0131 bel\u0259 deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131n\u0131n da dediyi kimi, Az\u0259rbaycanda da son ill\u0259rd\u0259 \u00dcDM art\u0131m\u0131n\u0131n \u0259sas h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259si d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259fli investisiyalar (x\u00fcsus\u0259n tikinti) olub. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-background\" style=\"background-color:#dee8ee\">M\u0259s\u0259l\u0259n, 2023-c\u00fc ilin statistikas\u0131na g\u00f6r\u0259, post-m\u00fcharib\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda geni\u015f tikinti v\u0259 infrastruktur i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131b. T\u0259hlill\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, tikinti sektorunun \u00dcDM-\u0259 t\u00f6hf\u0259si 2023-c\u00fc ild\u0259 real ifad\u0259d\u0259 13%, nominal ifad\u0259d\u0259 is\u0259 18% art\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>2021-ci ild\u0259n etibar\u0259n bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 2 hava liman\u0131, d\u0259miryollar\u0131, tunell\u0259r, ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131 tikilib; buna x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259saitin m\u0259bl\u0259\u011fi is\u0259 <a href=\"https:\/\/nhsjs.com\/2025\/analyzing-gdp-growth-slowdown-in-2023-in-azerbaijan-key-factors-and-policy-implications\/#:~:text=In%202021%2C%20Azerbaijan%20embarked%20on,were%20built%20from%20scratch%2C%201\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">h\u0259r \u00f6t\u0259n il art\u0131b<\/a>. Lakin bu investisiyalar \u0259sas\u0259n xarici texnika v\u0259 materiallarla apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan (\u201cmexaniki ma\u015f\u0131nlar, elektrik avadanl\u0131qlar\u0131, polad\u201d kimi idxal mallar\u0131 art\u0131r) iqtisadi aktivlik daxild\u0259n yox, idxala ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259, \u00dcDM hesabat\u0131na tikinti kapital\u0131 daxil olsa da, milli iqtisadiyyatda onun s\u0259m\u0259r\u0259liliyi a\u015fa\u011f\u0131 qal\u0131b.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/kartdan-karta-od%c9%99nis%c9%99-gor%c9%99-c%c9%99rim%c9%99l%c9%99r\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\t\u201cCard-to-card\u201d ed\u0259n ticar\u0259t v\u0259 ia\u015f\u0259 obyektl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck c\u0259rim\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131 k\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xaracaqm\u0131?\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  Ekspertl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n boz zonadan a\u011f zonaya \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 t\u0259kc\u0259 c\u0259za il\u0259 yox, t\u0259\u015fviql\u0259 olmal\u0131d\u0131r\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/kartdan-karta-od%c9%99nis%c9%99-gor%c9%99-c%c9%99rim%c9%99l%c9%99r\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/12\/card.jpg\" alt=\"Kartdan-karta \u00f6d\u0259ni\u015f\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259rim\u0259l\u0259r\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>D\u00f6vl\u0259t borcu v\u0259 investisiyalar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Eyni d\u00f6vrd\u0259 yerli icra orqanlar\u0131n\u0131n borcu da k\u0259skin art\u0131b. B\u0259zi r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00f6vl\u0259t borcunun \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259ti 2017-2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 20%-d\u0259n 35%-\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Bildirilir ki, bu, \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259tin x\u0259rcl\u0259ri il\u0259 investisiyalar\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 apar\u0131lan borclanman\u0131n n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fcks\u0259k borclanma \u015f\u0259raitind\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u00f6z\u0259l sektor \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 resurslar\u0131 m\u0259hdudla\u015f\u0131r. M\u0259rk\u0259zi bank\u0131n da a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 kimi, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n idxal art\u0131b v\u0259 xarici ticar\u0259t balans\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. D\u00f6vl\u0259t borcunun art\u0131m\u0131 \u00f6z\u00fc il\u0259 t\u0259hsil v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin nisb\u0259t\u0259n gerid\u0259 qalmas\u0131, \u0259sas b\u00fcdc\u0259 prioritetinin tikinti yat\u0131r\u0131m\u0131na ke\u00e7m\u0259sini g\u0259tirib.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Neft as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 diversifikasiya<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadiyyat\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 neft-qaz g\u0259lirl\u0259rin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Neftin qiym\u0259ti v\u0259 hasilat\u0131 azald\u0131qca \u00dcDM-in b\u00f6y\u00fcm\u0259si yava\u015flay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, 2023-d\u0259 \u00dcDM art\u0131m\u0131 c\u0259mi ~1% olmu\u015fdu &#8211; d\u00fcnya bazarlar\u0131nda enerji qiym\u0259tl\u0259rinin v\u0259 h\u0259cml\u0259rinin d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, neft fonunda tikinti v\u0259 infrastruktur investisiyalar\u0131 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti art\u0131m yarad\u0131b, lakin real sektorda r\u0259qab\u0259t v\u0259 innovasiya h\u0259l\u0259 d\u0259 z\u0259ifdir (&#8220;Stiglitz&#8221;\u0259 g\u00f6r\u0259, davaml\u0131 rifah art\u0131m\u0131 h\u0259m g\u0259lir, h\u0259m t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 ekoloji dayan\u0131ql\u0131qla formala\u015f\u0131r).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>N\u0259tic\u0259<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda da \u0259dal\u0259tli qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 \u00dcDM-in art\u0131m templ\u0259rin\u0259 baxmaq kifay\u0259t deyil. Qaraba\u011fda apar\u0131lan tikinti layih\u0259l\u0259rinin \u00dcDM-i q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 y\u00fcks\u0259ltdiyi do\u011fru olsa da, bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n c\u0259miyy\u0259tin \u00fcmumi rifah\u0131na nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259yi dan\u0131\u015f\u0131lmayan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-background\" style=\"background-color:#dee8ee\">M\u0259s\u0259l\u0259n, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 emal s\u0259nayesind\u0259ki inki\u015faf, i\u015f yerl\u0259rinin art\u0131m\u0131, insanlar\u0131n g\u0259lirl\u0259rinin b\u0259rab\u0259r paylanmas\u0131 v\u0259 infrastruktura daimi yat\u0131r\u0131m olmadan, b\u00f6y\u00fck tikinti layih\u0259l\u0259ri uzunm\u00fcdd\u0259tli rifah yaratmaya bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Xarici ekspertl\u0259r vur\u011fulay\u0131r ki, <em>\u201c\u00dcDM art\u0131m\u0131 t\u0259kc\u0259 iqtisadi canlanmaya i\u015far\u0259dir, ancaq insan h\u0259yat\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 z\u0259man\u0259t vermir\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan iqtisad\u00e7\u0131lar\u0131 da qeyd edirl\u0259r ki, \u00dcDM-in strukturunun yenid\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259si, dig\u0259r sosial v\u0259 iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 t\u0259hlil apar\u0131lmas\u0131 vacibdir. Yaln\u0131z bel\u0259 olduqda \u00dcDM-in art\u0131m\u0131n\u0131n c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsb\u0259t olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259qiq anlamaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/azerbaycanda-korrupsiya-medeniyyeti\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tAz\u0259rbaycanda &quot;korrupsiya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti&quot;: Maliyy\u0259 pozuntular\u0131 v\u0259 c\u0259zaland\u0131rmada selektivlik\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  Prezident ail\u0259sinin korrupsiya qalmaqallar\u0131ndan tutmu\u015f, icra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n yeyintil\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r &#8211; bu yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq korrupsiya faktlar\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r \u0259sas\u0259n c\u0259zas\u0131z qal\u0131r.\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/azerbaycanda-korrupsiya-medeniyyeti\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/07\/F\u0259rqan\u0259-Novruzova-35.png\" alt=\"Az\u0259rbaycanda &quot;korrupsiya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti&quot;\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<p style=\"font-size:3px\"><strong><em>\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131lar deyir ki, \u201c\u00dcDM artd\u0131\u201d dem\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 rifah\u0131n artmas\u0131 dem\u0259k deyil.<\/p>\n","protected":false},"author":60,"featured_media":99970,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[17,22,4043,25,50,49],"tags":[18,33,101,152,153,157],"formation":[],"post-author":[2888],"topic":[4951,4952,4953,51],"tooltip":[],"city":[6041],"class_list":["post-99954","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azrbaycan","category-iqtisadiyyat","category-explainer","category-cmiyyt","category-xbrlr","category-srh","tag-azrbaycan","tag-ermnistan","tag-qafqaz","tag-qafqaz-xbrlri","tag-qafqazda-hyat","tag-xbrlr","post-author-jamnews","topic-ermnistan","topic-azrbaycan","topic-gurcustan","topic-azrbaycanda-muxalift","city-baki"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259 \/JAMnews<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259. \u0130qtisad\u00e7\u0131lar deyir ki, \u201c\u00dcDM artd\u0131\u201d dem\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 rifah\u0131n artmas\u0131 dem\u0259k deyil.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259 \/JAMnews\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259. \u0130qtisad\u00e7\u0131lar deyir ki, \u201c\u00dcDM artd\u0131\u201d dem\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 rifah\u0131n artmas\u0131 dem\u0259k deyil.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Azerbaijani Jamnews\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-14T17:49:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-26T10:36:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"elmisham\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"elmisham\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/\"},\"author\":{\"name\":\"elmisham\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/eb45af4c98a871b32118a93d3d66e159\"},\"headline\":\"Az\u0259rbaycanda \u00dcDM-in artmas\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri rifah\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verirmi?\",\"datePublished\":\"2025-08-14T17:49:49+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-26T10:36:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/\"},\"wordCount\":2567,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png\",\"keywords\":[\"Az\u0259rbaycan\",\"Erm\u0259nistan\",\"Qafqaz\",\"Qafqaz x\u0259b\u0259rl\u0259ri\",\"Qafqazda h\u0259yat\",\"X\u0259b\u0259rl\u0259r\"],\"articleSection\":[\"Azerbaijan\",\"Economics\",\"Explainer\",\"Issues\",\"News\",\"Opinion\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/\",\"name\":\"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259 \/JAMnews\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png\",\"datePublished\":\"2025-08-14T17:49:49+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-26T10:36:59+00:00\",\"description\":\"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259. \u0130qtisad\u00e7\u0131lar deyir ki, \u201c\u00dcDM artd\u0131\u201d dem\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 rifah\u0131n artmas\u0131 dem\u0259k deyil.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png\",\"width\":1920,\"height\":1080,\"caption\":\"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Az\u0259rbaycanda \u00dcDM-in artmas\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri rifah\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verirmi?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"name\":\"Azerbaijani Jamnews\",\"description\":\"Caucasus News, Politics and Society\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\",\"name\":\"JAMnews\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"width\":960,\"height\":960,\"caption\":\"JAMnews\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\",\"https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus\",\"https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/eb45af4c98a871b32118a93d3d66e159\",\"name\":\"elmisham\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/37fa0366c180c74da87d58de88ffdc3f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/37fa0366c180c74da87d58de88ffdc3f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"elmisham\"},\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/elmisham\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259 \/JAMnews","description":"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259. \u0130qtisad\u00e7\u0131lar deyir ki, \u201c\u00dcDM artd\u0131\u201d dem\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 rifah\u0131n artmas\u0131 dem\u0259k deyil.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259 \/JAMnews","og_description":"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259. \u0130qtisad\u00e7\u0131lar deyir ki, \u201c\u00dcDM artd\u0131\u201d dem\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 rifah\u0131n artmas\u0131 dem\u0259k deyil.","og_url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/","og_site_name":"Azerbaijani Jamnews","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","article_published_time":"2025-08-14T17:49:49+00:00","article_modified_time":"2025-09-26T10:36:59+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png","type":"image\/png"}],"author":"elmisham","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@JAMnewsCaucasus","twitter_site":"@JAMnewsCaucasus","twitter_misc":{"Written by":"elmisham","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/"},"author":{"name":"elmisham","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/eb45af4c98a871b32118a93d3d66e159"},"headline":"Az\u0259rbaycanda \u00dcDM-in artmas\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri rifah\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verirmi?","datePublished":"2025-08-14T17:49:49+00:00","dateModified":"2025-09-26T10:36:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/"},"wordCount":2567,"publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png","keywords":["Az\u0259rbaycan","Erm\u0259nistan","Qafqaz","Qafqaz x\u0259b\u0259rl\u0259ri","Qafqazda h\u0259yat","X\u0259b\u0259rl\u0259r"],"articleSection":["Azerbaijan","Economics","Explainer","Issues","News","Opinion"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/","name":"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259 \/JAMnews","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png","datePublished":"2025-08-14T17:49:49+00:00","dateModified":"2025-09-26T10:36:59+00:00","description":"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259. \u0130qtisad\u00e7\u0131lar deyir ki, \u201c\u00dcDM artd\u0131\u201d dem\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 rifah\u0131n artmas\u0131 dem\u0259k deyil.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#primaryimage","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2025\/08\/jamnews-website-8.png","width":1920,"height":1080,"caption":"\u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 rifah aras\u0131nda \u0259laq\u0259"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/udm-in-artmasi-ve-rifah-arasinda-elaqe\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jam-news.net\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Az\u0259rbaycanda \u00dcDM-in artmas\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri rifah\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verirmi?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","name":"Azerbaijani Jamnews","description":"Caucasus News, Politics and Society","publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization","name":"JAMnews","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","width":960,"height":960,"caption":"JAMnews"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus","https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/eb45af4c98a871b32118a93d3d66e159","name":"elmisham","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/37fa0366c180c74da87d58de88ffdc3f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/37fa0366c180c74da87d58de88ffdc3f?s=96&d=mm&r=g","caption":"elmisham"},"url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/elmisham\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/60"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99954"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99991,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99954\/revisions\/99991"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99954"},{"taxonomy":"formation","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/formation?post=99954"},{"taxonomy":"post-author","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/post-author?post=99954"},{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=99954"},{"taxonomy":"tooltip","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tooltip?post=99954"},{"taxonomy":"city","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/city?post=99954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}