{"id":90868,"date":"2024-09-12T22:03:34","date_gmt":"2024-09-12T18:03:34","guid":{"rendered":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?p=90868"},"modified":"2024-09-12T22:03:36","modified_gmt":"2024-09-12T18:03:36","slug":"qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/","title":{"rendered":"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"font-size:8px\"><em>Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>JAMnews C\u0259nubi Qafqaz T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin (CSSC) m\u00fcasir qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/ru\/category\/%d0%b3%d0%b5%d0%be%d0%b3%d1%80%d0%b0%d1%84%d0%b8%d1%8f\/%d0%b0%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%b4%d0%b6%d0%b0%d0%bd\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Az\u0259rbaycan\u0131n<\/a> yerin\u0259 dair haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 <a href=\"http:\/\/M\u00fcasir%20qlobal%20t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik%20v\u0259%20idar\u0259etm\u0259%20sistemi\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">analitik m\u0259qal\u0259ni<\/a> t\u0259qdim edir.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qubad-ibadoglunun-isi-fazil-qasimov\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">H\u0259bsd\u0259 olan iqtisad\u00e7\u0131 alim 90 g\u00fcnd\u00fcr acl\u0131q aksiyas\u0131 ke\u00e7irir<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/abzas-media-isi-istintaq-uzadilib\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cAbzas Media i\u015fi\u201d \u00fczr\u0259 istintaq m\u00fcdd\u0259ti ilin sonuna q\u0259d\u0259r uzad\u0131l\u0131b<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/bakida-formula-1\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cFormula 1\u201d yar\u0131\u015flar\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Bak\u0131da h\u0259r\u0259k\u0259t yenid\u0259n iflic olub<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Qlobal sistemin b\u00f6hran\u0131: Kompromisd\u0259n qar\u015f\u0131durmaya ke\u00e7id<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sistemi \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra formala\u015f\u0131b. Bu sistemin \u0259sas\u0131nda Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 (BMT), x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 onun T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 (T\u015e) dayan\u0131b. Be\u015f daimi \u00fczv\u00fcn (AB\u015e, SSR\u0130\/Rusiya, \u00c7in, Britaniya, Fransa) h\u0259lledici rol oynad\u0131\u011f\u0131 \u015eura bir n\u00f6v qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00e7\u0259tiri rolunu oynay\u0131b. Bel\u0259 ki, beyn\u0259lxalq s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin qorunmas\u0131 m\u0259hz ona h\u0259val\u0259 edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Qlobal siyasi sistem\u0259 paralel olaraq, \u00fcmumd\u00fcnya maliyy\u0259-iqtisadi sistemi d\u0259 yenid\u0259n qurulub. Bretton-Vud raz\u0131la\u015fmalar\u0131 il\u0259 q\u0131z\u0131l standart\u0131na \u0259saslanan \u0259vv\u0259lki beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 v\u0259 ticar\u0259t hesabla\u015fmalar\u0131 AB\u015e dollar\u0131na \u0259saslanan bug\u00fcnki sisteml\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nib. M\u0259hz bu raz\u0131la\u015fmalar\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq D\u00fcnya Bank\u0131 v\u0259 Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondu kimi qlobal maliyy\u0259 institutlar\u0131 meydana \u00e7\u0131x\u0131b.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Regional s\u0259viyy\u0259d\u0259 bir-birin\u0259 \u0259ks olan iki h\u0259rbi ittifaq &#8211; \u015eimali Atlantika M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131 (NATO) v\u0259 Var\u015fava M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131 formala\u015fsa da, onlar\u0131n aras\u0131nda konsensus b\u0259rq\u0259rar olub. Regional miqyasda siyasi m\u00fcbahis\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 Avropada T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 (AT\u018fT) qurulub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra Q\u0259rbm\u0259rk\u0259zli d\u00fcnya idar\u0259etm\u0259 sistemi dominant m\u00f6vqey\u0259 yiy\u0259l\u0259ndi. \u018fvv\u0259ll\u0259r Var\u015fava blokunun \u00fczv\u00fc olan \u015e\u0259rqi Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 SSR\u0130-nin t\u0259rkibind\u0259ki Baltikyan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r NATO d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 qo\u015fuldu. Dig\u0259r postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya respublikalar\u0131 is\u0259 AT\u018fT-\u0259 qat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycan-v%c9%99-s%c9%99rqi-avropa\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tAz\u0259rbaycan\u0131n \u015e\u0259rqi Avropa strategiyas\u0131. Bak\u0131dan bax\u0131\u015f\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  Siyasi icmal\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, Bak\u0131n\u0131n region \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 t\u0259kc\u0259 iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 enerji n\u0259qlin\u0259 \u0259saslanm\u0131r\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycan-v%c9%99-s%c9%99rqi-avropa\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/05\/17022072714093920075_1200x630-1.jpeg\" alt=\"\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<p>Bu sistem yaln\u0131z yeni minilliyin ikinci onilliyin\u0259d\u0259k davam g\u0259tirm\u0259yi bacard\u0131. Qeyd olunan d\u00f6vr\u0259d\u0259k ara-s\u0131ra siyasi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r v\u0259 iqtisadi t\u0259lat\u00fcml\u0259r ba\u015f vers\u0259 d\u0259, probleml\u0259r m\u00f6vcud t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemi daxilind\u0259 \u00f6z h\u0259llini tap\u0131rd\u0131. Lakin 21-ci \u0259srin ikinci onilliyind\u0259 Rusiyan\u0131n toparlanmas\u0131 v\u0259 \u00c7inin y\u00fcks\u0259li\u015fi onlar\u0131n \u00f6z iddialar\u0131n\u0131 ortaya qoymas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sistemind\u0259ki ilk b\u00f6y\u00fck \u00e7at Suriya m\u00fcnaqi\u015f\u0259si fonunda yarand\u0131. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259t d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 nail olmaq ist\u0259y\u0259n Q\u0259rb u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar oldu. Ukraynadak\u0131 qar\u015f\u0131durma is\u0259 yaranm\u0131\u015f \u00e7at\u0131 daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k beyn\u0259lxalq sistemin sonrak\u0131 f\u0259ailiyy\u0259tini m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz etdi. Q\u0259rbin bu \u00f6lk\u0259d\u0259ki u\u011furunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 dinc vasit\u0259l\u0259rl\u0259 ala bilm\u0259y\u0259n Rusiya yegan\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu kimi m\u00fcharib\u0259ni se\u00e7di.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259hz Ukrayna m\u00fcharib\u0259si m\u00fcasir \u00fcmumd\u00fcnya t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sistemini iflic v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 sald\u0131. Bu sistemin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n BMT T\u015e-da h\u0259r zaman m\u00f6vcud olmu\u015f r\u0259qab\u0259t art\u0131q \u0259sl d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilikl\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259ndi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, Suriya v\u0259 Ukrayna m\u00fcharib\u0259l\u0259ri \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra formala\u015fan qlobal v\u0259 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. D\u00fcnya miqyas\u0131nda BMT, regional s\u0259viyy\u0259d\u0259 is\u0259 AT\u018fT \u00f6z funksiyas\u0131n\u0131 itirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n haz\u0131rda BMT v\u0259 onun T\u015e-da islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyi g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilir. AT\u018fT-l\u0259 ba\u011fl\u0131 is\u0259 f\u0259rqli t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin \u015fahidiyik. AB\u015e \u00f6z dominantl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 AT\u018fT-i qorumaq ist\u0259diyi halda, Avropada AB\u015e-s\u0131z v\u0259 Rusiyas\u0131z Avropa Siyasi Birliyi format\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir. Avropa \u0130ttifaq\u0131 sad\u0259c\u0259 iqtisadi g\u00fccl\u0259 yana\u015f\u0131 daha m\u00fcst\u0259qil geosiyasi v\u0259 h\u0259rbi g\u00fcc kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir. H\u0259r iki t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn aqib\u0259ti Ukrayna m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259sin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u00fcharib\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Rusiyaya qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq olunan sanksiyalar Kremll\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumd\u00fcnya ticar\u0259t v\u0259 hesabla\u015fmalar sistemini qeyri-i\u015fl\u0259k hala g\u0259tirib. Odur ki, haz\u0131rda qlobal maliyy\u0259 idar\u0259etm\u0259 sistemind\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq valyuta kimi dollara \u0259v\u0259z axtar\u0131l\u0131r, yerli valyutalara \u0259saslanan alternativ hesabla\u015fma mexanizminin yarad\u0131lmas\u0131na c\u0259hd edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, haz\u0131rda d\u00fcnya olduqca m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n tarixi zaman k\u0259siyind\u0259n ke\u00e7ir. M\u00f6vcud qlobal idar\u0259etm\u0259 sistemi art\u0131q i\u015fl\u0259mir, yeni sistem is\u0259 h\u0259l\u0259 formala\u015fmay\u0131b. F\u0259rqli qlobal v\u0259 regional t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr ki, bunlar\u0131n hans\u0131n\u0131n daha dayan\u0131ql\u0131 olmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k prosesl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycanin-strateji-balansi\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tAz\u0259rbaycan\u0131n strateji balans\u0131 n\u0259 dem\u0259kdir? Ekspert \u015f\u0259rhi\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  C\u0259nubi Qafqaz T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin (CSSC) ekspertl\u0259ri regionda d\u0259yi\u015f\u0259n geosiyasi reall\u0131qlar fonunda Az\u0259rbaycan\u0131n \u201cbalansl\u0131 siyas\u0259ti\u201dnin n\u0259 dem\u0259k oldu\u011funu t\u0259hlil edibl\u0259r\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycanin-strateji-balansi\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/05\/baki_bayraq.jpg\" alt=\"\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n geosiyasi identikliyi: Biz haraday\u0131q?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan tarix\u0259n formala\u015fm\u0131\u015f olduqca m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli geosiyasi identikliy\u0259 malikdir. Bu identikliyi t\u0259\u015fkil ed\u0259n amill\u0259ri onlar\u0131n xarakteri v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 iki qism\u0259 ay\u0131rmaq olar:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>T\u0259bii v\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259z qalan t\u0259m\u0259ll\u0259r;<\/li><li>Sonradan yarad\u0131lan v\u0259 zamanla d\u0259yi\u015fm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olan \u0259saslar.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n geosiyasi identikliyinin d\u0259yi\u015fm\u0259z amill\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Tarix (C\u0259nubi Qafqaz, Orta Asiya, Yax\u0131n \u015e\u0259rq, Rusiya \u0130mperiyas\u0131n\u0131n v\u0259 SSR\u0130-nin bir hiss\u0259si);\u00a0<\/li><li>Co\u011frafiya (Avropa qit\u0259sinin bir hiss\u0259si);\u00a0<\/li><li>Dini m\u0259nsubiyy\u0259t (\u0130slam al\u0259mi);\u00a0<\/li><li>Dil\/m\u0259d\u0259niyy\u0259t (T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131).\u00a0<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n MDB \u00fczv\u00fc olmas\u0131 onun yax\u0131n tarixi ke\u00e7mi\u015find\u0259n qaynaqlan\u0131r. Avropa qit\u0259sinin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan AT\u018fT-in f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak edir. Dini m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259n f\u0259al \u00fczvl\u0259rind\u0259ndir. Ortaq dil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ideya m\u00fc\u0259llifi v\u0259 qurucular\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirib.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu t\u0259m\u0259ll\u0259r uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin t\u0259bii v\u0259 d\u0259yi\u015film\u0259z \u0259saslar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Onlardan h\u0259r hans\u0131 birin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck veril\u0259rs\u0259, dig\u0259ri m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u0259c\u0259k. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, r\u0259smi Bak\u0131 daim balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f xarici siyas\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259yi t\u0259rcih edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan geosiyasi identikliyi sadalanan d\u0259yi\u015fm\u0259z amill\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, yeni elementl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilib:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Enerji ax\u0131nlar\u0131;\u00a0<\/li><li>N\u0259qliyyat v\u0259 logistika imkanlar\u0131;<\/li><li>Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 v\u0259 antim\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 c\u0259r\u0259yan\u0131;<\/li><li>COP v\u0259 qlobal iqlim g\u00fcnd\u0259liyi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan \u00f6z enerji ixrac\u0131n\u0131n x\u0259rit\u0259sini geni\u015fl\u0259ndirir. Eyni zamanda, ixrac edil\u0259n enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n strukturu da d\u0259yi\u015fir, burada neft v\u0259 qaz kimi \u0259n\u0259n\u0259vi m\u0259nb\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 ya\u015f\u0131l enerjinin\u00e7\u0259kisi art\u0131r. Bak\u0131 \u015eimal-C\u0259nub v\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb (Orta D\u0259hliz) layih\u0259l\u0259rini u\u011furla inki\u015faf etdirir, beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat mar\u015frutlar\u0131n\u0131n yeni \u015fax\u0259l\u0259rini in\u015fa edir. H\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n liderl\u0259rind\u0259n biri olaraq b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7i siyas\u0259tind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n ki\u00e7ik d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 azsayl\u0131 xalqlara d\u0259st\u0259k verir. Bununla yana\u015f\u0131, COP 29-a ev sahibliyi etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fan Bak\u0131 olduqca aktual xarakter da\u015f\u0131yan qlobal iqlim m\u00fczakir\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 geri qalm\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Bu c\u00fcr m\u00fcr\u0259kk\u0259b, qar\u0131\u015f\u0131q v\u0259 \u00e7oxt\u0259b\u0259q\u0259li geosiyasi identiklik h\u0259m b\u00f6y\u00fck imkanlar, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxs\u0259viyy\u0259li riskl\u0259r yarad\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259ti m\u00f6vcud imkanlardan m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 edir, riskl\u0259rin t\u0259sirini minimuma endirir.\u00a0<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan m\u00f6vcud t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin art\u0131q i\u015fl\u0259m\u0259diyini ham\u0131dan \u0259vv\u0259l anlay\u0131b. 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n f\u0259rqli \u00f6lk\u0259l\u0259rin koalisiyas\u0131, m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259 sonra BMT T\u015e-da, AT\u018fT v\u0259 A\u0130-d\u0259 formala\u015fan h\u0259ml\u0259l\u0259ri d\u0259f etm\u0259k imkanlar\u0131 m\u0259hz geosiyasi identikliyin \u00e7oxt\u0259b\u0259q\u0259liyind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n imkanlardan m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259sinin n\u0259tic\u0259si idi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, d\u00fcnya s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fir v\u0259 a\u00e7\u0131q qar\u015f\u0131durma m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur. Art\u0131q ki\u00e7ik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin xarici siyas\u0259ti m\u0259hdudla\u015f\u0131r v\u0259 onlar g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin f\u0259al maraq obyektin\u0259 \u00e7evrilir. Ki\u00e7ik d\u00f6vl\u0259tl\u0259r h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar teatr\u0131n\u0131n bilavasit\u0259 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015firs\u0259 v\u0259 ya onlar\u0131n \u0259razisind\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddursa, h\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u00f6z irad\u0259sin\u0259 zidd olaraq qlobal qar\u015f\u0131durmaya c\u0259lb edilm\u0259si riski yaran\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi identiklik daxili par\u00e7alanmaya da t\u0259sir edir. Hakimiyy\u0259tin \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n biri milli m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u0259traf\u0131nda h\u0259mr\u0259yliy\u0259 nail olmaqd\u0131r, \u00e7\u00fcnki daxili par\u00e7alanma b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 daha ki\u00e7ik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin xarici siyas\u0259tini n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k imkan\u0131 yarad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, qlobal v\u0259 regional sisteml\u0259rin iflic v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si v\u0259 yeni sisteml\u0259rin formala\u015fmad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259sas problemini h\u0259ll etmi\u015f oldu. Bu m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015f\u0259raitd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, r\u0259smi Bak\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda qlobal v\u0259 regional sisteml\u0259rin yenid\u0259n formala\u015fmas\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259k kimi v\u0259zif\u0259l\u0259r dayan\u0131r.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycanla-abs-arasinda-munasib%c9%99tl%c9%99r1\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\t\u201cAB\u015e q\u0259r\u0259zd\u0259n \u015fantaja ke\u00e7ir?\u201d Bak\u0131dan \u015f\u0259rh\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  Az\u0259rbaycanl\u0131 ekspertl\u0259r AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin sifari\u015fi il\u0259 haz\u0131rlanan Fakt-Ara\u015fd\u0131rma Missiyas\u0131n\u0131n hesabat\u0131n\u0131 \u201cikili standartlar\u0131n n\u00f6vb\u0259ti v\u0259 h\u0259tta daha \u00e7irkin n\u00fcmun\u0259si\u201d adland\u0131r\u0131blar\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycanla-abs-arasinda-munasib%c9%99tl%c9%99r1\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/07\/usa_az.jpg\" alt=\"\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Az\u0259rbaycan n\u0259 edir?!<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda d\u00fcnya nizam\u0131 d\u0259rin b\u00f6hran i\u00e7ind\u0259dir. M\u00f6vcud qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik arxitekturas\u0131 \u00f6z effektivliyini itirib, beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 sistemi sanksiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn al\u0259t\u0259 \u00e7evrilib. Prosesin sonu h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr, yeni oyun qaydalar\u0131n\u0131n n\u0259 zaman b\u0259rq\u0259rar olaca\u011f\u0131 is\u0259 m\u0259lum deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Qlobal qar\u015f\u0131durma t\u0259r\u0259fl\u0259rinin n\u00fcv\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri olmas\u0131 onlardan h\u0259r hans\u0131 birinin a\u00e7\u0131q m\u00fcharib\u0259d\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259sini m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz edir. Bu, d\u00fcnya miqyas\u0131nda qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlik \u015f\u0259raitinin h\u0259l\u0259 xeyli m\u00fcdd\u0259t davam ed\u0259c\u0259yini v\u0259d edir. M\u00f6vcud qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin art\u0131q i\u015fl\u0259m\u0259diyi, yenisinin is\u0259 h\u0259l\u0259 formala\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bir zamanda Az\u0259rbaycan\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar onun geosiyasi identikliyind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir v\u0259 r\u0259smi Bak\u0131n\u0131n tarixi-m\u0259d\u0259ni co\u011frafiyam\u0131zda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 reaksiyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan ilk g\u00fcnd\u0259n C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 qon\u015fular\u0131n\u0131 bir araya g\u0259tir\u0259n 3+3 format\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fctt\u0259fiqliq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini r\u0259smil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k regionda dominant m\u00f6vqel\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. 3+3 format\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259y\u0259n G\u00fcrc\u00fcstanla m\u0259hz Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131n\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k regional g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Avropa istiqam\u0259tind\u0259 art\u0131q regional idar\u0259etm\u0259 sisteminin yeni elementi kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Avropa Siyasi Birliyi yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 AT\u018fT-\u0259 alternativ ola bil\u0259r. Bu format\u0131n \u00f6nc\u0259kind\u0259n \u0259sas f\u0259rqi onun daxilind\u0259 AB\u015e v\u0259 ya Rusiya kimi dominant t\u0259r\u0259fl\u0259rin olmamas\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan burada \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin simas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259 xeyli t\u0259r\u0259fda\u015f qazanma\u011f\u0131 bacar\u0131b. \u018fg\u0259r Avropa Siyasi Birliyi d\u0259 sonradan \u201cyeni AT\u018fT-\u0259\u201d \u00e7evrils\u0259, Bak\u0131 \u00f6z m\u00f6vqeyini b\u0259yan ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/c%c9%99nubi-qafqaz-rusiya-iqtisadi-%c9%99laq%c9%99l%c9%99ri\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tC\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Rusiya il\u0259 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri nec\u0259 d\u0259yi\u015fib? \u2013 Bak\u0131dan icmal\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  C\u0259nubi Qafqazda ged\u0259n geosiyasi prosesl\u0259r fonunda \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Rusiya il\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rinin d\u0259yi\u015fm\u0259 dinamikas\u0131d\u0131r\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/c%c9%99nubi-qafqaz-rusiya-iqtisadi-%c9%99laq%c9%99l%c9%99ri\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/08\/422698992_0_0_3072_2048_1440x900_80_0_1_bcc28b752fe28f75fa6776700ea08629.jpg\" alt=\"\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<p>Postsovet m\u0259kan\u0131na n\u0259z\u0259r salsaq, Az\u0259rbaycan MDB-nin \u00fczv\u00fc olaraq qal\u0131r. Bu t\u0259\u015fkilat bir s\u0131ra \u00fczvl\u0259rini itirm\u0259kl\u0259 xeyli z\u0259ifl\u0259s\u0259 d\u0259, Bak\u0131 regional miqyasda h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00f6vcud platforma rolunu oynayan bir tribunadan \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u0259hrum etm\u0259k fikrind\u0259 deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 h\u0259m ikit\u0259r\u0259fli qaydada, h\u0259m d\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri, TDT, \u015e\u018fT kimi formatlar v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar vasit\u0259sil\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini d\u0259rinl\u0259\u015fdirir. Dig\u0259r Asiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ril\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r d\u0259 diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalm\u0131r. Bak\u0131 Pakistanla yana\u015f\u0131 art\u0131q \u00c7inl\u0259 d\u0259 strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurur, \u018ffqan\u0131stanla \u0259laq\u0259l\u0259r saxlay\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 g\u0259linc\u0259, burada b\u00f6lg\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda uzun ill\u0259rdir davam ed\u0259n \u0259dav\u0259t s\u0259b\u0259bind\u0259n b\u00fct\u00fcn regionu \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u00fcmumi idar\u0259etm\u0259 sistemi h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00f6vcud deyil. Buna baxmayaraq, Az\u0259rbaycan region \u00f6lk\u0259l\u0259ril\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u018fr\u0259b D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Liqas\u0131 v\u0259 K\u00f6rf\u0259z \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 d\u0259 davaml\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurub.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259qliyyat kommunikasiyalar\u0131 sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u015eimal-C\u0259nub, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb (Orta D\u0259hliz) layih\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan infrastrukturu f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131r. Bu yolla Bak\u0131 h\u0259m qlobal, h\u0259m d\u0259 regional oyun\u00e7ular\u0131n diqq\u0259tini \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00e7\u0259kir, Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnya miqyas\u0131ndak\u0131 t\u0259chizat z\u0259ncirl\u0259rinin vacib halqas\u0131na \u00e7evirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qlobal g\u0259rginliyin artd\u0131\u011f\u0131 bir zamanda getdikc\u0259 daha b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131ma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan Avropa v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri hesab\u0131na \u00f6z enerji ixrac\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 ixrac\u0131n strukturunu z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 (neft-qazla yana\u015f\u0131, ya\u015f\u0131l enerji) qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259r verir.\u00a0\u00a0<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycan f\u0259rqli tarixi-m\u0259d\u0259ni co\u011frafiyalara m\u0259xsus olman\u0131n verdiyi imkanlardan maksimum istifad\u0259 edir. Bak\u0131 BR\u0130CS, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131, COP v\u0259 \u0130\u018fT kimi d\u00fcnya miqyasl\u0131 platformalar vasit\u0259sil\u0259 BMT-d\u0259ki islahatlar, el\u0259c\u0259 d\u0259 Bretton-Vud sistemin\u0259 alternativin yarad\u0131lmas\u0131 kimi qlobal diskurslarda i\u015ftirak edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada \u0259sas m\u0259qs\u0259d Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259sini d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq, \u00f6z \u0259traf\u0131na daha \u00e7ox t\u0259r\u0259fda\u015flar toplamaq v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 &#8211; a\u00e7\u0131q qar\u015f\u0131durma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259rin Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 maraql\u0131 olmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-black-background-color has-background has-medium-font-size\"><strong><span style=\"color:#ffffff\" class=\"color\"><strong>Bizi izl\u0259yin<\/strong> \u00a0\u2013<\/span>\u00a0 <strong><a href=\"https:\/\/twitter.com\/CAMXbr?s=20&amp;t=ocvC6IWtMT41iogtIUDqSQ\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00acee\" class=\"has-inline-color\">Twitter<\/mark><\/a><\/strong>\u00a0|\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jamnyus\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#4267b2\" class=\"has-inline-color\">Facebok<\/mark><\/a><\/strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#4267b2\" class=\"has-inline-color\">\u00a0<\/mark>|<strong> <\/strong><a href=\"https:\/\/t.me\/jamnewsaz\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0088cc\" class=\"has-inline-color\">Telegram<\/mark><\/strong><\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>JAMnews C\u0259nubi Qafqaz T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin (CSSC) m\u00fcasir qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yerin\u0259 dair haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 analitik m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":90863,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[17,49,5],"tags":[],"formation":[],"post-author":[2888],"topic":[4952],"tooltip":[],"city":[6041],"class_list":["post-90868","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azrbaycan","category-srh","category-siyast","post-author-jamnews","topic-azrbaycan","city-baki"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan JAMnews<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"JAMnews C\u0259nubi Qafqaz T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin (CSSC) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 analitik m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir. Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t\u0259hluk\u0259sizlik-bohrani-v\u0259-az\u0259rbaycan\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"JAMnews C\u0259nubi Qafqaz T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin (CSSC) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 analitik m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir. Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t\u0259hluk\u0259sizlik-bohrani-v\u0259-az\u0259rbaycan\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Azerbaijani Jamnews\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-09-12T18:03:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-09-12T18:03:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/09\/blog_0.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"491\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"JAMnews\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"JAMnews\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/\"},\"author\":{\"name\":\"JAMnews\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\"},\"headline\":\"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri\",\"datePublished\":\"2024-09-12T18:03:34+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-12T18:03:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/\"},\"wordCount\":2750,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/09\/blog_0.jpg\",\"articleSection\":[\"Azerbaijan\",\"Opinion\",\"Politics\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/\",\"name\":\"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan JAMnews\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/09\/blog_0.jpg\",\"datePublished\":\"2024-09-12T18:03:34+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-12T18:03:36+00:00\",\"description\":\"JAMnews C\u0259nubi Qafqaz T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin (CSSC) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 analitik m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir. Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/09\/blog_0.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/09\/blog_0.jpg\",\"width\":800,\"height\":491},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"name\":\"Azerbaijani Jamnews\",\"description\":\"Caucasus News, Politics and Society\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\",\"name\":\"JAMnews\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"width\":960,\"height\":960,\"caption\":\"JAMnews\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\",\"https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus\",\"https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\",\"name\":\"JAMnews\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"JAMnews\"},\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan JAMnews","description":"JAMnews C\u0259nubi Qafqaz T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin (CSSC) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 analitik m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir. Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t\u0259hluk\u0259sizlik-bohrani-v\u0259-az\u0259rbaycan\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri","og_description":"JAMnews C\u0259nubi Qafqaz T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin (CSSC) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 analitik m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir. Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan","og_url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t\u0259hluk\u0259sizlik-bohrani-v\u0259-az\u0259rbaycan\/","og_site_name":"Azerbaijani Jamnews","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","article_published_time":"2024-09-12T18:03:34+00:00","article_modified_time":"2024-09-12T18:03:36+00:00","og_image":[{"width":800,"height":491,"url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/09\/blog_0.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"JAMnews","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri","twitter_creator":"@JAMnewsCaucasus","twitter_site":"@JAMnewsCaucasus","twitter_misc":{"Written by":"JAMnews","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/"},"author":{"name":"JAMnews","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6"},"headline":"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri","datePublished":"2024-09-12T18:03:34+00:00","dateModified":"2024-09-12T18:03:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/"},"wordCount":2750,"publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/09\/blog_0.jpg","articleSection":["Azerbaijan","Opinion","Politics"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/","name":"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan JAMnews","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/09\/blog_0.jpg","datePublished":"2024-09-12T18:03:34+00:00","dateModified":"2024-09-12T18:03:36+00:00","description":"JAMnews C\u0259nubi Qafqaz T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin (CSSC) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 analitik m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir. Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u00f6hran\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#primaryimage","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/09\/blog_0.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/09\/blog_0.jpg","width":800,"height":491},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/qlobal-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-bohrani-v%c9%99-az%c9%99rbaycan\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jam-news.net\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","name":"Azerbaijani Jamnews","description":"Caucasus News, Politics and Society","publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization","name":"JAMnews","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","width":960,"height":960,"caption":"JAMnews"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus","https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6","name":"JAMnews","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","caption":"JAMnews"},"url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90868","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90868"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90868\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90888,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90868\/revisions\/90888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90868"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90868"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90868"},{"taxonomy":"formation","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/formation?post=90868"},{"taxonomy":"post-author","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/post-author?post=90868"},{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=90868"},{"taxonomy":"tooltip","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tooltip?post=90868"},{"taxonomy":"city","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/city?post=90868"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}