{"id":5120,"date":"2018-01-22T00:00:00","date_gmt":"2018-01-22T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/"},"modified":"2020-03-18T11:09:05","modified_gmt":"2020-03-18T11:09:05","slug":"niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/","title":{"rendered":"Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir"},"content":{"rendered":"<p>U\u015fa\u011f\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259k yoxsa etm\u0259m\u0259k? \u2013 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada analar cavab axtar\u0131r, Az\u0259rbaycan da istisna deyil.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259tin S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi \u201ch\u0259\u201d cavab\u0131n\u0131 verir. \u0130lk peyv\u0259ndl\u0259ri k\u00f6rp\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259l\u0259 do\u011fum evl\u0259rind\u0259 edirl\u0259r, sonra da siz\u0259 z\u0259ng edib, u\u015fa\u011f\u0131n pulsuz vaksinasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn poliklinikaya g\u0259lm\u0259nizi xahi\u015f ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn milli t\u0259qvim\u0259 11 x\u0259st\u0259likd\u0259n peyv\u0259ndl\u0259r daxil edilib: hepatit B, poliomielit, v\u0259r\u0259m, tetanus, g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k, difteriya, q\u0131z\u0131lca, m\u0259xm\u0259r\u0259k, parotit, pnevmokok v\u0259 hemofil infeksiyaya qar\u015f\u0131. \u0130lk \u00fc\u00e7 peyv\u0259nd u\u015fa\u011f\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259sind\u0259n sonra 12 saat \u0259rzind\u0259 edilir. D\u00f6vl\u0259t poliklinikalar\u0131nda peyv\u0259nd pulsuzdur, \u00f6z\u0259l m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259 \u00e7ox bahad\u0131r.<\/p>\n<p>[toggle title=&#8221;Peyv\u0259nd n\u0259dir: tarix&#8221;]<\/p>\n<p>Vaksinasiya orqanizm\u0259 hans\u0131sa x\u0259st\u0259lik v\u0259 ya z\u0259ifl\u0259mi\u015f virusa qar\u015f\u0131 anticisiml\u0259rin daxil edilm\u0259sidir, bu, orqanizmin immun cavab\u0131n\u0131 oyatmaq m\u0259qs\u0259diyl\u0259 edilir ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 insan h\u0259min x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxmas\u0131n. \u0130lk d\u0259f\u0259 peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259n ingilis h\u0259kimi Cenner 1796-c\u0131 ild\u0259 istifad\u0259 edib \u2013 o, insanlar\u0131 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li olmayan in\u0259k \u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxdurdu ki, onlar\u0131 h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sl f\u0259lak\u0259t\u0259 \u00e7evril\u0259n t\u0259bii \u00e7i\u00e7\u0259k x\u0259st\u0259liyind\u0259n qorusun.<\/p>\n<p>\u00dcST-n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada vaksinasiya h\u0259r il 2.5 milyon insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas edir \u2013 2007-ci ild\u0259n bu x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u00f6l\u00fcm s\u0259viyy\u0259si bu q\u0259d\u0259r azal\u0131b. G\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259kd\u0259n vaksinasiya b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczr\u0259 1980-ci ild\u0259 20%-d\u0259n 2006-c\u0131 ild\u0259 79%-\u0259 q\u0259d\u0259r qalx\u0131b, hepatit B v\u0259 m\u0259xm\u0259r\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 vaksinasiya is\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 layiqinc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilmir.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259 is\u0259 vaksinasiya indiy\u0259 q\u0259d\u0259r 20 x\u0259st\u0259liyi dem\u0259k olar ki, <a href=\"http:\/\/www.who.int\/bulletin\/volumes\/86\/6\/08-030608\/en\/\">tamamiyl\u0259 m\u0259hv etm\u0259k<\/a> imkan\u0131 verib, bunlar\u0131n aras\u0131nda da milyonlarla insan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259n \u00e7i\u00e7\u0259k x\u0259st\u0259liyinin art\u0131q 1979-cu ild\u0259 k\u00f6k\u00fc k\u0259silib.<\/p>\n<p>[\/toggle]<\/p>\n<p>Amma u\u015faqlar\u0131 he\u00e7 d\u0259 ham\u0131 peyv\u0259nd etmir. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 olan analara rast g\u0259lirs\u0259n. Onlar ba\u015fqalar\u0131na da peyv\u0259ndin d\u0259h\u015f\u0259tli f\u0259sadlar\u0131 v\u0259 bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 yollar\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u201c\u0130mtina \u0259riz\u0259si yaz\u0131n. D\u00fczd\u00fcr, fikrinizd\u0259n da\u015f\u0131nd\u0131rma\u011fa v\u0259 qorxutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015facaqlar ki, u\u015faq x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 s. N\u0259 cavab ver\u0259c\u0259ksiz? M\u00fcbadil\u0259 kart\u0131 il\u0259 probleminiz yaransa, pulla h\u0259ll edin. Yazs\u0131nlar ki, peyv\u0259nd edibl\u0259r. \u0130ndi \u00e7oxlar\u0131 bel\u0259 edir. U\u015faqlar\u0131n\u0131z\u0131 \u015fik\u0259st etm\u0259yin. Bunun ham\u0131s\u0131 biznesdir. Bizim u\u015faqlar\u0131m\u0131z onlar\u0131n vecin\u0259 d\u0259 deyil. N\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox x\u0259st\u0259l\u0259ns\u0259k, o q\u0259d\u0259r d\u0259 cibl\u0259ri dolu olacaq\u201d.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cU\u015faq steril do\u011fulur, onun a\u011fz\u0131na da z\u0259if poliomielit virusu dam\u0131zd\u0131r\u0131rlar. Bilmir\u0259m, bu, ona nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k, amma d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, do\u011fru deyil. Diri poliomielit peyv\u0259ndind\u0259n vaksinl\u0259 ba\u011fl\u0131 poliomielit yarana bil\u0259r, e\u015fitmi\u015f\u0259m ki, Ukraynada bir u\u015faq bu c\u00fcr x\u0259st\u0259l\u0259nib, \u00fcst\u0259lik d\u0259 ba\u015fqa bir u\u015fa\u011f\u0131 da yoluxdurub. B\u00fct\u00fcn bunlar da peyv\u0259ndd\u0259n olub\u201d.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cH\u0259kiml\u0259rimizin m\u0259nfi c\u0259h\u0259ti ondad\u0131r ki, onlar\u0131n yan\u0131na u\u015faqla birlikd\u0259 gir\u0259n kimi, ilk soru\u015fduqlar\u0131 o olur ki, u\u015faq peyv\u0259nd olunub ya yox. Bil\u0259n kimi ki, olunmay\u0131b, d\u0259rhal qorxutma\u011fa ba\u015flay\u0131rlar\u201d.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cYolda\u015f\u0131mla m\u0259n peyv\u0259nd olunmu\u015fuq, u\u015faq bir ya\u015f yar\u0131m\u0131na q\u0259d\u0259r he\u00e7 yer\u0259 \u00e7\u0131xmay\u0131b, ancaq yax\u0131n qohumlar\u0131m\u0131zla olub. B\u00fct\u00fcn oyuncaqlar\u0131 keyfiyy\u0259tli materiallardand\u0131r, ona ancaq t\u0259bii, orqanik yem\u0259kl\u0259r verir\u0259m. Evimizd\u0259 he\u00e7 civ\u0259 termometri d\u0259 yoxdur, s\u0131nas\u0131 bir \u015fey yoxdur. N\u0259d\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259nsin ki?\u201d<\/em><\/p>\n<h1><span style=\"color: #000080;\">Peyv\u0259nd etm\u0259k yoxsa etm\u0259m\u0259k?<\/span><\/h1>\n<p>Az\u0259rbaycanda peyv\u0259ndl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan \u00a0ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259r var? Bunu vaksinasiyadan imtina ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k daha m\u0259ntiqli olard\u0131. Amma \u0259g\u0259r valideynl\u0259r disput.az forumunda m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcld\u00fcy\u00fc kimi, \u201cpulla m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll edirl\u0259rs\u0259\u201d kim bu statistikan\u0131 aparar? Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, onlar niy\u0259 bel\u0259 edir?<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u201cM\u0259cburi tibbi dispanserl\u0259\u015fdirm\u0259 haqq\u0131nda qanunda\u201d deyilir ki, vaksinasiya m\u0259cburidir. U\u015faqlar\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u0259r kimi x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n qorunmaq h\u00fcququ var. Onlar\u0131 bu h\u00fcquqdan m\u0259hrum etm\u0259k olmaz. Peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259n imtina ed\u0259n valideynl\u0259rd\u0259n yaz\u0131l\u0131 izahat t\u0259l\u0259b olunur. \u0130mtina s\u0259b\u0259bi kimi \u201cM\u0259n ist\u0259mir\u0259m\u201d yazmaq olmaz. Vaksinasiya v\u0259 epidemiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 d\u00f6vl\u0259t miqyasl\u0131 bir m\u0259s\u0259l\u0259dir, onlar kimins\u0259 ist\u0259yi il\u0259 ke\u00e7iril\u0259 v\u0259 ya ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 bilm\u0259z\u201d \u2013 Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015f pediatr\u0131 N\u0259sib Quliyev deyir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>Bu zaman da kartda \u201cm\u0259n ist\u0259mir\u0259m\u201din \u0259v\u0259zind\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 allergiya, ya da ba\u015fqa bir \u0259ks g\u00f6st\u0259ri\u015f qeyd edilir. V\u0259 m\u00fctl\u0259q deyil ki, h\u0259kim buna g\u00f6r\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn, o, g\u00fccl\u0259 peyv\u0259nd etm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u00fc anlay\u0131r, dig\u0259r bir t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 hesabatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 pozmaq ist\u0259mir \u2013 ax\u0131 yuxar\u0131 instansiyalar ham\u0131n\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. H\u0259kiml\u0259r d\u0259 daha asan yol se\u00e7ir.<\/p>\n<p>[toggle title=&#8221;Statistika&#8221;]<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, 2000-ci ild\u0259 2 difteriya, 11 g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k, 3 tetanus, 212 q\u0131z\u0131lca, 218 m\u0259xm\u0259r\u0259k, 6859 epidemik parodit fakt\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. 2015-ci il\u0259 olan m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, difteriya, q\u0131z\u0131lca, m\u0259xm\u0259r\u0259k v\u0259 g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 olmay\u0131b, \u0259v\u0259zind\u0259 d\u00fcz s\u0259kkiz tetanus v\u0259 yeddi parotit fakt\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>Bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 olub ya yox \u2013 bu haqda he\u00e7 bir m\u0259lumat yoxdur. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, 2015-ci ild\u0259 infeksion v\u0259 parazitar x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n bir ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r olan 65 u\u015faq d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p>2016-c\u0131 ild\u0259 13 n\u0259f\u0259r tetanus x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxub, bu, son 15 il \u00fc\u00e7\u00fcn rekord g\u00f6st\u0259ricidir. AGDT (g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k, difteriya, tetanus) peyv\u0259ndi bu x\u0259st\u0259likd\u0259n qoruyur.<\/p>\n<p>[\/toggle]<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cBel\u0259 bir mafiya var \u2013 d\u0259rman \u015firk\u0259tl\u0259ri v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131. Onlar says\u0131z-hesabs\u0131z qu\u015f, donuz, bal\u0131q, tarakan v\u0259 s. qripl\u0259r icad edirl\u0259r. B\u00fct\u00fcn bunlar da birc\u0259 m\u0259qs\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259yir &#8211; pul\u201d, &#8211; disput.az-da daha bir \u015f\u0259rh.<\/em><\/p>\n<p>Amma ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rin bu fikird\u0259 oldu\u011funu hesablamaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Birc\u0259 \u015feyi d\u0259qiq s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, Az\u0259rbaycanda peyv\u0259nd\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xanlar h\u0259r\u0259kat\u0131 he\u00e7 d\u0259 Rusiyada olan q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 deyil. Bu da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r savadl\u0131 insanlard\u0131r ki, internetd\u0259 peyv\u0259ndl\u0259rin z\u0259r\u0259ri bar\u0259d\u0259 oxusunlar v\u0259 baxs\u0131nlar.<\/p>\n<p><div class=\"su-divider su-divider-style-default\" style=\"margin:15px 0;border-width:3px;border-color:#999999\"><a href=\"#\" style=\"color:#999999\">Go to top<\/a><\/div> <\/p>\n<p><figure id=\"attachment_27116\" aria-describedby=\"caption-attachment-27116\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-27116 size-full\" src=\"http:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2017\/03\/17212039_1574853455876252_21263784142715738_o.jpg\" alt=\"17212039_1574853455876252_21263784142715738_o\" width=\"1200\" height=\"799\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-27116\" class=\"wp-caption-text\">\u018fhm\u0259d R\u0259hmanov<\/figcaption><\/figure><\/p>\n<p>\u018fhm\u0259d R\u0259hmanovun ail\u0259si art\u0131q m\u00fcsahib\u0259l\u0259r\u0259 yeddi il \u0259vv\u0259l o\u011fullar\u0131 autist olandan sonra al\u0131\u015f\u0131b. \u018fhm\u0259d hesab edir ki, o\u011flu peyv\u0259ndd\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259nib v\u0259 bu haqda da a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p><div class=\"su-divider su-divider-style-default\" style=\"margin:15px 0;border-width:3px;border-color:#999999\"><a href=\"#\" style=\"color:#999999\">Go to top<\/a><\/div> <\/p>\n<p>Biz \u00f6z\u0259l klinikan\u0131n izolyasiya olunmu\u015f palatas\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck \u2013 burada u\u015fa\u011fa bir ne\u00e7\u0259 saat s\u00fcr\u0259n inyeksiyalar edirl\u0259r. O, \u00e7arpay\u0131da oturub, qar\u015f\u0131s\u0131nda komp\u00fcter var, sa\u011f \u0259li il\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259 mausu h\u0259r\u0259k\u0259t etdirir. Sol \u0259lin\u0259 plast\u0131rla yap\u0131\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f iyn\u0259l\u0259r vurulub, nazik \u015flanqlar ad\u0259t etdiyimiz damc\u0131salan\u0131n m\u00fcasir analoqu olan ki\u00e7ik bir qutuya apar\u0131r.<\/p>\n<p>Rafaelin anas\u0131 \u00dclk\u0259r xan\u0131m (yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, ixtisasca h\u0259kimdir) dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201c\u018fvv\u0259lc\u0259 b\u00fct\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259ri plan \u00fczr\u0259 edirdik. Amma h\u0259l\u0259 k\u00f6rp\u0259 ya\u015flar\u0131ndan o\u011flumun ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131yla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259ri var\u0131yd\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, do\u011fum evind\u0259ki \u0259n birinci vurulan peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259n oldu. Amma biz yen\u0259 d\u0259 vaksinasiyan\u0131 dayand\u0131rmad\u0131q, sad\u0259c\u0259 bir q\u0259d\u0259r t\u0259xir\u0259 sald\u0131q.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>Ya\u015f yar\u0131m\u0131nda Rafael normal inki\u015faf edirdi, s\u00f6zl\u0259r, q\u0131sa c\u00fcml\u0259l\u0259r deyirdi; jestl\u0259ri yaranm\u0131\u015fd\u0131. Amma t\u0259dric\u0259n b\u00fct\u00fcn bunlar yoxa \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015flad\u0131\u201d.<\/em><\/p>\n<p>U\u015fa\u011f\u0131n atas\u0131, \u018fhm\u0259d R\u0259hmanov peyv\u0259ndl\u0259rin t\u0259rkibi haqq\u0131nda m\u0259lumat almaq \u00fc\u00e7\u00fcn S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cS\u00f6hb\u0259t alt\u0131-yeddi il bundan \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrd\u0259n gedir. \u0130ndi internetd\u0259 ist\u0259nil\u0259n peyv\u0259nd\u0259 annotasiya tapmaq olar, o vaxtlar bel\u0259 bir \u015fey yoxuydu\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Sah\u0259 h\u0259kiml\u0259ri annotasiya verm\u0259kd\u0259n imtina edirdil\u0259r, ba\u015f h\u0259kimin yan\u0131na g\u00f6nd\u0259rirdil\u0259r. Ba\u015f h\u0259kim d\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyin\u0259 yaz\u0131l\u0131 sor\u011fu g\u00f6nd\u0259rm\u0259yi t\u0259klif edirdi.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cN\u0259hay\u0259t \u201cqa\u00e7aqmal\u00e7\u0131l\u0131q yolu il\u0259\u201d peyv\u0259ndl\u0259rin ka\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bildik \u2013 o vaxtlar ancaq Rusiya v\u0259 Hindistan istehsal\u0131 g\u0259tirilirdi. Onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 civ\u0259 v\u0259 al\u00fcminium t\u0259rkibi normadan 30-40 d\u0259f\u0259 art\u0131q idi\u201d. \u018fhm\u0259d R\u0259hmanovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, peyv\u0259ndl\u0259rin i\u00e7likl\u0259rinin iki n\u00f6v\u00fc var \u2013 sad\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar v\u0259 t\u0259ch\u00fczat\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn: \u201cT\u0259chizat\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn olan on \u00fc\u00e7 s\u0259hif\u0259lik annotasiyan\u0131n on birinci s\u0259hif\u0259sind\u0259 qeyd edilirdi ki, peyv\u0259nd autizm\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r\u201d.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cU\u015fa\u011f\u0131n autizm x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulanda, ona k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015fey\u0259 haz\u0131r olursan, &#8211; Rafaelin anas\u0131 deyir. \u2013 N\u0259y\u0259 \u0259l atmad\u0131q, ippoterapiya, delfinoterapiya etdik, ql\u00fcteni rasiondan \u00e7\u0131xard\u0131q, orqanizmin a\u011f\u0131r metallardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si prosedurundan, bir \u00e7ox ba\u015fqa prosedurlardan ke\u00e7dik. D\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verir, amma \u00e7ox yava\u015f templ\u0259\u201d.<\/em><\/p>\n<p>R\u0259hmanov peyv\u0259ndin t\u0259rkibind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li madd\u0259l\u0259rin oldu\u011funu s\u00fcbut etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyini m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 verib:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u201cM\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 q\u0259zet\u0259 b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f lampa g\u0259tirdim, onu s\u0131nd\u0131rd\u0131m v\u0259 orada olan adamlardan barmaqlar\u0131n\u0131 toza sal\u0131b, sonra da onu yalama\u011f\u0131 xahi\u015f etdim. M\u0259n\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcb dolu n\u0259z\u0259rl\u0259rl\u0259 baxd\u0131lar. Onlara dedim: \u201cU\u015faqlara peyv\u0259ndin t\u0259rkibind\u0259 civ\u0259 verisizs\u0259, niy\u0259 lampadan h\u0259min civ\u0259nin dad\u0131na baxmaq ist\u0259mirsiz?\u201d.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 uduzandan sonra \u018fhm\u0259d R\u0259hmanov S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin vaksinasiya siyas\u0259tinin if\u015fas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cPoliklinikalarda ad\u0259t\u0259n m\u00fcxt\u0259lif tibbi jurnallar olur. M\u0259n \u00f6z bro\u015f\u00fcralar\u0131m\u0131 h\u0259min jurnallar\u0131n aras\u0131na qoymaqla yay\u0131rd\u0131m. Bu bro\u015f\u00fcralarda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunlar\u0131ndan par\u00e7alar var\u0131yd\u0131, orada da ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 yaz\u0131l\u0131b ki, h\u0259r bir valideynin peyv\u0259ndin t\u0259rkibini bilm\u0259k h\u00fcququ var v\u0259 vaksinasiya m\u0259cburi prosedur deyil. Bizim \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, bu, anti-peyv\u0259nd t\u0259bli\u011fat\u0131 say\u0131l\u0131r, \u00e7\u00fcnki poliklinikalar peyv\u0259ndl\u0259rin t\u0259rkibini gizl\u0259dirl\u0259r. Sonda valideynl\u0259r\u0259 h\u0259kiml\u0259rin t\u0259kidl\u0259rin\u0259 uymama\u011fa v\u0259 peyv\u0259ndi edib-etm\u0259m\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z q\u0259rarlar\u0131n\u0131 verm\u0259yi t\u0259klif edirdim\u201d, &#8211; ata dan\u0131\u015f\u0131r.<\/em><\/p>\n<h1><span style=\"color: #000080;\">H\u0259kiml\u0259r\u0259 inanmaq olarm\u0131?<\/span><\/h1>\n<p>H\u0259kiml\u0259r hesab edir ki, peyv\u0259ndl\u0259rin autizml\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur. Amma \u0259ks\u0259r valideynl\u0259r onlara inanm\u0131r.<\/p>\n<p>Tibb \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 elml\u0259ri doktoru, psixiatr K\u0259mran Salayev izah edir ki, psixi x\u0259st\u0259likl\u0259r ad\u0259t\u0259n, genetika, xarici m\u00fchit v\u0259 s. kimi amill\u0259rin m\u00fcr\u0259kk\u0259b birliyind\u0259n yaran\u0131r, peyv\u0259nd d\u0259 sad\u0259c\u0259 x\u0259st\u0259liyin simptomlar\u0131n\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xara bil\u0259r, onu yarada bilm\u0259z:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cAutizml\u0259 peyv\u0259nd aras\u0131nda he\u00e7 bir \u0259laq\u0259 yoxdur. Bu m\u00f6vzuda xeyli sayda ciddi t\u0259dqiqatlar ke\u00e7irilib, <a href=\"https:\/\/www.cdc.gov\/vaccinesafety\/concerns\/autism.html\">n\u0259tic\u0259l\u0259ri<\/a> d\u0259 elmi jurnallarda d\u0259rc edilib. Timerasolun da autizml\u0259 \u0259laq\u0259si s\u00fcbuta yetirilm\u0259yib. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, baxmayaraq ki, timerasol haz\u0131rda bir \u00e7ox vaksinalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 yoxdur, autizm x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulanlar\u0131n say\u0131 art\u0131r\u201d.<\/em><\/p>\n<p>U\u015faq \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli effekt t\u0259hl\u00fck\u0259si kimi arqument\u0259 g\u0259linc\u0259, h\u0259kiml\u0259r, bir qayda olaraq, cavab verirl\u0259r ki, bu risk istisnas\u0131z b\u00fct\u00fcn d\u0259rmanlarda olur, bununla bel\u0259 h\u0259r g\u00fcn bu d\u0259rmanlar milyonlarla insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas edir. Bundan ba\u015fqa u\u015fa\u011f\u0131n vaksinasiyadan \u0259vv\u0259l d\u0259qiq m\u00fcayin\u0259si ke\u00e7irils\u0259 (\u0259slind\u0259 bel\u0259 d\u0259 olmal\u0131d\u0131r) risk minimuma enir.<\/p>\n<h1><span style=\"color: #000080;\">H\u0259kiml\u0259r \u00f6z u\u015faqlar\u0131n\u0131 peyv\u0259nd edirl\u0259r?<\/span><\/h1>\n<p>\u00c7inar\u0259nin \u00f6z \u0259ri v\u0259 ya\u015f yar\u0131ml\u0131q q\u0131z\u0131 il\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u0259nzil ki\u00e7ik v\u0259 s\u0259liq\u0259lidir. Qap\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131nda bizi b\u00f6y\u00fck pi\u015fik qar\u015f\u0131lay\u0131r. \u201cO, \u00e7ox mehriband\u0131r, qonaqlar\u0131 \u00e7ox sevir\u201d, &#8211; ev sahib\u0259si deyir. Ad\u0259t\u0259n k\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar olan ail\u0259l\u0259rd\u0259 ev heyvanlar\u0131n\u0131 saxlamaqdan \u00e7\u0259kinirl\u0259r \u2013 y\u0259ni ev heyvan\u0131 olsa da t\u0259miz deyil, Allah bilir, u\u015fa\u011fa hans\u0131 x\u0259xt\u0259liyi ke\u00e7ir\u0259c\u0259k. Amma \u00c7inar\u0259nin evind\u0259 h\u0259kim \u00e7oxdur: \u201cBunun say\u0259sind\u0259 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 tibbl\u0259 maraqlanm\u0131\u015fam. Bilir\u0259m ki, steril \u015f\u0259raitd\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n immuniteti i\u015fl\u0259mir. H\u0259m d\u0259 pi\u015fik t\u0259mizdir, sterildir, he\u00e7 yer\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131r, pi\u015fik x\u0259st\u0259likl\u0259ri is\u0259 insanlara \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cB\u0259zil\u0259ri deyir ki, h\u0259kiml\u0259r \u00f6z u\u015faqlar\u0131n\u0131 peyv\u0259nd etmir, &#8211; o deyir, &#8211; bu, do\u011fru deyil. Bizim ail\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259kiml\u0259r peyv\u0259nd olunub v\u0259 he\u00e7 bir problem d\u0259 ya\u015fanmay\u0131b. M\u0259n peyv\u0259ndin qorudu\u011fu x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 maraqlanm\u0131\u015fam. Bir qohumumuzun bu yax\u0131nlarda y\u00fcz ya\u015f\u0131 tamam olub. Ail\u0259sind\u0259 alt\u0131 u\u015faq var\u0131yd\u0131. Ya\u015fl\u0131 vaxtlar\u0131na q\u0259d\u0259r ancaq ikisi \u00e7at\u0131b. O vaxtlar bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n qan buraxmaqla m\u00fcalic\u0259 edirdil\u0259r. Peyv\u0259ndi tibbin nailiyy\u0259ti hesab edir\u0259m, o biz\u0259 daha sa\u011flam ya\u015famaq imkan\u0131 verir\u201d.<\/em><\/p>\n<p><figure id=\"attachment_27078\" aria-describedby=\"caption-attachment-27078\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-27078 size-full\" src=\"http:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2017\/03\/IMG_2168.jpg\" alt=\"IMG_2168\" width=\"1200\" height=\"800\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-27078\" class=\"wp-caption-text\">\u00c7inar\u0259 Quliyeva<\/figcaption><\/figure><\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131na peyv\u0259ndi \u00c7inar\u0259 \u00f6z\u0259l klinikalarda etm\u0259yi \u00fcst\u00fcn tutur. Ad\u0259t\u0259n burada peyv\u0259ndl\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u2013 Bel\u00e7ika, Fransadan g\u0259tirilmi\u015f olur.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cM\u0259n d\u00f6vl\u0259t poliklinikalar\u0131nda olan peyv\u0259ndl\u0259rin saxlanma \u015f\u0259raitin\u0259 v\u0259 keyfiyy\u0259tin\u0259 \u0259min deyil\u0259m, &#8211; o deyir. \u2013 \u018flb\u0259tt\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlar baha ba\u015fa g\u0259lir. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, alt\u0131komponentli \u0130nfanriks Qeks peyv\u0259ndinin qiym\u0259ti 145 manatd\u0131r. V\u0259 bu c\u00fcr \u00fc\u00e7 peyv\u0259nd olmal\u0131d\u0131r. B\u0259s n\u0259 ed\u0259s\u0259n? U\u015fa\u011f\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 daha vacibdir. Stasionarda m\u00fcalic\u0259 almaq, allah el\u0259m\u0259mi\u015f, xeyli daha baha ba\u015fa g\u0259l\u0259c\u0259k. Bahal\u0131 paltarda v\u0259 ya al\u0131nma u\u015faq qidalar\u0131nda q\u0259na\u0259t etm\u0259yi \u00fcst\u00fcn tuturam\u201d.<\/em><\/p>\n<h1><span style=\"color: #000080;\">D\u00f6vl\u0259t\u0259 inanma\u011fa d\u0259y\u0259rmi?<\/span><\/h1>\n<p>Ad\u0259t\u0259n peyv\u0259nd\u0259 inams\u0131zl\u0131q h\u0259kiml\u0259r\u0259 v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259hiyy\u0259sin\u0259 inams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n davam\u0131d\u0131r. Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l g\u0259nc analar aras\u0131nda Hindistan istehsal\u0131 olan vaksinalara qar\u015f\u0131 qorxu hissi yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131, sah\u0259 h\u0259kiml\u0259rinin \u00f6zl\u0259ri d\u0259 \u00f6z\u0259l klinikaya getm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrd\u00fcl\u0259r. B\u0259s indi bu n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 aktuald\u0131r?<\/p>\n<p>\n\t\t<!-- MasterSlider -->\n\t\t<div id=\"P_MS69d7792d9c14e\" class=\"master-slider-parent ms-parent-id-113\" style=\"max-width:1000px;\" >\n\n\t\t\t\n\t\t\t<!-- MasterSlider Main -->\n\t\t\t<div id=\"MS69d7792d9c14e\" class=\"master-slider ms-skin-default\" >\n\t\t\t\t \t\t\t\t \n\t\t\t<div  class=\"ms-slide\" data-delay=\"3\" data-fill-mode=\"fill\"   >\n\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/plugins\/masterslider\/public\/assets\/css\/blank.gif\" alt=\"\" title=\"17349956_1574853592542905_4245873358573049500_o\" data-src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2017\/03\/17349956_1574853592542905_4245873358573049500_o.jpg\" \/>\n\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  class=\"ms-slide\" data-delay=\"3\" data-fill-mode=\"fill\"   >\n\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/plugins\/masterslider\/public\/assets\/css\/blank.gif\" alt=\"\" title=\"17311218_1574853649209566_7975658470773739688_o\" data-src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2017\/03\/17311218_1574853649209566_7975658470773739688_o.jpg\" \/>\n\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  class=\"ms-slide\" data-delay=\"3\" data-fill-mode=\"fill\"   >\n\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/plugins\/masterslider\/public\/assets\/css\/blank.gif\" alt=\"\" title=\"17218652_1574853582542906_4112543672537816557_o\" data-src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2017\/03\/17218652_1574853582542906_4112543672537816557_o.jpg\" \/>\n\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  class=\"ms-slide\" data-delay=\"3\" data-fill-mode=\"fill\"   >\n\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/plugins\/masterslider\/public\/assets\/css\/blank.gif\" alt=\"\" title=\"17212014_1574853535876244_2249651838168726868_o\" data-src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2017\/03\/17212014_1574853535876244_2249651838168726868_o.jpg\" \/>\n\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div  class=\"ms-slide\" data-delay=\"3\" data-fill-mode=\"fill\"   >\n\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/plugins\/masterslider\/public\/assets\/css\/blank.gif\" alt=\"\" title=\"17192170_1574853725876225_574241912544819246_o\" data-src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2017\/03\/17192170_1574853725876225_574241912544819246_o.jpg\" \/>\n\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<!-- END MasterSlider Main -->\n\n\t\t\t \n\t\t<\/div>\n\t\t<!-- END MasterSlider -->\n\n\t\t<script>\n\t\t( window.MSReady = window.MSReady || [] ).push( function( $ ) {\n\n\t\t\t\"use strict\";\n\t\t\tvar masterslider_c14e = new MasterSlider();\n\n\t\t\t\/\/ slider controls\n\t\t\tmasterslider_c14e.control('arrows'     ,{ autohide:false, overVideo:true  });\n\t\t\t\/\/ slider setup\n\t\t\tmasterslider_c14e.setup(\"MS69d7792d9c14e\", {\n\t\t\t\twidth           : 1000,\n\t\t\t\theight          : 600,\n\t\t\t\tminHeight       : 0,\n\t\t\t\tspace           : 0,\n\t\t\t\tstart           : 1,\n\t\t\t\tgrabCursor      : true,\n\t\t\t\tswipe           : true,\n\t\t\t\tmouse           : true,\n\t\t\t\tkeyboard        : false,\n\t\t\t\tlayout          : \"boxed\",\n\t\t\t\twheel           : false,\n\t\t\t\tautoplay        : true,\n                instantStartLayers:false,\n\t\t\t\tmobileBGVideo:false,\n\t\t\t\tloop            : true,\n\t\t\t\tshuffle         : false,\n\t\t\t\tpreload         : 0,\n\t\t\t\theightLimit     : true,\n\t\t\t\tautoHeight      : false,\n\t\t\t\tsmoothHeight    : true,\n\t\t\t\tendPause        : false,\n\t\t\t\toverPause       : true,\n\t\t\t\tfillMode        : \"fill\",\n\t\t\t\tcenterControls  : true,\n\t\t\t\tstartOnAppear   : false,\n\t\t\t\tlayersMode      : \"center\",\n\t\t\t\tautofillTarget  : \"\",\n\t\t\t\thideLayers      : false,\n\t\t\t\tfullscreenMargin: 0,\n\t\t\t\tspeed           : 20,\n\t\t\t\tdir             : \"h\",\n\t\t\t\tresponsive      : true,\n\t\t\t\ttabletWidth     : 768,\n\t\t\t\ttabletHeight    : null,\n\t\t\t\tphoneWidth      : 480,\n\t\t\t\tphoneHeight    : null,\n\t\t\t\tsizingReference : window,\n\t\t\t\tparallaxMode    : 'swipe',\n\t\t\t\tview            : \"basic\"\n\t\t\t});\n\n\t\t\t\n\t\t\twindow.masterslider_instances = window.masterslider_instances || [];\n\t\t\twindow.masterslider_instances.push( masterslider_c14e );\n\t\t});\n\t\t<\/script>\n\n<\/p>\n<p>Biz Bak\u0131dak\u0131 poliklinikalardan birinin h\u0259kimi il\u0259 s\u00f6hb\u0259t etdik. D\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin bir \u00e7ox i\u015f\u00e7il\u0259ri kimi o da ad\u0131n\u0131n hallanmas\u0131n\u0131 ist\u0259mir, \u00e7\u00fcnki \u0259min deyil ki, m\u0259tbuata a\u00e7\u0131qlama verm\u0259si r\u0259hb\u0259rliyin xo\u015funa g\u0259l\u0259c\u0259k. H\u0259kim hesab edir ki, u\u011furlu vaksinasiyan\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015faq diqq\u0259tl\u0259 m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7irilm\u0259li v\u0259 keyfiyy\u0259tli peyv\u0259nd olmal\u0131d\u0131r, poliklinikada is\u0259 h\u0259r iki m\u0259s\u0259l\u0259 tam qaydas\u0131ndad\u0131r:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201c\u018fvv\u0259ll\u0259r, onda m\u0259n h\u0259l\u0259 burada i\u015fl\u0259mirdim, Hindistan istehsal\u0131 olan peyv\u0259ndl\u0259r var\u0131yd\u0131, art\u0131q \u00e7oxdand\u0131r ki, yoxdur. Difteriya, g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k v\u0259 tetanusa qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd, difteriya v\u0259 tetanus \u0259leyhin\u0259 peyv\u0259nd bizd\u0259 misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Koreyadan g\u0259tirilib. Pnevmokok \u0259leyhin\u0259 prevenar g\u0259tirilib, Bel\u00e7ika istehsal\u0131d\u0131r. M\u0259nfi fikir e\u015fitm\u0259mi\u015f\u0259m. M\u00fcdirimiz d\u0259 \u00e7ox t\u0259l\u0259bkard\u0131r: b\u0259zi peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259 10 doza olur, saxlanma m\u00fcdd\u0259ti d\u0259 \u00e7ox q\u0131sad\u0131r. Qutunu a\u00e7an kimi, ham\u0131ya z\u0259ng vururuq ki, g\u0259lsinl\u0259r. \u0130kic\u0259 saat vaxt\u0131 ke\u00e7\u0259n kimi m\u00fcdir peyv\u0259ndi atma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Bizi d\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 z\u0259r\u0259r yetirdiyimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 danlay\u0131r\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Vaksinasiyadan imtina m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, bel\u0259 hallar da olur. Onda sah\u0259 h\u0259kimi valideyni peyv\u0259nd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dil\u0259 tutur, \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni edir, al\u0131nmayanda da yaz\u0131l\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 imtina \u0259riz\u0259si al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Soru\u015furam ki, peyv\u0259nd olunmayan u\u015faqlar x\u0259st\u0259l\u0259nirmi? M\u0259lum olur ki, nadir hallarda olsa da x\u0259st\u0259l\u0259nirl\u0259r:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cBax, bir ail\u0259nin b\u00fct\u00fcn \u00fczvl\u0259ri g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259y\u0259 tutulub, &#8211; tibb bac\u0131s\u0131 s\u00f6hb\u0259t\u0259 qo\u015fulur, &#8211; d\u00f6rd u\u015fa\u011f\u0131n d\u00f6rd\u00fc d\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259nib, x\u0259st\u0259xanada yat\u0131b. Valideynl\u0259ri d\u0259 dindar adamlard\u0131, anas\u0131 ba\u015f\u0131 ba\u011fl\u0131d\u0131r, &#8211; dem\u0259, din onlara peyv\u0259nd olunma\u011fa icaz\u0259 vermir. Ta ham\u0131ya z\u0259ng vurmaqdan bezmi\u015f\u0259m. \u0130mtina edirl\u0259r, biz d\u0259 deyirik, otur, imtina \u0259riz\u0259si yaz\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Bel\u0259 olan hallarda karta hans\u0131sa x\u0259st\u0259liyin ad\u0131n\u0131 yaz\u0131rlar. H\u0259kimin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, onlara \u0259sl diaqnozu yazmaq icaz\u0259 verilmir, \u00e7\u00fcnki \u201cr\u0259smi versiya\u201dya g\u00f6r\u0259 ham\u0131 peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, m\u0259hz bu da ne\u00e7\u0259 insan\u0131n vaksinasiyadan imtina etm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259ndiyini hesablama\u011fa imkan vermir. Bel\u0259 bir statistika he\u00e7 yerd\u0259 yoxdur.<\/p>\n<p>Peyv\u0259ndl\u0259rin keyfiyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 suala respublikan\u0131n ba\u015f pediatr\u0131 N\u0259sib Quliyev cavab verir:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u201cAz\u0259rbaycanda istifad\u0259 olunan peyv\u0259ndl\u0259r ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259n he\u00e7 n\u0259 il\u0259 f\u0259rql\u0259nmir. D\u00fcnyada peyv\u0259ndl\u0259rin istehsal\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan c\u0259mi \u00fc\u00e7-d\u00f6rd \u015firk\u0259t var, onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 da \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131ndad\u0131r. Ekspert-texniki komissiyalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan ekspertl\u0259r peyv\u0259ndin t\u0259rkibi v\u0259 haz\u0131rlanma prosesin\u0259 n\u0259zar\u0259t edirl\u0259r. Bundan sonra bu \u015firk\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal olunan peyv\u0259ndl\u0259r b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yay\u0131l\u0131r\u201d.\u00a0<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>Biz\u0259 bu peyv\u0259ndl\u0259r Bel\u00e7ika, Fransa, \u0130taliya, Hindistan, Rusiya v\u0259 Danimarkadan g\u0259tirilir. \u201cB\u0259zil\u0259ri hesab edir ki, Hindistan istehsal\u0131 olan peyv\u0259ndl\u0259r Avropadan g\u0259tiril\u0259nd\u0259n daha t\u0259hl\u00fck\u0259lidir, &#8211; h\u0259kim deyir, &#8211; amma bu, bel\u0259 deyil. Bu peyv\u0259ndl\u0259r, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00dcST-nin lisenziyas\u0131n\u0131 al\u0131r. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 \u00f6z\u0259l klinikalar\u0131n uydurmalar\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t \u0259halini pulsuz peyv\u0259ndl\u0259 t\u0259min edir. \u00d6z\u0259l klinikalar is\u0259 onlar\u0131 \u00f6zl\u0259ri g\u0259tirir, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 qiym\u0259t bu q\u0259d\u0259r bahad\u0131r\u201d.<\/p>\n<h1><span style=\"color: #000080;\">Aliml\u0259r\u0259 inanma\u011fa d\u0259y\u0259rmi?<\/span><\/h1>\n<p><figure id=\"attachment_27079\" aria-describedby=\"caption-attachment-27079\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-27079 size-full\" src=\"http:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2017\/03\/IMG_5392.jpg\" alt=\"IMG_5392\" width=\"1200\" height=\"800\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-27079\" class=\"wp-caption-text\">Zaur Orucev<\/figcaption><\/figure><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\"><strong>Zaur Orucov \u2013 terapevt-hepatoloq v\u0259 Facebook-da tibbi m\u0259sl\u0259h\u0259t qrupunun moderatoru:<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201cH\u0259l\u0259 Cennerin vaxtlar\u0131nda onun karikaturalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kirdil\u0259r \u2013 buynuzlu, quyruqlu insanlar t\u0259svir edirdil\u0259r, guya peyv\u0259ndd\u0259n sonra insan in\u0259y\u0259 \u00e7evrilir. \u0130ndi d\u0259 eyni hallar ba\u015f verir \u2013 hans\u0131sa g\u00fclm\u0259li \u015f\u0259kill\u0259r v\u0259 sar\u0131 m\u0259tbuatda vaksinasiyan\u0131 t\u0259nqid ed\u0259n elmd\u0259n uzaq m\u0259qal\u0259l\u0259r \u00e7\u0131x\u0131r, h\u0259tta kitablar da yaz\u0131l\u0131r, \u00f6z\u00fc d\u0259 konkret peyv\u0259ndi d\u0259 deyil, vaksinasiyan\u0131 bir prinsip olaraq t\u0259nqid edirl\u0259r.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>T\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259 odur ki, peyv\u0259nd \u0259leyhin\u0259 olan h\u0259r\u0259kat he\u00e7 bir ciddi elmi t\u0259dqiqatlara istinad etm\u0259d\u0259n nec\u0259 bel\u0259 b\u00f6y\u00fck populyarl\u0131q qazan\u0131b \u2013 ax\u0131 bu c\u00fcr t\u0259dqiqatlar \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 yoxdur.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>Daha bir t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259 &#8211; peyv\u0259nd \u0259leyhin\u0259 \u00e7\u0131xan f\u0259allar bizi \u0259min etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ki, elm d\u00fcnyas\u0131nda vaksinasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r var. \u018fslind\u0259 is\u0259 elm d\u00fcnyas\u0131nda vaksinasiyan\u0131n vacibliyi v\u0259 sxemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r art\u0131q \u00e7oxdan bitib, art\u0131q ham\u0131ya m\u0259lumdur ki, vaksinasiya s\u0259hiyy\u0259mizin m\u00fch\u00fcm bir hiss\u0259sidir.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>B\u00fct\u00fcn tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m h\u0259kiml\u0259rin \u00f6zl\u0259ri d\u0259 peyv\u0259nd olunur, \u00f6z \u00f6vladlar\u0131n\u0131 v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131 da vaksinasiya edirl\u0259r. Bu, n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0259rt s\u0259sl\u0259ns\u0259 d\u0259, peyv\u0259nd n\u0259 q\u0259d\u0259r baha olsa da, u\u015faq m\u0259zar\u0131 daha bahad\u0131r.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>B\u0259li, vaksinasiya \u0259leyhin\u0259 olan insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u0259lill\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015fam \u2013 deyirl\u0259r ki, misal \u00fc\u00e7\u00fcn, peyv\u0259ndin t\u0259rkibind\u0259 konservant kimi civ\u0259 var v\u0259 onun h\u0259cmi norman\u0131 a\u015f\u0131r. Amma bir \u00e7ox d\u0259rman preparatlar\u0131nda konservant olaraq civ\u0259d\u0259n istifad\u0259 olunur. Bundan ba\u015fqa, he\u00e7 bir t\u0259dqiqatda g\u00f6st\u0259rilmir ki, bu komponent z\u0259r\u0259rlidir.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>Pubmed portal\u0131n\u0131n materiallar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k olar, burada az-\u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli olan b\u00fct\u00fcn tibbi t\u0259dqiqatlar d\u0259rc edilir, he\u00e7 birind\u0259 d\u0259 yaz\u0131lmay\u0131b ki, peyv\u0259nd z\u0259r\u0259rlidir. Bundan ba\u015fqa, istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n narahatl\u0131qlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan bir \u00e7ox peyv\u0259nd istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 civ\u0259ni onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131blar, bu, FDA (Food and Drug \u0410dministration) sayt\u0131nda qeyd olunur, civ\u0259siz peyv\u0259ndin \u00fcz\u0259rind\u0259 \u201cMercury free\u201d yaz\u0131l\u0131r. Bu da \u0259slind\u0259 sad\u0259c\u0259 farmasevtl\u0259rin kommersiya f\u0259ndidir.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>Peyv\u0259ndin autizm\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 populist v\u0259 s\u0259hv fikirl\u0259r art\u0131q \u00e7oxdand\u0131r ki, <a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/17168158?dopt=Abstract\">elmi t\u0259dqiqatlarla <\/a>t\u0259kzib edilib\u201d.<\/em><\/p>\n<p><div class=\"su-divider su-divider-style-default\" style=\"margin:15px 0;border-width:3px;border-color:#999999\"><a href=\"#\" style=\"color:#999999\">Go to top<\/a><\/div> <\/p>\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Peyv\u0259ndd\u0259n buynuz v\u0259 quyruq \u00e7\u0131xacaqm\u0131?<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":19764,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[17,2,35],"tags":[14],"formation":[],"post-author":[],"topic":[],"tooltip":[],"city":[],"class_list":["post-5120","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azrbaycan","category-cografiya","category-hekaylr","tag-bas-shif"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir - JAMnews<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy\u0259-az\u0259rbaycanda-bir-cox-valideynl\u0259r-usaqlari-peyv\u0259nd-etm\u0259kd\u0259n-imtina-edir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir - JAMnews\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Peyv\u0259ndd\u0259n buynuz v\u0259 quyruq \u00e7\u0131xacaqm\u0131?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy\u0259-az\u0259rbaycanda-bir-cox-valideynl\u0259r-usaqlari-peyv\u0259nd-etm\u0259kd\u0259n-imtina-edir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Azerbaijani Jamnews\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-01-22T00:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-18T11:09:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/1-7-5.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"924\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"JAMnews\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"JAMnews\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/\"},\"author\":{\"name\":\"JAMnews\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\"},\"headline\":\"Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir\",\"datePublished\":\"2018-01-22T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-18T11:09:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/\"},\"wordCount\":4552,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/1-7-5.jpg\",\"keywords\":[\"Ba\u015f s\u0259hif\u0259\"],\"articleSection\":[\"Azerbaijan\",\"Geography\",\"Stories\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/\",\"name\":\"Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir - JAMnews\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/1-7-5.jpg\",\"datePublished\":\"2018-01-22T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-18T11:09:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/1-7-5.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/1-7-5.jpg\",\"width\":1200,\"height\":924},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"name\":\"Azerbaijani Jamnews\",\"description\":\"Caucasus News, Politics and Society\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\",\"name\":\"JAMnews\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"width\":960,\"height\":960,\"caption\":\"JAMnews\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\",\"https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus\",\"https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\",\"name\":\"JAMnews\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"JAMnews\"},\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir - JAMnews","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy\u0259-az\u0259rbaycanda-bir-cox-valideynl\u0259r-usaqlari-peyv\u0259nd-etm\u0259kd\u0259n-imtina-edir\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir - JAMnews","og_description":"Peyv\u0259ndd\u0259n buynuz v\u0259 quyruq \u00e7\u0131xacaqm\u0131?","og_url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy\u0259-az\u0259rbaycanda-bir-cox-valideynl\u0259r-usaqlari-peyv\u0259nd-etm\u0259kd\u0259n-imtina-edir\/","og_site_name":"Azerbaijani Jamnews","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","article_published_time":"2018-01-22T00:00:00+00:00","article_modified_time":"2020-03-18T11:09:05+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":924,"url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/1-7-5.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"JAMnews","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@JAMnewsCaucasus","twitter_site":"@JAMnewsCaucasus","twitter_misc":{"Written by":"JAMnews","Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/"},"author":{"name":"JAMnews","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6"},"headline":"Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir","datePublished":"2018-01-22T00:00:00+00:00","dateModified":"2020-03-18T11:09:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/"},"wordCount":4552,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/1-7-5.jpg","keywords":["Ba\u015f s\u0259hif\u0259"],"articleSection":["Azerbaijan","Geography","Stories"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/","name":"Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir - JAMnews","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/1-7-5.jpg","datePublished":"2018-01-22T00:00:00+00:00","dateModified":"2020-03-18T11:09:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#primaryimage","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/1-7-5.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/1-7-5.jpg","width":1200,"height":924},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/niy%c9%99-az%c9%99rbaycanda-bir-cox-valideynl%c9%99r-usaqlari-peyv%c9%99nd-etm%c9%99kd%c9%99n-imtina-edir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jam-news.net\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259kd\u0259n imtina edir"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","name":"Azerbaijani Jamnews","description":"Caucasus News, Politics and Society","publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization","name":"JAMnews","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","width":960,"height":960,"caption":"JAMnews"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus","https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6","name":"JAMnews","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","caption":"JAMnews"},"url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5120"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17326,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5120\/revisions\/17326"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19764"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5120"},{"taxonomy":"formation","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/formation?post=5120"},{"taxonomy":"post-author","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/post-author?post=5120"},{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=5120"},{"taxonomy":"tooltip","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tooltip?post=5120"},{"taxonomy":"city","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/city?post=5120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}