{"id":86194,"date":"2024-03-21T13:43:56","date_gmt":"2024-03-21T09:43:56","guid":{"rendered":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?p=86194"},"modified":"2024-03-21T13:43:59","modified_gmt":"2024-03-21T09:43:59","slug":"stalin-v%c9%99-gurcustan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/","title":{"rendered":"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan. M\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin tarixi"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"font-size:8px\"><em>Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio is-style-medium-width-video\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Stalin - Az\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/mzb89r5LuRA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>2024-c\u00fc ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 Tbilisid\u0259ki Sameba Katedralind\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f bir video Facebook-da yay\u0131ld\u0131; Stalini ni\u015fanlardan birind\u0259 g\u00f6rm\u0259k olar. \u201cXalq\u0131n lideri\u201d Rus Pravoslav Kils\u0259sinin m\u00fcq\u0259dd\u0259si olan Moskva Matronas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259svir edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Video d\u0259rhal viral oldu. \u018fsas\u0259n insanlar q\u0259z\u0259bl\u0259ndil\u0259r v\u0259 milyonlarla insan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259n tiran\u0131n simvolunun kils\u0259d\u0259 nec\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc il\u0259 maraqland\u0131lar. Tezlikl\u0259 m\u0259lum oldu ki, \u201cikona\u201d bir ne\u00e7\u0259 ayd\u0131r ki, Tbilisinin \u0259n b\u00f6y\u00fck kils\u0259sind\u0259 as\u0131l\u0131r v\u0259 onu m\u0259b\u0259d\u0259 Rusiyay\u00f6nl\u00fc \u201cG\u00fcrc\u00fc V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rl\u0259ri Alyans\u0131\u201d partiyas\u0131n\u0131n lideri \u0130rma \u0130na\u015fvili ba\u011f\u0131\u015flay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"969\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-15-969x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86195\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-15-969x1024.png 969w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-15-284x300.png 284w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-15-768x811.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-15.png 1136w\" sizes=\"auto, (max-width: 969px) 100vw, 969px\" \/><figcaption>Matrona Moskovskayan\u0131n ikonas\u0131nda Stalinin \u015f\u0259kli<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Qalmaqal, f\u0259al Nata Peradze t\u0259r\u0259find\u0259n &#8220;ikona&#8221; mavi boya il\u0259 boyand\u0131qda daha da b\u00f6y\u00fcd\u00fc &#8211; Stalinin d\u0259rhal m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri var idi, onlar\u0131n aras\u0131nda t\u0259kc\u0259 stalinistl\u0259r deyil, h\u0259m d\u0259 dindarlar var idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Onlarla q\u0259z\u0259bli insan Peradzenin evin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k onun vandalizm\u0259 v\u0259 kils\u0259ni t\u0259hqir etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259 Peradze be\u015f g\u00fcnl\u00fck t\u0259cridxanaya g\u00f6nd\u0259rilib. Ancaq Patriarxl\u0131\u011f\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 qalmaqall\u0131 &#8220;ikona&#8221;n\u0131 m\u0259b\u0259dd\u0259n \u00e7\u0131xarmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldil\u0259r. Lakin g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259b\u0259b Stalinin tiran v\u0259 milyonlar\u0131n qatili olmas\u0131 deyil, <em>\u201cRus Kils\u0259si \u0130osif Stalinin M\u00fcq\u0259dd\u0259s Matrona il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u00fcbut olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131n kanonik m\u0259tnin\u0259 daxil etm\u0259yib\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Hakim partiya h\u0259m d\u0259 Stalin\u0259 deyil, \u201cliberallara\u201d h\u00fccum etdi v\u0259 h\u0259tta binalar\u0131n v\u0259 dini obyektl\u0259rin t\u0259hqirin\u0259 g\u00f6r\u0259 cinay\u0259t c\u0259zalar\u0131n\u0131 s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259cili qanunvericilik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;G\u00fcrc\u00fc psevdoliberallar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi bu kampaniya kils\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lib. Onlar g\u00fcrc\u00fc kils\u0259sind\u0259n g\u00fcnb\u0259zl\u0259ri s\u00f6km\u0259y\u0259 s\u0259birsizl\u0259n\u0259n bol\u015fevikl\u0259rin mauzerl\u0259rl\u0259 m\u00fcasir reinkarnasiyas\u0131d\u0131r&#8221;, <\/em>&#8211; G\u00fcrc\u00fcstan parlamentinin s\u0259dri \u015ealva Papua\u015fvili bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130konan\u0131n\u201d hekay\u0259si G\u00fcrc\u00fcstanda Stalinl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259ri canland\u0131rd\u0131. Analitikl\u0259r Stalinin \u0259sas rol oynad\u0131\u011f\u0131 Putinin informasiya m\u00fcharib\u0259si v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan hakimiyy\u0259tinin bu kampaniyaya qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmamas\u0131, \u0259ksin\u0259 onu d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>30 min g\u00fcrc\u00fc Stalin repressiyalar\u0131n\u0131n qurban\u0131 oldu, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n o vaxtk\u0131 \u0259halisi 2,5 milyon n\u0259f\u0259r idi. Onlar\u0131n aras\u0131nda g\u00fcrc\u00fc \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, elminin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin \u0259n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri var. G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisind\u0259 repressiya qurbanlar\u0131n\u0131n d\u0259fn olundu\u011fu yerl\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 tap\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycanda-erm%c9%99nistanda-v%c9%99-gurcustanda-stalinin-siyasi-repressiyalarinin-qurbanlari\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\t13 milyon \u2013 ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131 Stalin siyasi repressiyalar\u0131n\u0131n qurbanlar\u0131n\u0131 an\u0131r\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  1937-38-ci ill\u0259r Az\u0259rbaycanda\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycanda-erm%c9%99nistanda-v%c9%99-gurcustanda-stalinin-siyasi-repressiyalarinin-qurbanlari\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2019\/10\/Stalin-terror.png\" alt=\"\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<p>Lakin son ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, G\u00fcrc\u00fcstan \u0259halisinin dem\u0259k olar ki, 40 faizi Stalin\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131r. CRRC t\u0259r\u0259find\u0259n 2023-c\u00fc ild\u0259 Sink \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin sifari\u015fi il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n sor\u011fuda respondentl\u0259rin 37 faizi \u201ch\u0259r bir g\u00fcrc\u00fc v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r Stalinl\u0259 f\u0259xr etm\u0259lidir\u201d deyib.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Qori &#8211; Stalinin do\u011fuldu\u011fu yer<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-medium-width-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-16-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86198\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-16-1024x576.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-16-300x169.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-16-768x432.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-16.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Qori \u015f\u0259h\u0259ri Stalin Muzeyi binas\u0131n\u0131n fonunda. Fevral, 2024 Foto: David Pipia\/JAMnews<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Stalinin do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 50 min \u0259halisi olan ki\u00e7ik Qori \u015f\u0259h\u0259ri Tbilisid\u0259n 80 kilometr, g\u00fcrc\u00fc-osetin m\u00fcnaqi\u015f\u0259si zonas\u0131ndan is\u0259 20 kilometr aral\u0131da, haz\u0131rda rus i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdiyi yerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>2008-ci ilin avqustunda Rusiya G\u00fcrc\u00fcstana h\u00fccum ed\u0259n m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 Qori x\u00fcsusil\u0259 a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 ald\u0131. Rusiya aviasiyas\u0131n\u0131n z\u0259rb\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin tam m\u0259rk\u0259zind\u0259ki ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. Be\u015f g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 onlarla Qori \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n olan 228 dinc sakin h\u0259lak olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra Qorinin \u0259sas meydan\u0131nda h\u0259l\u0259 d\u0259 liderin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n bir il \u0259vv\u0259l, 1952-ci ild\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f Stalinin alt\u0131 metrlik abid\u0259si var idi. 2009-cu ilin iyununda, Mixail Saaka\u015fvili G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n prezidenti olark\u0259n, hakimiyy\u0259t onu s\u00f6km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn az qala gizli x\u00fcsusi \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7irdi &#8211; gec\u0259nin ortas\u0131nda yerli sakinl\u0259rin s\u0259s-k\u00fcy v\u0259 etiraz\u0131na s\u0259b\u0259b olmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131r texnikalar \u0259raziy\u0259 \u00e7\u0259kildi. kvadrat. Stalini s\u00fcbh \u00e7a\u011f\u0131 postamentd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcb nam\u0259lum istiqam\u0259t\u0259 apard\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>15 ild\u0259n sonra G\u00fcrc\u00fcstan h\u0259l\u0259 d\u0259 abid\u0259 il\u0259 n\u0259 ed\u0259c\u0259yin\u0259 q\u0259rar verm\u0259yib. Haz\u0131rda o, Berbukinin Qori k\u0259ndind\u0259, meliorativ m\u00fc\u0259ssis\u0259nin \u0259razisind\u0259dir &#8211; \u00fcz \u00fcst\u00fc yer\u0259 uzan\u0131b. Onu ya\u011f\u0131\u015fdan v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn y\u0259qin ki, \u00f6rt\u00fcld\u00fcy\u00fc mavi sellofan c\u0131r\u0131l\u0131b. Abid\u0259nin \u0259traf\u0131nda zibil v\u0259 h\u00fcnd\u00fcr quru ot var.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-medium-width-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-17-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86199\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-17-1024x576.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-17-300x169.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-17-768x432.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-17.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Qorinin \u0259sas meydan\u0131nda ucald\u0131lm\u0131\u015f Stalinin abid\u0259si. Haz\u0131rda abid\u0259 Qorinin Berbuki k\u0259ndind\u0259, meliorasiya m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015fir. Fevral, 2024 Foto: David Pipia\/JAMnews<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-medium-width-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-18-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86200\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-18-1024x576.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-18-300x169.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-18-768x432.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-18.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Fevral, 2024 Foto: David Pipia\/JAMnews<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Qorid\u0259 is\u0259 liderin h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7oxlu p\u0259r\u0259sti\u015fkarlar\u0131 var. Onlardan biri \u201cStalinist\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00fczv\u00fc, 50 ya\u015fl\u0131 Zuriko Zumbulidzedir. Onun evi &#8220;ulu \u00f6nd\u0259rin&#8221; muzeyin\u0259 b\u0259nz\u0259yir &#8211; Stalinin v\u0259 Leninin n\u0259h\u0259ng foto\u015f\u0259kill\u0259ri, sovet simvollar\u0131 olan k\u00f6yn\u0259kl\u0259r, &#8220;Kommunist&#8221; q\u0259zetinin saralm\u0131\u015f n\u00f6mr\u0259si v\u0259 minl\u0259rl\u0259 dig\u0259r \u0259\u015fyalar.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cG\u00f6r\u00fcn, Qori v\u0259 Stalinin daxmas\u0131 haradad\u0131r, Moskva v\u0259 Kreml haradad\u0131r. O, \u0259n kas\u0131b adam idi v\u0259 g\u00f6r\u00fcn n\u0259y\u0259 nail oldu! Tanr\u0131n\u0131n b\u0259x\u015f etdiyi insan olmasayd\u0131, Kremld\u0259 kim q\u0259bul olunard\u0131?!\u201d<\/em> Zuriko soru\u015fur.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; B\u0259s repressiyalar?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; Stalin haradan bildi ki, Qorid\u0259 v\u0259 ya Telavid\u0259 kims\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259nib? \u018fg\u0259r g\u00fcll\u0259l\u0259yibl\u0259rs\u0259, r\u00fc\u015fv\u0259txorlar olub. He\u00e7 kim aliml\u0259ri repressiya etm\u0259di. \u018fg\u0259r repressiyaya m\u0259ruz qald\u0131larsa, o zaman yaln\u0131z buna layiq olanlar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-medium-width-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-19-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86203\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-19-1024x576.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-19-300x169.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-19-768x432.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-19.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Zuriko Zumbulidze \u00f6z evind\u0259. Fevral, 2024 Foto: David Pipia\/JAMnews<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Qonaqlar\u0131n say\u0131na g\u00f6r\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur muzeyi olan \u0259sl Stalin Muzeyind\u0259 bel\u0259 Stalinin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki repressiyalardan dan\u0131\u015fmayacaqlar. 2023-c\u00fc ild\u0259 onu 137 mind\u0259n \u00e7ox insan ziyar\u0259t edib. \u018fcn\u0259bil\u0259r aras\u0131nda Rusiya, \u00c7in v\u0259 Tailand v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-medium-width-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-20-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86204\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-20-1024x576.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-20-300x169.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-20-768x432.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-20.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Xarici turistl\u0259r Qorid\u0259ki Stalin Muzeyind\u0259. Fevral, 2024 Foto: David Pipia\/JAMnews<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Alt\u0131 s\u0259rgi salonu \u201cliderin\u201d h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif epizodlar\u0131ndan b\u0259hs edir, lakin Stalinin \u0259mri il\u0259 deportasiya edil\u0259n, repressiyaya m\u0259ruz qalan v\u0259 edam edil\u0259n milyonlarla insan haqq\u0131nda susur. Muzeyd\u0259 2010-cu ild\u0259 q\u0259z\u0259bli turistl\u0259rin \u015fikay\u0259tind\u0259n sonra burada a\u00e7\u0131lan \u201cRepressiya ota\u011f\u0131\u201d var. Amma bu, binan\u0131n \u0259n ki\u00e7ik ota\u011f\u0131d\u0131r, s\u0259rgisi \u00e7ox azd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Muzeyin ba\u011flanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar h\u0259m yerli f\u0259allar, h\u0259m d\u0259 diplomatik korpus n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n tez-tez e\u015fidilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Pol\u015fan\u0131n G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 s\u0259firi Mariu\u015f Ma\u015fkevi\u00e7 Rusiyan\u0131n Ukraynaya t\u0259cav\u00fcz\u00fc ba\u015flayandan sonra G\u00fcrc\u00fcstan hakimiyy\u0259tin\u0259 simvolik jest etm\u0259yi v\u0259 Qorid\u0259ki Stalinin ev-muzeyini ba\u011flama\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edib. Daha sonra etiraf etdiyi kimi, o, G\u00fcrc\u00fcstan Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyind\u0259n a\u00e7\u0131qlama al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-medium-width-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-21-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86205\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-21-1024x576.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-21-300x169.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-21-768x432.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-21.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Muzeyin \u0259n b\u00f6y\u00fck eksponat\u0131 Stalinin \u015f\u0259xsi d\u0259mir yolu vaqonudur. 83 tonluq bu zirehli vaqonda Stalin Tehran, Yalta v\u0259 Potsdama konfranslara gedirdi. Fevral, 2024 Foto: David Pipia\/JAMnews<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em>\u201cQorinin b\u0259xti g\u0259tirm\u0259di ki, Stalin burada anadan olub. Biz Qorinin n\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011funu d\u0259yi\u015fm\u0259k ist\u0259yirik\u201d dey\u0259n Qorid\u0259n olan antistalinist f\u0259al Teona Pankvela\u015fvili deyir ki, onun \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t\u0259kc\u0259 stalinistl\u0259r ya\u015fam\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Teona v\u0259 onun dostlar\u0131, Qorid\u0259n olan g\u0259nc qad\u0131nlar Maro t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131 qurdular v\u0259 Stalinl\u0259 \u0259laq\u0259li do\u011fma \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin kimliyini d\u0259yi\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. [1921-ci ild\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordunun G\u00fcrc\u00fcstana h\u00fccumuna qar\u015f\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq c\u0259bh\u0259y\u0259 ged\u0259n v\u0259 Tiflis yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda h\u0259lak olmu\u015f g\u00fcrc\u00fc t\u0259l\u0259b\u0259 Maro Maka\u015fvili. G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n milli q\u0259hr\u0259man\u0131 olan ilk qad\u0131n].<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBiz \u0259haliy\u0259 d\u00fczg\u00fcn m\u0259lumat\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015feyi etm\u0259y\u0259 q\u0259rar verdik. Biz rus, stalinist h\u0259r \u015fey\u0259 etiraz edirik. Art\u0131q s\u0259kkiz ildir ki, biz Azadl\u0131q Xartiyas\u0131n\u0131n q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259sini t\u0259l\u0259b edirik. Ona g\u00f6r\u0259 ki, he\u00e7 olmasa Qorid\u0259 \u0259sas k\u00fc\u00e7\u0259 Stalinin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131mas\u0131n\u201d, <\/em>\u2013 Teona deyir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">G\u00fcrc\u00fcstan Stalin\u0259 qar\u015f\u0131 nec\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar(may)\u0131b?<\/h2>\n\n\n\n<p>2003-c\u00fc ild\u0259 Saaka\u015fvili h\u00f6kum\u0259ti hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra G\u00fcrc\u00fcstan sovet ke\u00e7mi\u015fi il\u0259 k\u0259skin m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Desovetizasiyan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif k\u0259nd v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qorid\u0259 Stalinin v\u0259 dig\u0259r sovet simvollar\u0131n\u0131n abid\u0259l\u0259rinin s\u00f6k\u00fclm\u0259si idi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m\u00e7inin, Saaka\u015fvilinin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 2011-ci ild\u0259 \u201cAzadl\u0131q Xartiyas\u0131\u201d sovet simvollar\u0131n\u0131 qada\u011fan ed\u0259n qanun q\u0259bul edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259tta o zaman bir \u00e7ox ekspertl\u0259r x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirdil\u0259r ki, desovetl\u0259\u015fm\u0259 prosesi \u0259ks-m\u0259hsuldar ola bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki Saaka\u015fvili hakimiyy\u0259ti sad\u0259 g\u00fcrc\u00fcl\u0259r\u0259 \u00e7oxlar\u0131n\u0131n sabitlik v\u0259 firavanl\u0131q d\u00f6vr\u00fc kimi xat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r pis oldu\u011funu izah etm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rmirdi.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalinin-t%c9%99sviri-olan-ikona\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\t&quot;Biz Stalinin t\u0259sviri olan ikonada d\u0259yi\u015fiklik etm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q&quot; &#8211; G\u00fcrc\u00fcstan patriarxl\u0131\u011f\u0131\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  G\u00fcrc\u00fcstan Patriarxl\u0131\u011f\u0131 Sovet diktatoru \u0130osif Stalinin d\u0259 t\u0259svir olundu\u011fu Moskvan\u0131n Matrona ikonas\u0131 \u0259traf\u0131nda yaranm\u0131\u015f qalmaqalla ba\u011fl\u0131 r\u0259smi a\u00e7\u0131qlama verib.\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalinin-t%c9%99sviri-olan-ikona\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/01\/418874277_757361939760405_5400137178137883673_n.jpeg\" alt=\"\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<p>Desovetl\u0259\u015fm\u0259 prosesi s\u0259thi v\u0259 kobud \u015f\u0259kild\u0259, ictimai m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131lmadan, maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fi apar\u0131lmadan v\u0259 yerli \u0259hali c\u0259lb edilm\u0259d\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>2012-ci ild\u0259 hakimiyy\u0259t d\u0259yi\u015fikliyind\u0259n d\u0259rhal sonra m\u00fchafiz\u0259karlar sanki qisas al\u0131rd\u0131lar v\u0259 \u201clider\u201di geri qaytarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kampaniyaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>2015-ci ild\u0259 Qori \u015f\u0259h\u0259r \u015furas\u0131 abid\u0259nin \u201cyerin\u0259\u201d qaytar\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini qald\u0131rd\u0131, lakin yerli f\u0259allar\u0131n k\u0259skin etiraz\u0131, habel\u0259 s\u0259firlikl\u0259rin a\u00e7\u0131q m\u0259nfi m\u00f6vqeyi s\u0259b\u0259bind\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259 ba\u015f tutmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekspertl\u0259r deyirl\u0259r ki, Rusiyada var-d\u00f6vl\u0259t qazanm\u0131\u015f milyarderin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi hakim \u201cG\u00fcrc\u00fc arzusu\u201d partiyas\u0131 bu proses\u0259 n\u0259inki mane olmay\u0131b, \u0259ksin\u0259, sovet \u0259hval-ruhiyy\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Qorid\u0259n olan jurnalist Nino Dalaki\u015fvili Bidzina \u0130vani\u015fvilinin s\u00f6zl\u0259rini xat\u0131rlay\u0131r:<\/p>\n\n\n<div class=\"single-gallery-container m-v-xs-40 \">\n\t\t\t<div class=\"fotorama\" data-nav=\"thumbs\" data-ratio=\"12\/6\" data-thumbborderwidth=\"4\"\n\t\t\t\t\tdata-width=\"100%\" data-keyboard=\"true\" data-swipe=\"false\"  data-loop=\"true\"\n\t\t\t\t\tdata-thumbheight=\"84\" data-thumbwidth=\"138\" data-thumbmargin=\"2\" data-fit=\"cover\">\n\t\t    \t\t\t    \t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/stalin_2.jpg\" alt=\"\">\n\t\t\t\t\t\t    \t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/stalin_3.jpg\" alt=\"\">\n\t\t\t\t\t\t    \t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/stalin_1.jpg\" alt=\"\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\n\n\n<p>\u0130vani\u015fvili videoda deyir: <em>\u201c\u018fg\u0259r yerli insanlar [h\u0259myerlil\u0259ri] Stalinin fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin simvolu olmas\u0131 il\u0259 f\u0259xr edirl\u0259rs\u0259, bunu xalq\u0131n \u0259lind\u0259n almay\u0131n v\u0259 onlar\u0131 \u00e7ox q\u0131c\u0131qland\u0131rmay\u0131n\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBu m\u00fcharib\u0259ni [\u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si] g\u00fcrc\u00fcl\u0259r qazand\u0131, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 x\u00fcsusidir\u201d,<\/em> &#8211; G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n ke\u00e7mi\u015f ba\u015f naziri \u0130rakli Qariba\u015fvilinin 2015-ci il may\u0131n 9-da parlamentd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f6kum\u0259t r\u0259smil\u0259rinin bu b\u0259yanatlar\u0131 ictimai r\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vurur v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Rusiya orbitind\u0259 qalmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir, \u201cSovlab (G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Sovet Ke\u00e7mi\u015fini \u00d6yr\u0259nm\u0259 Laboratoriyas\u0131)\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n sovet ke\u00e7mi\u015finin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131, tarix\u00e7i \u0130rakli Xvadagiani \u0259min:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cRusiya \u00fc\u00e7\u00fcn Stalin fiquru strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bundan siyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00f6z t\u0259sirini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edir. Onun G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 peyk rejimi d\u0259 eyni \u015f\u0259kild\u0259 davran\u0131r\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-medium-width-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-22-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86215\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-22-1024x576.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-22-300x169.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-22-768x432.png 768w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-22.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Qori Stalinist Zuriko Zumbulidzenin evind\u0259 k\u00f6hn\u0259 q\u0259zetl\u0259rd\u0259n hiss\u0259l\u0259r saxlan\u0131l\u0131r. Fevral, 2024 Foto: David Pipia\/JAMnews<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Sovet ke\u00e7mi\u015fini ara\u015fd\u0131ran \u201cSovlab\u201d qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2012-ci ild\u0259 \u201cG\u00fcrc\u00fc arzusu\u201d hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n b\u0259ri G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif k\u0259nd v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 Stalinin 12 yeni abid\u0259si ucald\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekspertl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, \u201cG\u00fcrc\u00fc arzusu\u201d siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir ki, son ill\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 rusiyay\u00f6nl\u00fc siyasi t\u0259\u015fkilat v\u0259 qruplar yaran\u0131b, onlar tez-tez Moskvaya s\u0259f\u0259r edir v\u0259 Kreml fonunda pozalar ver\u0259r\u0259k \u00f6z missiyas\u0131n\u0131 b\u0259yan edirl\u0259r. \u201cStalinin b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259rini davam etdirm\u0259kdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, 2022-ci ilin oktyabr\u0131nda Rusiyay\u00f6nl\u00fc Alt-\u0130nfo t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri Moskvada 20 g\u00fcnd\u0259n \u00e7ox vaxt ke\u00e7iribl\u0259r. Onlar Putinl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259dil\u0259r, lakin b\u00fct\u00fcn g\u00fccl\u0259ri il\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6zl\u0259rini tan\u0131tmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldil\u0259r &#8211; Q\u0131z\u0131l Meydan fonunda v\u0259 Stalinin m\u0259zar\u0131 \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u00fcl d\u0259st\u0259l\u0259ri qoyark\u0259n foto\u015f\u0259kill\u0259r yerl\u0259\u015fdirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, \u201cG\u00fcrc\u00fc arzusu\u201d h\u00f6kum\u0259tinin rusiyay\u00f6nl\u00fc radikallarla maliyy\u0259 v\u0259 ideoloji \u0259laq\u0259si d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259sdiql\u0259nib.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stalin haqq\u0131nda mifl\u0259r. &#8220;D\u00fcnyaya hakim olan b\u00f6y\u00fck g\u00fcrc\u00fc&#8221;<\/h2>\n\n\n\n<p>Ekspertl\u0259r Stalinin G\u00fcrc\u00fcstanda populyarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n birinin etnik m\u0259nsubiyy\u0259ti oldu\u011funu deyirl\u0259r. Bu balaca \u00f6lk\u0259d\u0259n bir insan\u0131n bu q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 u\u00e7mas\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ya\u015fl\u0131 n\u0259slin q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarix\u00e7i \u0130rakli Xvadagiani deyir ki, Stalin\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f g\u00fcrc\u00fcl\u0259rin n\u0259sill\u0259rin\u0259 t\u0259hrif olunmu\u015f mill\u0259t\u00e7ilik modelini yaratma\u011fa k\u00f6m\u0259k etdi v\u0259 m\u00fcasir G\u00fcrc\u00fcstan bu kompleksl\u0259ri d\u0259f etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bilm\u0259di:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86216\" width=\"509\" height=\"413\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-23.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-23-300x243.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-23-768x623.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 509px) 100vw, 509px\" \/><figcaption>\u0130rakli Xvadaqiani, &#8220;Sovlab&#8221;<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p><em>\u201c\u00d6z d\u00f6vl\u0259tin, milli atributlar\u0131n olmamas\u0131na, tarixini bilm\u0259m\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259m\u0259sin\u0259, d\u0259mir p\u0259rd\u0259 il\u0259 xarici al\u0259md\u0259n t\u0259crid olunmas\u0131na baxmayaraq, yen\u0259 d\u0259 m\u0259n\u015f\u0259yinizl\u0259 f\u0259xr ed\u0259 bil\u0259rsiniz, \u00e7\u00fcnki bir insan s\u0259nin torpa\u011f\u0131nda do\u011fulan bel\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259ni, d\u00fcnyan\u0131 idar\u0259 edir. SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bel\u0259 i\u015fl\u0259yirdi v\u0259 \u0259tal\u0259tl\u0259 indi bel\u0259 i\u015fl\u0259yir\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcrc\u00fcstanda h\u0259l\u0259 d\u0259 Stalinl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlu mifl\u0259r var. Qorid\u0259 (t\u0259k orada deyil) siz\u0259 Stalinin g\u00fcrc\u00fc m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini, folklorunu nec\u0259 sevdiyini v\u0259 \u00c7\u00f6r\u00e7il g\u00fcrc\u00fc \u015f\u0259rab\u0131 il\u0259 b\u0259sl\u0259diyini s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259kt\u0259bd\u0259 g\u00fcrc\u00fc dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan d\u0259rs dey\u0259n jurnalist David Pai\u00e7adze hesab edir ki, Stalinin populyarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi \u201cqeyri-kafi t\u0259hsil v\u0259 ictimai m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n olmamas\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, m\u0259kt\u0259bd\u0259 sovet ke\u00e7mi\u015fi z\u0259if \u00f6yr\u0259dilir v\u0259 h\u00f6kum\u0259tin bununla ba\u011fl\u0131 siyas\u0259ti effektiv deyil. Onlar hesab edirl\u0259r ki, SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 sovet ke\u00e7mi\u015fini d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259cburi proses ke\u00e7m\u0259yib.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-allah-superulduz\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tStalin: Tanr\u0131, super-ulduz\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  \u201cJAMnew\u201dun foto layih\u0259si \u2013 Stalin G\u00fcrc\u00fcstanda\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-allah-superulduz\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/STALIN_01-3.png\" alt=\"\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<p>CRRC-nin 2015-ci ild\u0259 ke\u00e7irdiyi son sor\u011fuya \u0259sas\u0259n, respondentl\u0259rin 35 faizin\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 Stalin haqq\u0131nda he\u00e7 n\u0259 \u00f6yr\u0259dilm\u0259yib. 38 faiz is\u0259 yaln\u0131z m\u00fcsb\u0259t m\u0259lumat al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130rakli Xvadagianinin dediyi kimi, o vaxtdan b\u0259ri \u00e7ox da ir\u0259lil\u0259yi\u015f olmay\u0131b &#8211; h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00fcrc\u00fc m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 postsovet d\u00f6vr\u00fcn\u0259 yaln\u0131z bir ne\u00e7\u0259 f\u0259sil h\u0259sr olunub.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86217\" width=\"449\" height=\"449\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-24.png 882w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-24-300x300.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-24-150x150.png 150w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-24-768x768.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 449px) 100vw, 449px\" \/><figcaption>Giorgi Kandelaki, &#8220;Sovlab&#8221;<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p><em>\u201cOrta \u0259srl\u0259r\u0259 \u00e7ox vaxt s\u0259rf olunur, diqq\u0259t onlara y\u00f6n\u0259lib v\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas olan iyirminci \u0259sr\u0259 \u00e7ox az diqq\u0259t yetirilir. Niy\u0259?! B\u0259li, ona g\u00f6r\u0259 ki, iyirminci \u0259srd\u0259 Rusiya t\u0259cav\u00fczkar idi v\u0259 bu, bu g\u00fcn s\u0259rf\u0259li deyil, amma orta \u0259srl\u0259rd\u0259 ba\u015fqalar\u0131 t\u0259cav\u00fczkar olub\u201d,<\/em> &#8211; Sovlab t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Giorgi Kandelaki deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sovet tarixini \u00f6yr\u0259n\u0259n g\u00fcrc\u00fc aliml\u0259ri d\u0259 deyirl\u0259r ki, h\u00f6kum\u0259t t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin yaln\u0131z m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 sovet ke\u00e7mi\u015fini \u00f6yr\u0259nm\u0259sin\u0259 mane olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ayd\u0131r ki, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n nadir s\u0259n\u0259dl\u0259rin saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin arxivin\u0259 giri\u015fi m\u0259hduddur. Arxiv tamamil\u0259 ba\u011flan\u0131b. R\u0259smi s\u0259b\u0259b yenid\u0259n t\u0259\u015fkilatlanmad\u0131r. Lakin tarix\u00e7il\u0259r buna inanm\u0131rlar. H\u00f6kum\u0259t sovet ke\u00e7mi\u015finin t\u0259dqiqi prosesini q\u0259sd\u0259n \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir, deyirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Bu n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr? Uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u0259qs\u0259d G\u00fcrc\u00fcstanda c\u0259miyy\u0259ti \u00e7a\u015fd\u0131rmaq, anti-Q\u0259rb \u0259hval-ruhiyy\u0259sini alovland\u0131rmaq v\u0259 rusiyay\u00f6n\u00fcml\u00fc simpatiyalar\u0131 art\u0131rmaqd\u0131r ki, bu da ke\u00e7mi\u015fd\u0259n m\u0259lumats\u0131zl\u0131q v\u0259 rus imperializmi v\u0259 totalitar ke\u00e7mi\u015f haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131n olmamas\u0131 il\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259nir\u201d<\/em>, Xvadagiani deyir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stalin v\u0259 kils\u0259<\/h2>\n\n\n\n<p>G\u00fcrc\u00fcstanda Stalinl\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lm\u0131\u015f ba\u015fqa bir mif onun dindar olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>CRRC-nin sor\u011fusunda respondentl\u0259rin 41 faizi Stalinin dindar oldu\u011funu bildirib. Baxmayaraq ki, onun hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 kils\u0259 s\u00f6k\u00fcl\u00fcb, y\u00fczl\u0259rl\u0259 din xadimi repressiyaya m\u0259ruz qal\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcst\u0259qil ilahiyyat\u00e7\u0131lar onu da bildirirl\u0259r ki, G\u00fcrc\u00fcstanda Stalin\u0259 kult pravoslav ruhanil\u0259ri v\u0259 g\u00fcrc\u00fc pravoslav kils\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n inki\u015faf etdirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lahiyyat\u00e7\u0131 Mirian Qamrekela\u015fvili JAMnews-a bildirib ki, g\u00fcrc\u00fc kils\u0259sind\u0259 \u201cdin adamlar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Stalin\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259yir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, bu sitat \u015f\u0259xs\u0259n G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n katolikos-patriarx\u0131 II \u0130liyaya m\u0259xsusdur: <em>\u201cO, m\u0259n\u015f\u0259c\u0259 g\u00fcrc\u00fc idi v\u0259 g\u00fcrc\u00fc dilini, g\u00fcrc\u00fc mahn\u0131lar\u0131n\u0131, kils\u0259 himnl\u0259rini \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilirdi. Onun \u00f6ld\u00fcy\u00fc vaxt m\u0259n ilahiyyat seminariyas\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259b\u0259si idim. Onu d\u0259fn ed\u0259nd\u0259 ham\u0131m\u0131z zalda dayan\u0131b a\u011flad\u0131q. Stalin g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi, bel\u0259 insanlar nadir hallarda do\u011fulur. O, Rusiyan\u0131n qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tini bilirdi v\u0259 anlay\u0131rd\u0131\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;G\u00fcrc\u00fcstanda Rusiya siyas\u0259tinin bir n\u00f6mr\u0259li s\u00fctunu kils\u0259dir&#8221; deyir Qamrekela\u015fvili. \u2014 Rusiya b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n G\u00fcrc\u00fcstanda \u00f6z siyasi t\u0259sirini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dini \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7ox u\u011furla istifad\u0259 edir. Putin bunu gizl\u0259tmir &#8211; Taker Karlsona m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 o, pravoslav m\u0259d\u0259niyy\u0259tini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 xat\u0131rlad\u0131b. Kreml G\u00fcrc\u00fcstan c\u0259miyy\u0259tini manipulyasiya etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas siyasi al\u0259t kimi pravoslavl\u0131qdan yap\u0131\u015f\u0131r\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#8220;G\u00fcrc\u00fcstan \u0130osif Stalin\u0259 qar\u015f\u0131&#8221;<\/h2>\n\n\n\n<p>Fevral ay\u0131nda S\u00f6vlab\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 g\u00fcrc\u00fc yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 La\u015fa Buqadzenin arxiv materiallar\u0131na \u0259saslanan \u201cG\u00fcrc\u00fcstan \u0130osif Stalin\u0259 qar\u015f\u0131\u201d adl\u0131 yeni kitab\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sovlab t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Giorgi Kandelakinin qeyd etdiyi kimi, Stalin \u0259n \u00e7ox \u00f6yr\u0259nil\u0259n tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri olsa da, onun G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259mi\u015fdir v\u0259 bu kitab <em>\u201cStalinin G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n taleyin\u0259 nec\u0259 t\u0259sir etdiyi bar\u0259d\u0259 ilk m\u00fczakir\u0259ni a\u00e7maq c\u0259hdidir\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;\u0130nan\u0131lmazd\u0131r ki, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan 30 ild\u0259n \u00e7ox vaxt ke\u00e7dikd\u0259n sonra Stalin haqq\u0131nda \u0259d\u0259biyyatda G\u00fcrc\u00fcstan yaln\u0131z Soso Cuqa\u015fvilinin do\u011fuldu\u011fu yer kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr&#8221;,<\/em> &#8211; Kandelaki deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitab Stalin haqq\u0131nda rus i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sas mifl\u0259rd\u0259n birini if\u015fa edir.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-25.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86218\" width=\"539\" height=\"381\" srcset=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-25.png 1024w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-25-300x213.png 300w, https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/image-25-768x545.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 539px) 100vw, 539px\" \/><figcaption>\u201cG\u00fcrc\u00fcstan \u0130osif Stalin\u0259 qar\u015f\u0131\u201d kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi La\u015fa Buqadze<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>G\u00fcrc\u00fcstanda h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7oxlar\u0131 hesab edir ki, 1921-ci ild\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordunun g\u0259tirilm\u0259si \u0259mrini Lenin verib v\u0259 Stalin i\u015f\u011fal\u0131n \u0259leyhin\u0259 olub. Lakin arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri bunun \u0259ksini t\u0259sdiql\u0259yir &#8211; Lenind\u0259n gizli \u015f\u0259kild\u0259 bel\u0259 bir \u0259mri \u015f\u0259xs\u0259n Stalin verib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKim\u0259 mifl\u0259rd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 haz\u0131r olan v\u0259 Cuqa\u015fvilinin G\u00fcrc\u00fcstana etdikl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 konkret arqumentl\u0259r\u0259 ehtiyac\u0131 olan h\u0259r k\u0259s onlar\u0131 bu kitabda tapacaq\u201d, &#8211; La\u015fa Buqadze deyir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stalini m\u0259\u011flub etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn G\u00fcrc\u00fcstan n\u0259 etm\u0259lidir<\/h2>\n\n\n\n<p>G\u00fcrc\u00fcstanda sovet ke\u00e7mi\u015fini t\u0259dqiq ed\u0259n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar raz\u0131la\u015f\u0131rlar ki, Rusiya ortaq ke\u00e7mi\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 mifl\u0259ri yayma\u011fa v\u0259 bununla da \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00f6z t\u0259sirini saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sameba m\u0259b\u0259dind\u0259ki Stalinin &#8220;ikonu&#8221; bel\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n biridir, lakin yegan\u0259 deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, 2022-ci ild\u0259 Batumi D\u00f6vl\u0259t Dram Teatr\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 aktyoru Mixail Bulqakovun g\u0259nc \u0130osif Stalinin h\u0259yat\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n \u201cBatum\u201d pyesi \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f tama\u015fada oynamaqdan imtina edib. Stalinin q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131ndan deyil, onun \u201cq\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131ndan\u201d b\u0259hs ed\u0259n tama\u015fan\u0131n qurulu\u015f\u00e7u rejissoru \u201cG\u00fcrc\u00fc arzusu\u201d partiyas\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015f deputat\u0131 Nukri Kantariya idi. O zaman h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri bildiribl\u0259r ki, diktator haqq\u0131nda tama\u015fan\u0131n s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si Rusiya t\u0259bli\u011fat\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259n elementl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/c%c9%99nubi-osetiya-stalinin-heyk%c9%99li-simali-osetiya-stalin-cambolat-tedeyev\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tOsetinl\u0259rin Stalini. R\u0259hb\u0259rin \u0259traf\u0131nda m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  Sovet generalissimusunun kultu h\u0259m C\u0259nubi, h\u0259m d\u0259 \u015eimali Osetiyada \u0259vv\u0259lki kimi aktuald\u0131r\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/c%c9%99nubi-osetiya-stalinin-heyk%c9%99li-simali-osetiya-stalin-cambolat-tedeyev\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/11\/22222222.png\" alt=\"\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<p><em>\u201cB\u00fct\u00fcn sovet d\u00f6vl\u0259t ma\u015f\u0131n\u0131 insanlar\u0131 t\u0259nqidi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259n m\u0259hrum etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn uzun onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 onlar buna nail oldular. V\u0259 \u0259xlaqi qaydalar\u0131n b\u0259rpas\u0131 asan proses deyil,\u201d<\/em> psixoloq Jana Cavaxi\u015fvili qeyd edir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, Rusiyan\u0131n G\u00fcrc\u00fcstana t\u0259sir etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etdiyi iki \u015fey var &#8211; din v\u0259 Stalin fenomeni.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAnti-Q\u0259rb, etnik-dini mill\u0259t\u00e7iliyi inki\u015faf etdir\u0259n bu uzunm\u00fcdd\u0259tli informasiya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Stalin fiquru bir n\u00f6v birl\u0259\u015fdirici m\u0259rk\u0259z, \u00e7\u0259tirdir. Bu g\u00fcn Rusiya t\u0259bli\u011fat\u0131 Stalini g\u00fcrc\u00fcl\u0259r\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik simvolu, milli simvol kimi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u201d, <\/em>&#8211; Kandelaki deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcrc\u00fcstan sovet ke\u00e7mi\u015fin\u0259 yenid\u0259n n\u0259z\u0259r salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259lidir?<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 siyasi irad\u0259 v\u0259 h\u00f6kum\u0259tin siyas\u0259tind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik laz\u0131md\u0131r, ekspertl\u0259r deyir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cSovet mifl\u0259rin\u0259 v\u0259 rus t\u0259bli\u011fat\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xacaq d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti yoxdur. Bizim kimi ki\u00e7ik t\u0259\u015fkilatlar\u0131n i\u015fi is\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259kan\u0131 doldura, dezinformasiya v\u0259 t\u0259bli\u011fata qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xa bilm\u0259z\u201d<\/em>, &#8211; Sovlabdan \u0130rakli Xvadagiani deyir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBiz\u0259 biliy\u0259, biliy\u0259, biliy\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var. Biz \u00f6z tariximiz haqq\u0131nda \u00e7ox \u015fey bilmirik v\u0259 t\u0259bli\u011fat bundan yararlan\u0131r\u201d,<\/em> Giorgi Kandelaki deyir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cA\u00e7\u0131q arxivl\u0259r, yeni t\u0259hsil konsepsiyas\u0131\u2026 biz\u0259 t\u0259nqidi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 azadl\u0131q laz\u0131md\u0131r. S\u0259rb\u0259st m\u00fc\u0259llim. \u00c7\u00fcnki siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u00fc\u0259llim u\u015fa\u011fa azadl\u0131q \u00f6yr\u0259d\u0259 bilm\u0259z\u201d,<\/em> \u2013 jurnalist David Pai\u00e7adze deyir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&#8220;Media\u015f\u0259b\u0259k\u0259&#8221;nin d\u0259st\u0259yil\u0259<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, G\u00fcrc\u00fcstan \u0259halisinin dem\u0259k olar ki, 40 faizi Stalin\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131r<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":85661,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3,25,36,35],"tags":[],"formation":[4037,4036],"post-author":[4807,3762],"topic":[4953,4949],"tooltip":[],"city":[6049],"class_list":["post-86194","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gurcustan","category-cmiyyt","category-multimedia","category-hekaylr","formation-photo","formation-video","post-author-david-pipia","post-author-nino-narimanisvili","topic-gurcustan","topic-joseph-stalin","city-tbilisi"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan JAMnews<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Son ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, G\u00fcrc\u00fcstan \u0259halisinin dem\u0259k olar ki, 40 faizi Stalin\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131r. Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v\u0259-gurcustan\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan. M\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin tarixi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Son ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, G\u00fcrc\u00fcstan \u0259halisinin dem\u0259k olar ki, 40 faizi Stalin\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131r. Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v\u0259-gurcustan\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Azerbaijani Jamnews\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-03-21T09:43:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-03-21T09:43:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/D1705654.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"675\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"JAMnews\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan. M\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin tarixi\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"JAMnews\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/\"},\"author\":{\"name\":\"JAMnews\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\"},\"headline\":\"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan. M\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin tarixi\",\"datePublished\":\"2024-03-21T09:43:56+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-21T09:43:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/\"},\"wordCount\":4029,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/D1705654.jpg\",\"articleSection\":[\"Georgia\",\"Issues\",\"Photo\/Video\",\"Stories\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/\",\"name\":\"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan JAMnews\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/D1705654.jpg\",\"datePublished\":\"2024-03-21T09:43:56+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-21T09:43:59+00:00\",\"description\":\"Son ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, G\u00fcrc\u00fcstan \u0259halisinin dem\u0259k olar ki, 40 faizi Stalin\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131r. Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/D1705654.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/D1705654.jpg\",\"width\":1200,\"height\":675},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan. M\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin tarixi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"name\":\"Azerbaijani Jamnews\",\"description\":\"Caucasus News, Politics and Society\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\",\"name\":\"JAMnews\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"width\":960,\"height\":960,\"caption\":\"JAMnews\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\",\"https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus\",\"https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\",\"name\":\"JAMnews\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"JAMnews\"},\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan JAMnews","description":"Son ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, G\u00fcrc\u00fcstan \u0259halisinin dem\u0259k olar ki, 40 faizi Stalin\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131r. Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v\u0259-gurcustan\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan. M\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin tarixi","og_description":"Son ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, G\u00fcrc\u00fcstan \u0259halisinin dem\u0259k olar ki, 40 faizi Stalin\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131r. Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan","og_url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v\u0259-gurcustan\/","og_site_name":"Azerbaijani Jamnews","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","article_published_time":"2024-03-21T09:43:56+00:00","article_modified_time":"2024-03-21T09:43:59+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":675,"url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/D1705654.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"JAMnews","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan. M\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin tarixi","twitter_creator":"@JAMnewsCaucasus","twitter_site":"@JAMnewsCaucasus","twitter_misc":{"Written by":"JAMnews","Est. reading time":"16 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/"},"author":{"name":"JAMnews","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6"},"headline":"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan. M\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin tarixi","datePublished":"2024-03-21T09:43:56+00:00","dateModified":"2024-03-21T09:43:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/"},"wordCount":4029,"publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/D1705654.jpg","articleSection":["Georgia","Issues","Photo\/Video","Stories"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/","name":"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan JAMnews","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/D1705654.jpg","datePublished":"2024-03-21T09:43:56+00:00","dateModified":"2024-03-21T09:43:59+00:00","description":"Son ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, G\u00fcrc\u00fcstan \u0259halisinin dem\u0259k olar ki, 40 faizi Stalin\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131r. Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#primaryimage","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/D1705654.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2024\/03\/D1705654.jpg","width":1200,"height":675},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/stalin-v%c9%99-gurcustan\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jam-news.net\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Stalin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan. M\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin tarixi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","name":"Azerbaijani Jamnews","description":"Caucasus News, Politics and Society","publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization","name":"JAMnews","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","width":960,"height":960,"caption":"JAMnews"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus","https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6","name":"JAMnews","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","caption":"JAMnews"},"url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=86194"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86194\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":86222,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86194\/revisions\/86222"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=86194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=86194"},{"taxonomy":"formation","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/formation?post=86194"},{"taxonomy":"post-author","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/post-author?post=86194"},{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=86194"},{"taxonomy":"tooltip","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tooltip?post=86194"},{"taxonomy":"city","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/city?post=86194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}