{"id":49222,"date":"2021-07-07T10:47:22","date_gmt":"2021-07-07T06:47:22","guid":{"rendered":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?p=49222"},"modified":"2025-05-20T17:23:16","modified_gmt":"2025-05-20T13:23:16","slug":"agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/","title":{"rendered":"A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir?"},"content":{"rendered":"\n<p>Erm\u0259ni, yerevanl\u0131, d\u00f6vri x\u0259st\u0259lik \u2013 onu xalq aras\u0131nda bel\u0259 adland\u0131r\u0131rlar. X\u0259st\u0259liyin tibbi ad\u0131 ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131d\u0131r. Genetik yolla \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr, m\u00fcalic\u0259si yoxdur v\u0259 profilaktik m\u00fcalic\u0259 t\u0259l\u0259b edir \u2013 \u00f6m\u00fcr boyu.<\/p>\n\n\n\n<p>AAQ \u0259cdadlar\u0131 Aral\u0131q d\u0259nizi \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259 rast g\u0259linir. Onlar\u0131n haz\u0131rda harada ya\u015famalar\u0131n\u0131n he\u00e7 bir f\u0259rqi yoxdur. \u018fsas\u0259n onlar erm\u0259nil\u0259r, y\u0259hudil\u0259r, t\u00fcrkl\u0259r v\u0259 \u0259r\u0259bl\u0259rdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fks\u0259riyy\u0259td\u0259 ilk tutmalar 20 ya\u015fa q\u0259d\u0259r ba\u015flay\u0131r, pasiyentl\u0259rin 50 faizind\u0259 x\u0259st\u0259lik 10 ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistanda az adam etiraf ed\u0259r ki, onda bel\u0259 problem var. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 bu haqda subay q\u0131zlar dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 sevmirl\u0259r, \u00e7\u00fcnki \u201che\u00e7 kim almaz\u201d. \u00d6lk\u0259d\u0259 bu c\u00fcr x\u0259st\u0259l\u0259rin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funa dair d\u0259qiq statiistika da yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Bu n\u0259 x\u0259st\u0259likdir ax\u0131? H\u0259kiml\u0259r v\u0259 bununla ya\u015fayan inlanlar n\u0259 deyirl\u0259r?<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201cSad\u0259c\u0259 iflic ed\u0259n a\u011fr\u0131\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u201cTezlikl\u0259 tutmam olaca\u011f\u0131n\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n bilir\u0259m \u2013 bir ne\u00e7\u0259 saat \u0259vv\u0259l q\u0131zd\u0131rmam qalx\u0131r, \u00fcr\u0259kbulanmas\u0131 v\u0259 qar\u0131n nahiy\u0259sind\u0259 s\u0131z\u0131lt\u0131l\u0131 a\u011fr\u0131 ba\u015flay\u0131r. \u00dcst\u0259lik tutma h\u0259mi\u015f\u0259 \u00e7ox g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z olur: m\u0259n sad\u0259c\u0259 oturdu\u011fum yerd\u0259 hiss ed\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, indic\u0259 h\u0259r \u015fey ba\u015flayacaq. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra is\u0259 m\u0259n k\u0259skin a\u011fr\u0131larla yata\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>Tutma zaman adama el\u0259 g\u0259lir ki, daxild\u0259n eyni zamanda g\u00fccl\u00fc t\u0259zyiq olur, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq nahiyy\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn daxili orqanlar az qala \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. A\u011fr\u0131lar o q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc olur ki, m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 yeriy\u0259 bilmir\u0259m. \u0130kinci g\u00fcn is\u0259 a\u011fr\u0131 sin\u0259y\u0259 ke\u00e7ir. X\u0259st\u0259liyin \u0259sas naxo\u015f t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri \u2013 ancaq k\u00fcr\u0259yi \u00fcst\u00fcnd\u0259 uzan\u0131ram, h\u0259r\u0259k\u0259t etmir\u0259m, praktiki olaraq n\u0259f\u0259s alm\u0131ram, a\u011fr\u0131 sad\u0259c\u0259 iflic edir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn h\u0259r \u015fey sakitl\u0259\u015fir, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn is\u0259 m\u0259n normal insan oluram \u2013 n\u00f6vb\u0259ti tutmaya q\u0259d\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Karina d\u00f6vri olaraq kke\u00e7irdiyi simptolar haqda bel\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>X\u0259st\u0259liyin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi MEFV \u2013 Mediterranean Fever (t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131 dem\u0259kdir) geninin mutasiyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Genetik, Tibbi Genetika M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri Tamara Sarkisyan deyir ki, x\u0259st\u0259lik \u0259sas\u0259n otozomal resessiv miras formas\u0131nda \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bu o dem\u0259kdir ki, h\u0259r iki valideyn, h\u0259tta \u00f6zl\u0259ri sa\u011flam olsalar da, MEFV geninin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131rsa.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>X\u0259st\u0259lik b\u00fct\u00fcn h\u0259yat boyu m\u00fcxt\u0259lif intensivlikl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir, tutmalar\u0131n d\u00f6vriliyi ad\u0259t\u0259n ayda bir d\u0259f\u0259 1 g\u00fcnd\u0259n 4 g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259rdir. <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Bu d\u00f6vrd\u0259 q\u0131zd\u0131rma, qar\u0131nda, sin\u0259d\u0259 v\u0259 oynaqlarda k\u0259skin a\u011fr\u0131lar \u0259ziyy\u0259t verir. Tutmalar aras\u0131nda fasil\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rini tam sa\u011flam hiss edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259st\u0259liyin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri ondad\u0131r ki, b\u0259z\u0259n simptomlar h\u0259tta eyni pasiyentd\u0259 y\u00fcng\u00fcl formada \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 \u00e7ox vaxt budu adi m\u0259d\u0259 pozuntusu il\u0259 s\u0259hv sal\u0131rlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 AAQ dianozunu qoymaq \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kolxisin m\u00fcalic\u0259 edirmi?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Tamara Sarkisyann\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 1972-ci ild\u0259 AAQ m\u00fcalic\u0259sind\u0259 yeni era ba\u015flay\u0131b \u2013 kolxisin preparat\u0131 il\u0259. Buna q\u0259d\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259rin 25-50 faizi \u00f6l\u00fcrd\u00fc, s\u0259b\u0259b b\u00f6yr\u0259kl\u0259rd\u0259 z\u00fclal m\u00fcbadil\u0259sinin pozulmas\u0131 olurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi laz\u0131mi analizl\u0259r ke\u00e7iril\u0259nd\u0259n sonra pasiyent\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck kolxisin q\u0259bulu t\u0259yin edilir.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Preparat x\u0259st\u0259ni m\u00fcalic\u0259 ed\u0259 bilmir, sad\u0259c\u0259 normal h\u0259yat imkan\u0131 verir \u2013 n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rib ki, d\u0259rman\u0131n do\u011fru q\u0259bulu zaman\u0131 t\u0259xmin\u0259n pasiyentl\u0259rin 60 faizind\u0259 tutmalar yox olur, 30 faizind\u0259 qism\u0259n effekt m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 yaln\u0131z 5-10 faizind\u0259 m\u00fcalic\u0259 effekt vermir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>X\u0259st\u0259liyin \u201cerm\u0259ni\u201d t\u0259r\u0259fi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nil\u0259r aras\u0131nda d\u00f6vri iltihabl\u0131 sindrom haqda ilk d\u0259f\u0259 XII \u0259sr\u0259 aid manuskriptl\u0259rd\u0259n m\u0259lum olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Genetik Tamara Sarkisyan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 1997-c ild\u0259n 2021-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r 45 mind\u0259n \u00e7ox insan m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7irilib:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cOnlardan 24&nbsp;433 n\u0259f\u0259rd\u0259 diaqnoz t\u0259sdiql\u0259nib. Qalanlar 1 mutasiyan\u0131n sa\u011flam da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 v\u0259 pasiyentin ail\u0259 \u00fczvl\u0259ridir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>X\u0259st\u0259liyin qeyri-formal \u201cerm\u0259ni\u201d, \u201cyerevanl\u0131\u201d adlar\u0131 onun haqq\u0131nda yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131b. \u0130nsanlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrm\u00fc\u015f ki, \u0259g\u0259r Yerevandan v\u0259 ya \u00f6lk\u0259d\u0259n k\u0259nara gets\u0259l\u0259r tutmalar ke\u00e7\u0259c\u0259k. <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Amma zamanla bu mif aradan qalx\u0131b: dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rd\u0259 x\u0259st\u0259liyin x\u00fcsusi simptom f\u0259rqliliyi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmur.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaman ke\u00e7dikc\u0259 insanlar x\u0259st\u0259lik haqda daha \u00e7ox \u015fey \u00f6yr\u0259nibl\u0259r v\u0259 daha az qorxma\u011fa v\u0259 utanma\u011fa ba\u015flay\u0131blar, amma h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z diaqnozunu gizl\u0259tm\u0259k ist\u0259y\u0259n pasiyentl\u0259r var.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201cDem\u0259k ist\u0259mirdim, anlay\u0131rd\u0131m ki, toy olmayacaq\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Bir il \u0259vv\u0259l Anahit \u0259r\u0259 gedib v\u0259 indi paytaxt\u0131n 45 kilometrliyind\u0259, Razdan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131r. Onda \u201cd\u00f6vri x\u0259st\u0259liyin\u201d oldu\u011funu \u00e7oxdan bilir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c17 ya\u015f\u0131ndan tutmalardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirdim. Kolxisini yad\u0131ma d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 i\u00e7irdim, y\u0259qin el\u0259 buna g\u00f6r\u0259 \u00e7ox da k\u00f6m\u0259k etmirdi. \u0130ndi d\u0259 tutmalar olur, amma he\u00e7 olmasa \u0259vv\u0259lki kimi tez-tez yox\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi Anahitin 30 ya\u015f\u0131 var. 2-3 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 k\u0259skin a\u011fr\u0131lar onda bir-iki aydan bir olur. \u018fr\u0259 ged\u0259nd\u0259 ni\u015fanl\u0131s\u0131na x\u0259st\u0259liyi haqda he\u00e7 n\u0259 dem\u0259m\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lib:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cAnam da h\u0259mi\u015f\u0259 deyirdi ki, \u0259g\u0259r m\u0259n des\u0259m, toy olmayacaq. Bel\u0259c\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015fay\u0131r\u0131q\u201d.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Anahit tutmalar\u0131n\u0131 \u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n \u201csoyuqd\u0259ym\u0259\u201d kimi izah edir, \u00e7\u00fcnki simptomlar dem\u0259k olar ki, eynidir. Amma yen\u0259 d\u0259 onun \u201cki\u00e7ik yalan\u0131\u201d qay\u0131nanas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n if\u015fa olunub:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cOta\u011f\u0131mda kolxisini tapd\u0131 v\u0259 d\u0259rhal onu niy\u0259 i\u00e7diyimi h\u0259r \u015feyi anlad\u0131. \u00c7ox naxo\u015f v\u0259ziyy\u0259t idi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259 Anahit h\u0259l\u0259 d\u0259 x\u0259st\u0259liyi haqda \u0259rin\u0259 dan\u0131\u015fmaq niyy\u0259tind\u0259 deyil.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201cDedi ki, m\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259k\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l Karinaya da ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131 diaqnozu qoyulub. Q\u0131z Rusiyada do\u011fulub, b\u00f6y\u00fcy\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cOrada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259r tutmam olanda h\u0259kiml\u0259r \u00e7iyinl\u0259rini \u00e7\u0259kirdil\u0259r, n\u0259d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u015f\u0259kdiyimi anlam\u0131rd\u0131lar. \u00dcst\u0259lik tutmalar\u0131n birind\u0259 m\u0259nim h\u0259tta korba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131m\u0131 da k\u0259sdil\u0259r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, nahaq yer\u0259\u201d, &#8211; o deyir.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Karina onda bu x\u0259st\u0259liyin ola bil\u0259c\u0259yind\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nirmi\u015f:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c17 ya\u015f\u0131m olard\u0131, \u00f6yr\u0259ndim ki, ana t\u0259r\u0259fd\u0259n babamda d\u00f6vri x\u0259st\u0259lik olub. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, onun art\u0131q 70 ya\u015f\u0131 var v\u0259 o, birc\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun kolxisin i\u00e7m\u0259yib. \u0130ndi b\u00f6yr\u0259kl\u0259rind\u0259 problem var\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u0131q sonralar Karina Erm\u0259nistana k\u00f6\u00e7\u0259nd\u0259n sonra genetik analiz verib v\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259ri t\u0259sdiql\u0259nib:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201c\u015e\u00fcbh\u0259l\u0259ns\u0259m d\u0259, \u00e7ox g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z oldu. El\u0259 h\u0259kimin ota\u011f\u0131nda a\u011flad\u0131m. Tutmalar\u0131n\u0131n sa\u011falmaz x\u0259st\u0259likd\u0259n oldu\u011funu v\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n boyu d\u0259rman i\u00e7m\u0259li oldu\u011funu bilm\u0259k \u00e7ox da yax\u015f\u0131 x\u0259b\u0259r deyil\u201d.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u0130ndi Karina deyir ki, h\u0259ya kolxisind\u0259n \u201c\u0259vv\u0259l\u201d v\u0259 \u201csonra\u201dya b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. D\u0259rman\u0131 ehtiyatda saxlay\u0131r \u2013 i\u015fd\u0259, \u00e7antada, ma\u015f\u0131nda \u2013 m\u00fcmk\u00fcn olan h\u0259r yanda:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u018fvv\u0259l pis i\u00e7irdim \u2013 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 unuda bil\u0259rdim. N\u0259tic\u0259d\u0259 tutmalar t\u0259krarlan\u0131rd\u0131. \u0130ndi h\u0259kimin b\u00fct\u00fcn t\u0259yinatlar\u0131na s\u0259liq\u0259li \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram. \u0130st\u0259mir\u0259m babam kimi 70 ya\u015f\u0131nda x\u0259st\u0259 b\u00f6yr\u0259kl\u0259rl\u0259 yata\u011fa d\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259mir\u0259m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Karina art\u0131q iki ildir ki, \u0259rd\u0259dir. X\u0259st\u0259liyi haqda \u0259rin\u0259 toyundan \u00e7ox \u0259vv\u0259l dan\u0131\u015f\u0131b:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u0259n \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, anlay\u0131rd\u0131m bunun n\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259c\u0259yini. Erm\u0259nistanda insanlar iki n\u00f6v\u0259 ayr\u0131l\u0131r. Birincil\u0259r anlay\u0131rlar ki, x\u0259st\u0259lik h\u00f6km deyil v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 h\u0259yat\u0131 da\u011f\u0131tmaq laz\u0131m deyil. Dig\u0259rl\u0259ri q\u0131zlara mal kimi yana\u015f\u0131r \u2013 t\u0259ki \u201cbrak\u201d olmas\u0131n. Nikahlar\u0131n bu s\u0259b\u0259bd\u0259n da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox misallar bilir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n q\u0259ti t\u0259r\u0259dd\u00fcd etm\u0259dim dan\u0131\u015f\u0131b-dan\u0131\u015fmamaqla ba\u011fl\u0131. \u018fvv\u0259lc\u0259 sakit reaksiya verdi. Dedi ki, bu, sad\u0259c\u0259 x\u0259st\u0259likdir. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra z\u0259ng vurdu v\u0259 dedi ki, sa\u011flam u\u015faqlar\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir v\u0259 risk ed\u0259 bilm\u0259z. Biz ayr\u0131ld\u0131q. Amma bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra z\u0259ng vurdu v\u0259 dedi ki, h\u0259r \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb v\u0259 m\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259k. \u00c7\u0259tin idi. Amma y\u0259qin ki, bu c\u00fcr reaksiya normald\u0131. N\u0259hay\u0259td\u0259 m\u0259nim \u00f6z\u00fcm\u0259 d\u0259 bununla bar\u0131\u015fmaq \u00e7\u0259tin idi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Karinan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu x\u0259st\u0259likd\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 daima h\u0259kim m\u00fcayin\u0259sind\u0259 olmaqd\u0131r. Konsultasiyalara \u0259ri il\u0259 gedir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cBel\u0259 onun d\u0259st\u0259yini daha \u00e7ox hiss edir\u0259m. \u00c7ox sayda x\u0259st\u0259 tan\u0131y\u0131ram ki, m\u0259nim kimi \u00f6zl\u0259rini dig\u0259rl\u0259rind\u0259n daha h\u0259ssas hiss edirl\u0259r. Biz\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, bu x\u0259st\u0259lik v\u0259 cibimizd\u0259ki kolxisin bizi daha pis, daha z\u0259if edir. M\u0259nim kimil\u0259ri \u0259min etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, biz d\u0259 ba\u015fqalar\u0131 kimi normal ya\u015faya bil\u0259rik\u201d.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259st\u0259lik genetik \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr v\u0259 \u0259cdadlar\u0131 Aral\u0131q d\u0259nizi \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259 rast g\u0259linir. Haz\u0131rda harada ya\u015famalar\u0131n\u0131n he\u00e7 bir f\u0259rqi yoxdur<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":49078,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,25,35,1],"tags":[5785,5786,5787,5784,5782,5783,5781],"formation":[],"post-author":[5743],"topic":[4951],"tooltip":[],"city":[6054],"class_list":["post-49222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ermnistan","category-cmiyyt","category-hekaylr","category-uncategorized","tag-ailvi-araliq-dnizi-qizdirmasi","tag-araliq-dnizi-olklri","tag-dovri-xstlik","tag-ermni-xstliyi","tag-genetik-xstlik","tag-xstliyin-simptomlari","tag-yerevanli-xstliyi","post-author-mariam-samvelyan","topic-ermnistan","city-yerevan"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir? - JAMnews<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Erm\u0259ni, yerevanl\u0131, d\u00f6vri x\u0259st\u0259lik \u2013 xalq aras\u0131nda onu bel\u0259 adland\u0131r\u0131rlar. X\u0259st\u0259liyin tibbi ad\u0131 ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131d\u0131r\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec\u0259-alismali-v\u0259-qorxmamali-erm\u0259ni-x\u0259st\u0259liyi-n\u0259dir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir? - JAMnews\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Erm\u0259ni, yerevanl\u0131, d\u00f6vri x\u0259st\u0259lik \u2013 xalq aras\u0131nda onu bel\u0259 adland\u0131r\u0131rlar. X\u0259st\u0259liyin tibbi ad\u0131 ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131d\u0131r\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec\u0259-alismali-v\u0259-qorxmamali-erm\u0259ni-x\u0259st\u0259liyi-n\u0259dir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Azerbaijani Jamnews\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-07-07T06:47:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-20T13:23:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2021\/07\/Ilness_carolina-heza-0lD4hF1fBv0-unsplash.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"JAMnews\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"JAMnews\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/\"},\"author\":{\"name\":\"JAMnews\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\"},\"headline\":\"A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir?\",\"datePublished\":\"2021-07-07T06:47:22+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-20T13:23:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/\"},\"wordCount\":1821,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2021\/07\/Ilness_carolina-heza-0lD4hF1fBv0-unsplash.jpg\",\"keywords\":[\"ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131\",\"Aral\u0131q d\u0259nizi \u00f6lk\u0259l\u0259ri\",\"d\u00f6vri x\u0259st\u0259lik\",\"erm\u0259ni x\u0259st\u0259liyi\",\"genetik x\u0259st\u0259lik\",\"x\u0259st\u0259liyin simptomlar\u0131\",\"yerevanl\u0131 x\u0259st\u0259liyi\"],\"articleSection\":[\"Armenia\",\"Issues\",\"Stories\",\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/\",\"name\":\"A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir? - JAMnews\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2021\/07\/Ilness_carolina-heza-0lD4hF1fBv0-unsplash.jpg\",\"datePublished\":\"2021-07-07T06:47:22+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-20T13:23:16+00:00\",\"description\":\"Erm\u0259ni, yerevanl\u0131, d\u00f6vri x\u0259st\u0259lik \u2013 xalq aras\u0131nda onu bel\u0259 adland\u0131r\u0131rlar. X\u0259st\u0259liyin tibbi ad\u0131 ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131d\u0131r\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2021\/07\/Ilness_carolina-heza-0lD4hF1fBv0-unsplash.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2021\/07\/Ilness_carolina-heza-0lD4hF1fBv0-unsplash.jpg\",\"width\":1200,\"height\":800},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"name\":\"Azerbaijani Jamnews\",\"description\":\"Caucasus News, Politics and Society\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\",\"name\":\"JAMnews\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"width\":960,\"height\":960,\"caption\":\"JAMnews\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\",\"https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus\",\"https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\",\"name\":\"JAMnews\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"JAMnews\"},\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir? - JAMnews","description":"Erm\u0259ni, yerevanl\u0131, d\u00f6vri x\u0259st\u0259lik \u2013 xalq aras\u0131nda onu bel\u0259 adland\u0131r\u0131rlar. X\u0259st\u0259liyin tibbi ad\u0131 ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131d\u0131r","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec\u0259-alismali-v\u0259-qorxmamali-erm\u0259ni-x\u0259st\u0259liyi-n\u0259dir\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir? - JAMnews","og_description":"Erm\u0259ni, yerevanl\u0131, d\u00f6vri x\u0259st\u0259lik \u2013 xalq aras\u0131nda onu bel\u0259 adland\u0131r\u0131rlar. X\u0259st\u0259liyin tibbi ad\u0131 ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131d\u0131r","og_url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec\u0259-alismali-v\u0259-qorxmamali-erm\u0259ni-x\u0259st\u0259liyi-n\u0259dir\/","og_site_name":"Azerbaijani Jamnews","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","article_published_time":"2021-07-07T06:47:22+00:00","article_modified_time":"2025-05-20T13:23:16+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":800,"url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2021\/07\/Ilness_carolina-heza-0lD4hF1fBv0-unsplash.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"JAMnews","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@JAMnewsCaucasus","twitter_site":"@JAMnewsCaucasus","twitter_misc":{"Written by":"JAMnews","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/"},"author":{"name":"JAMnews","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6"},"headline":"A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir?","datePublished":"2021-07-07T06:47:22+00:00","dateModified":"2025-05-20T13:23:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/"},"wordCount":1821,"publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2021\/07\/Ilness_carolina-heza-0lD4hF1fBv0-unsplash.jpg","keywords":["ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131","Aral\u0131q d\u0259nizi \u00f6lk\u0259l\u0259ri","d\u00f6vri x\u0259st\u0259lik","erm\u0259ni x\u0259st\u0259liyi","genetik x\u0259st\u0259lik","x\u0259st\u0259liyin simptomlar\u0131","yerevanl\u0131 x\u0259st\u0259liyi"],"articleSection":["Armenia","Issues","Stories","Uncategorized"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/","name":"A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir? - JAMnews","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2021\/07\/Ilness_carolina-heza-0lD4hF1fBv0-unsplash.jpg","datePublished":"2021-07-07T06:47:22+00:00","dateModified":"2025-05-20T13:23:16+00:00","description":"Erm\u0259ni, yerevanl\u0131, d\u00f6vri x\u0259st\u0259lik \u2013 xalq aras\u0131nda onu bel\u0259 adland\u0131r\u0131rlar. X\u0259st\u0259liyin tibbi ad\u0131 ail\u0259vi Aral\u0131q d\u0259nizi q\u0131zd\u0131rmas\u0131d\u0131r","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#primaryimage","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2021\/07\/Ilness_carolina-heza-0lD4hF1fBv0-unsplash.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2021\/07\/Ilness_carolina-heza-0lD4hF1fBv0-unsplash.jpg","width":1200,"height":800},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/agriya-nec%c9%99-alismali-v%c9%99-qorxmamali-erm%c9%99ni-x%c9%99st%c9%99liyi-n%c9%99dir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jam-news.net\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"A\u011fr\u0131ya nec\u0259 al\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 qorxmamal\u0131: \u201cerm\u0259ni\u201d x\u0259st\u0259liyi n\u0259dir?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","name":"Azerbaijani Jamnews","description":"Caucasus News, Politics and Society","publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization","name":"JAMnews","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","width":960,"height":960,"caption":"JAMnews"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus","https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6","name":"JAMnews","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","caption":"JAMnews"},"url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49222"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97717,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49222\/revisions\/97717"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49222"},{"taxonomy":"formation","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/formation?post=49222"},{"taxonomy":"post-author","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/post-author?post=49222"},{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=49222"},{"taxonomy":"tooltip","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tooltip?post=49222"},{"taxonomy":"city","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/city?post=49222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}