{"id":4177,"date":"2017-02-09T00:00:00","date_gmt":"2017-02-09T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/"},"modified":"2020-03-18T10:55:12","modified_gmt":"2020-03-18T10:55:12","slug":"biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/","title":{"rendered":"Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hsil sistemind\u0259 d\u0259rslik art\u0131q ham\u0131ya m\u0259lum olan \u201cz\u0259if b\u0259nddir. Tarix d\u0259rslikl\u0259ri is\u0259 ba\u015fqa bir al\u0259mdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Doxsan\u0131nc\u0131 ill\u0259rd\u0259, h\u0259tta iki mininci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs plan\u0131n\u0131 k\u00f6hn\u0259 sovet d\u0259rslikl\u0259ri bazas\u0131nda t\u0259rtib edirdil\u0259r. T\u0259hsil Nazirliyi d\u0259rslikl\u0259ri \u00f6z g\u00fcc\u00fc il\u0259 n\u0259\u015fr ed\u0259nd\u0259n sonra v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Amma d\u0259yi\u015fiklik yax\u015f\u0131l\u0131\u011fa do\u011fru olmad\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">D\u0259rslikl\u0259rin probleml\u0259rini 4 n\u00f6v\u0259 ay\u0131rmaq olar:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>1.<\/strong> Faktologiya \u2013 ke\u00e7mi\u015fin t\u0259hrif olunmas\u0131ndan ba\u015fqa, hans\u0131sa faktlar\u0131n gizl\u0259dilm\u0259si, dig\u0259rl\u0259rinin is\u0259 \u015fi\u015firdilm\u0259si. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>2.<\/strong> Tarix\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259nqidd\u0259n uzaq yana\u015fma v\u0259 g\u0259ncl\u0259rd\u0259 bu yana\u015fman\u0131n t\u0259rbiy\u0259 edilm\u0259si. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>3.<\/strong> Hadis\u0259l\u0259rin \u201ctarix-\u015fah t\u0259sviri. Filan \u015fah (\u00e7ar) filan \u015faha filan tarixd\u0259 h\u00fccum edib. M\u0259d\u0259niyy\u0259t, ad\u0259tl\u0259r, h\u0259yat t\u0259rzi is\u0259 kadr arxas\u0131nda qal\u0131r. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>4.<\/strong> Nifr\u0259t dili. \u018fn pisi d\u0259 odur ki, bu var v\u0259 h\u0259dd\u0259n art\u0131q \u00e7oxdur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 ard\u0131c\u0131ll\u0131qla n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">\u018fslind\u0259, d\u0259rslikl\u0259rd\u0259ki tarixi t\u0259hrifl\u0259ri faktoloji, nifr\u0259t dili v\u0259 ba\u015fqalar\u0131na ay\u0131rmaq \u00e7\u0259tindir \u2013 \u00e7\u00fcnki biri o birisind\u0259n ke\u00e7ir. Faktlar\u0131n t\u0259hrif olundu\u011fu yerd\u0259 t\u0259nqidd\u0259n k\u0259nar yana\u015fma da var, qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 nifr\u0259t d\u0259.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 14pt; color: #ff6600;\"><strong>\u018fb\u0259di mill\u0259t<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Tarix d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 birinci strateji s\u0259hv \u0259b\u0259di Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 \u0259b\u0259di Az\u0259rbaycan mill\u0259ti haqq\u0131nda ideyad\u0131r. Y\u0259ni Manna, Midiya, Atropatena, Albaniya v\u0259 ist\u0259nil\u0259n ba\u015fqa feodal xanl\u0131qlar Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verilir. Bu zaman he\u00e7 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n deyil ki, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fdiyi v\u0259 yenid\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirildiyi d\u00fcnyada Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik &#8220;staj\u0131n\u0131n&#8221; \u00fcst\u00fcnd\u0259 bu q\u0259d\u0259r israr etm\u0259y\u0259 n\u0259 ehtiyac var?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, bu b\u0259dnam \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan ideyas\u0131na qar\u015f\u0131 durmaq v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn yollarla erm\u0259ni t\u0259bli\u011fat\u0131n\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259k c\u0259hdidir. Eyni zamanda \u0130rana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr, \u00e7\u00fcnki T\u0259briz h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 S\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin paytaxt\u0131 olub, bu d\u00f6vl\u0259tin t\u00fcrk h\u00f6kmdarlar\u0131n\u0131 is\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar qanuni \u0259sasla \u00f6z \u0259cdadlar\u0131 say\u0131r. \u018fn maraql\u0131s\u0131 da odur ki, G\u00fcrc\u00fcstana qar\u015f\u0131 da \u0259razi iddialar\u0131 var, onun \u0259razisinin bir hiss\u0259si be\u015finci sinif d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 \u201cq\u0259dim Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">\u018fb\u0259di Az\u0259rbaycan mill\u0259ti m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, \u00fcmumilikd\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin v\u0259 vahid mill\u0259tl\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fu m\u00fcasir d\u00f6vr\u0259 aid olsa da m\u00fc\u0259llifl\u0259r bunun h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 oldu\u011funu hesab edirl\u0259r. Bizim qavram\u0131m\u0131zdak\u0131 \u201cmill\u0259t, \u201cd\u00f6vl\u0259t, \u201cs\u0259rh\u0259dl\u0259r anlay\u0131\u015flar\u0131 o vaxtlar sad\u0259c\u0259 m\u00f6vcud olmay\u0131b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">\u018fks\u0259r Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri torpaq v\u0259 ehtiyatlar u\u011frunda bir-biril\u0259 vuru\u015fan ayr\u0131-ayr\u0131 tayfalar kimi \u201cba\u015flay\u0131blar v\u0259 he\u00e7 kim bunu ay\u0131b saym\u0131r. H\u0259min d\u00f6vr\u00fcn s\u0131ravi frans\u0131z\u0131na g\u0259linc\u0259, o frans\u0131z oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcrd\u00fc, o bunun n\u0259 oldu\u011funu bilmirdi d\u0259. O, yem\u0259k bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr v\u0259 qocalana, y\u0259ni 40 ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r ya\u015fama\u011f\u0131 arzulay\u0131rd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Orta sinif (s\u0259naye c\u0259miyy\u0259tinin t\u0259m\u0259li) m\u00f6vcud deyildi. Zad\u0259ganl\u0131q is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc etnik qrup deyil, bu v\u0259 ya dig\u0259r h\u00f6kmdara v\u0259 allaha loyall\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 identifikasiya edirdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">M\u0259rk\u0259zi Avropada, Asiyada, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 n\u0259l\u0259r ba\u015f verirdi? El\u0259 h\u0259min \u015feyl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff6600;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">H\u0259r t\u0259r\u0259f d\u00fc\u015fm\u0259ndir<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">D\u0259rslikl\u0259r t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n q\u0259dim eposu olan \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqudu a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi \u015f\u0259rh edirl\u0259r: <\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt;\">\u201cO\u011fuzlar\u0131n \u0259n \u00e7ox sevdiyi deyiml\u0259rd\u0259n biri budur: \u201cYa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n dost olmaz. O\u011fuz igidl\u0259ri \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n \u015f\u0259hidin qan\u0131n\u0131n yerd\u0259 qalmayaca\u011f\u0131na and i\u00e7irdil\u0259r. O\u011fuzlar\u0131n bu ad\u0259ti zaman ke\u00e7dikc\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 aras\u0131nda yay\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 indi d\u0259 and i\u00e7ir ki, \u015f\u0259hidl\u0259rin qan\u0131 yerd\u0259 qalmayacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Bu, be\u015finci sinif \u00fc\u00e7\u00fcn tarix d\u0259rsliyidir. Burada h\u0259r \u015fey var \u2013 h\u0259m nifr\u0259t dili, h\u0259m d\u0259 tezisl\u0259r\u0259 t\u0259nqidd\u0259n k\u0259nar m\u00fcnasib\u0259t. Bu deyim haradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb, niy\u0259 \u0259n sevil\u0259n say\u0131l\u0131r? Kims\u0259 ke\u00e7mi\u015f\u0259 qay\u0131d\u0131b, orada o\u011fuzlar aras\u0131nda sor\u011fu ke\u00e7irib?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">C\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 c\u00fcml\u0259d\u0259 h\u0259m faktologiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r, h\u0259m t\u0259nqidsiz t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn t\u0259rbiy\u0259si, h\u0259m d\u0259 nifr\u0259t dili var.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Bu da ba\u015fqa be\u015finci sinif d\u0259rsliyi. Burada deyilir: \u201cBu g\u00fcn Erm\u0259nistan adlanan \u0259razi \u0259b\u0259di v\u0259 \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131d\u0131r \u2013 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n do\u011fma torpa\u011f\u0131. Bu, \u015f\u00fcbh\u0259siz tarixi bir faktd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Burada h\u0259m faktlar\u0131n t\u0259hrifi (q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 he\u00e7 bir mill\u0259t v\u0259 onun konkret \u0259razil\u0259ri olmay\u0131b), h\u0259m d\u0259 t\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn \u201c\u015f\u00fcbh\u0259siz tarixi fakt ifad\u0259si \u015f\u0259klind\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 var.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">D\u0259rslik m\u00fc\u0259llifl\u0259ri \u00f6zl\u0259rini h\u0259qiq\u0259tin son instansiyas\u0131 hesab etdikl\u0259ri v\u0259 \u015fagirdl\u0259r\u0259 bu v\u0259 ya dig\u0259r h\u00f6kmdar haqq\u0131nda haz\u0131r, \u201csiyasi c\u0259h\u0259td\u0259n do\u011fru fikirl\u0259r s\u0131r\u0131d\u0131qlar\u0131 halda u\u015faqlar faktlar\u0131 tutu\u015fdurma\u011f\u0131 v\u0259 onlar\u0131n do\u011frulu\u011funu qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259yi nec\u0259 \u00f6yr\u0259n\u0259c\u0259kl\u0259r?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">H\u00f6kmdar Cavan\u015fir haqq\u0131nda (7-ci sinif) paraqraf \u201cm\u00fcdrik siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259l\u0259ri adlan\u0131r. Bu da misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Cavan\u015firin x\u0259z\u0259ril\u0259rin h\u00fccumunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn X\u0259z\u0259r xaqan\u0131n\u0131n q\u0131z\u0131 il\u0259 evl\u0259nm\u0259kl\u0259 d\u00fczg\u00fcn add\u0131m at\u0131b-atmad\u0131\u011f\u0131 \u0259traf\u0131nda \u015fagirdl\u0259rin m\u00fczakir\u0259 apara bil\u0259c\u0259yi diskussiyan\u0131 \u0259v\u0259z edirmi?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Yuxar\u0131 sinifl\u0259rd\u0259 d\u0259 analoji v\u0259ziyy\u0259t var. M\u00fc\u0259llifl\u0259r h\u0259m \u00f6zl\u0259ri t\u0259nqidd\u0259n k\u0259nar t\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00fcmayi\u015f etdirir, h\u0259m d\u0259 onu \u015fagirdl\u0259r\u0259 s\u0131r\u0131y\u0131rlar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">5-ci sinif. Burada az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n 1918-ci ild\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0259tli haqq\u0131nda real faktlarla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 n\u0259v\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 Quba k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131na g\u0259l\u0259n hans\u0131sa \u201cqar\u0131n\u0131n hekay\u0259sind\u0259n b\u0259hs edilir. Qad\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00fcr\u0259kpar\u00e7alayan h\u0259yat hekay\u0259sini xat\u0131rlay\u0131r, n\u0259v\u0259sin\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r v\u0259 deyir ki, o vaxt onun alt\u0131 ya\u015f\u0131 olub.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Hekay\u0259 x\u0131rda t\u0259hrif v\u0259 c\u0259f\u0259ngiyatla doludur v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259 ox\u015fam\u0131r. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259 odur ki, Quba m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 2007-ci ild\u0259 a\u015fkar olunub v\u0259 dem\u0259li qad\u0131n\u0131n \u0259n az\u0131 95 ya\u015f\u0131 var (y\u0259ni onun k\u00f6t\u00fcc\u0259si d\u0259 ola bil\u0259rdi). Qar\u0131ya \u00e7ay sahili il\u0259 uzun yolu piyada q\u0259t etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n n\u0259v\u0259nin m\u0259suliyy\u0259tsizliyi t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furur. Ya\u015fl\u0131 qad\u0131n\u0131n qibt\u0259 olunas\u0131 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 da heyran edir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">\u201cH\u0259r t\u0259r\u0259f d\u00fc\u015fm\u0259ndir, \u201cbiz ham\u0131dan yax\u015f\u0131y\u0131q (bu, sitat deyil) \u2013 bunu art\u0131q birinci tarix d\u0259rsliyinin (5-ci sinif \u00fc\u00e7\u00fcn) ilk s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259dirl\u0259r. D\u0259rslikd\u0259 deyilir ki, \u201ckafirl\u0259r, \u201cerm\u0259ni v\u0259 g\u00fcrc\u00fc feodallar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n \u201chavadarlar\u0131 (bu, art\u0131q sitatd\u0131r) he\u00e7 vaxt he\u00e7 kim\u0259 h\u00fccum etm\u0259y\u0259n v\u0259 he\u00e7 kimin s\u0259rh\u0259dl\u0259rini pozmayan o\u011fuz xalq\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131blar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff6600;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Fa\u015fistl\u0259r<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">\u201cErm\u0259ni fa\u015fistl\u0259ri i\u015fl\u0259y\u0259 bilm\u0259y\u0259n qocalar\u0131 v\u0259 u\u015faqlar\u0131 yerind\u0259c\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259yirdil\u0259r. T\u0259bii ki, Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si zaman\u0131 erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyi r\u0259ngar\u0259ng v\u0259 \u0259trafl\u0131 t\u0259svir olunub. \u018fslind\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi d\u0259rslik var: Qaraba\u011f tarixi. Bununla yana\u015f\u0131 o vaxt hakimiyy\u0259t ba\u015f\u0131nda olan indiki m\u00fcxalif\u0259t: Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si (o vaxt h\u0259l\u0259 partiya deyildi) v\u0259 M\u00fcsavat da \u00f6z pay\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, fa\u015fistl\u0259r haqq\u0131nda: \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259rslik m\u00fc\u0259llifl\u0259ri konkret q\u0259rara g\u0259l\u0259 bilmir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Bak\u0131 neft\u00e7il\u0259rinin fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 \u201cm\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259sind\u0259n b\u0259hs edilir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131na nifr\u0259t etdikl\u0259ri, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil olmas\u0131n\u0131 arzulad\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 c\u00fcr \u201cpis kimi q\u0259l\u0259m\u0259 veril\u0259 bilm\u0259y\u0259n t\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u0259r nec\u0259 olsun?!<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">\u201c\u015eimali Az\u0259rbaycanda sovet rejimi qurulandan sonra m\u00fchacir\u0259t ed\u0259n bir \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 \u00fcmid edirdi ki, Almaniyan\u0131n Sovet \u0130ttifaq\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 halda Az\u0259rbaycan milli m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k. V\u0259t\u0259nind\u0259 ya\u015fayan v\u0259 Sovet Ordusuna h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lanlardan b\u0259zil\u0259ri d\u0259 bel\u0259 hesab edirdi. Onlardan biri d\u0259 mayor \u018fbdurr\u0259hman b\u0259y F\u0259t\u0259lib\u0259yli-D\u00fcd\u0259nginski idi. O, Riqada almanlara \u0259sir d\u00fc\u015f\u00fcr. 1941-ci ild\u0259 Hitler\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t h\u0259rbi hiss\u0259 yaratmaq t\u0259klifi il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir. Hitler\u00e7il\u0259r onun m\u00fcraci\u0259tini alq\u0131\u015flay\u0131rlar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">\u201cHitler\u00e7il\u0259r semantikas\u0131na g\u00f6r\u0259 \u201cstaxanov\u00e7ular, \u201clenin\u00e7il\u0259r ifad\u0259l\u0259rin\u0259 \u201cfa\u015fistl\u0259r anlay\u0131\u015f\u0131ndan daha yax\u0131nd\u0131r. Amma bununla da bitmir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">\u201cQafqaz\u0131n \u0259l\u0259 ke\u00e7irildiyi halda alman ordusuna tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 ki, yerli \u0259halinin milli v\u0259 dini hissl\u0259rin\u0259 toxunulmas\u0131n. Qafqazda h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q ed\u0259n general fon Makizen islam\u0131 q\u0259bul edib, xalq\u0131n g\u00f6z\u00fc qaba\u011f\u0131nda namaz q\u0131l\u0131rd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, 7-ci sinif d\u0259rsliyind\u0259 deyilir: \u201c\u0130slam \u0259n humanist v\u0259 \u0259dal\u0259tli dindir. \u0130st\u0259r-ist\u0259m\u0259z Konstitusiya v\u0259 onun dini etiqad azadl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda utopik m\u00fcdd\u0259s\u0131 yada d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">H\u0259r halda daha bir m\u0259nb\u0259 d\u0259 general\u0131n h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 islam\u0131 q\u0259bul etdiyini bildirir. Amma onun ad\u0131 Makenzen idi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Davam\u0131 da eyni ruhdad\u0131r: \u201calmanlar onlar\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f keyfiyy\u0259tl\u0259rini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirib, \u00e7oxlar\u0131n\u0131 medalla t\u0259ltif edib. Bu, \u201chitler\u00e7il\u0259rin t\u0259r\u0259find\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n h\u0259min o az\u0259rbaycanl\u0131lar haqq\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">\u201cM\u00fcharib\u0259 bit\u0259nd\u0259n sonra bu legionun hiss\u0259l\u0259ri neytral \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259razil\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcr v\u0259 l\u0259\u011fv edilir. Onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 m\u0259skunla\u015f\u0131r. V\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131danlar is\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t t\u0259qib v\u0259 s\u00fcrg\u00fcnl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">D\u0259rslik m\u00fc\u0259llifl\u0259ri naraz\u0131l\u0131q edir. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt;\">B\u0259lk\u0259 onlara medal verilm\u0259liydi?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff6600;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Yekun<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Mill\u0259tin h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00f6vcud oldu\u011fu d\u00fcnya m\u0259nz\u0259r\u0259si primordializm adlan\u0131r v\u0259 elmi c\u0259miyy\u0259td\u0259 onun t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 yoxdur. Ultra-mill\u0259t\u00e7il\u0259r aras\u0131nda is\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir. Akademik m\u00fchitd\u0259 bel\u0259 bir fikir var ki, mill\u0259tl\u0259r XIX \u0259srd\u0259 formala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b, buna da etnosun birliyi (bu, m\u00fctl\u0259q deyildi), m\u0259d\u0259niyy\u0259tin v\u0259 s\u0259naye d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn siyasi iqtisadiyyat\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259si (bu is\u0259 m\u00fctl\u0259q idi) t\u0259sir edib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Bu tendensiyalar E. Qellner, C. Broyi, B. Anderson, E. Renan kimi sosioloq v\u0259 antropoloqlar\u0131n elmi i\u015fl\u0259rind\u0259 yax\u015f\u0131 t\u0259svir olunub. O vaxta q\u0259d\u0259r is\u0259 etnoslar, he\u00e7 etnoslar da yox, konkret bir vaxtda konkret \u0259razid\u0259 ya\u015fayan ayr\u0131-ayr\u0131 konkret insanlar konkret h\u00f6kmdar v\u0259 konkret din\u0259 tabe olmaq prinsipi il\u0259 birl\u0259\u015fibl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">\u201cRus knyazlar\u0131 \u00f6z tatar h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 dig\u0259r knyazlar v\u0259 tatar h\u0259mkarlar\u0131na qar\u015f\u0131 vuru\u015fub, Qaraba\u011f xanlar\u0131 v\u0259 m\u0259likl\u0259ri is\u0259 ba\u015fqa xanlara v\u0259 m\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 birl\u0259\u015fib. Knyazlar v\u0259 tatarlar, xanlar v\u0259 m\u0259likl\u0259r h\u0259v\u0259sl\u0259 dostluqlar\u0131n\u0131 mill\u0259tl\u0259raras\u0131 nikahlarla m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, bir-birini sat\u0131r v\u0259 yenid\u0259n vuru\u015furdular.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Art\u0131q XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u0259 Bak\u0131da he\u00e7 kim \u201cs\u0259n kims\u0259n? sual\u0131na \u201caz\u0259rbaycanl\u0131yam \u2013 cavab\u0131n\u0131 verm\u0259zdi. H\u0259r k\u0259s \u201cm\u00fcs\u0259lmanam, ya da uza\u011f\u0131 \u201ct\u00fcrk\u0259m dey\u0259c\u0259kdi. Halbuki \u00f6z\u00fcnd\u0259 t\u00fcrk, fars, q\u0259dim alban genl\u0259rini da\u015f\u0131yan Az\u0259rbaycan etnosu o vaxta q\u0259d\u0259r art\u0131q tam formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Amma m\u00fcasir anlamda vahid mill\u0259t o vaxtlar yoxuydu v\u0259 bu, he\u00e7 d\u0259 ay\u0131b say\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Faktiki olaraq, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin m\u00f6vcudlu\u011fu 1918-ci ild\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 v\u0259 \u201ckomandas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 an\u0131ndan ba\u015flay\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">V\u0259 h\u0259tta o, bundan bir il \u0259vv\u0259l yarad\u0131lsayd\u0131 da, bu fakt\u0131 etiraf v\u0259 q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131m\u0131yd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Diqq\u0259ti tarixin yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, az-\u00e7ox obyektiv faktlar \u00fcz\u0259rind\u0259 c\u0259ml\u0259m\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, d\u0259rslikl\u0259r onu t\u0259bli\u011fat ruporuna v\u0259 \u201cd\u00fc\u015fm\u0259nin daimi ri\u015fx\u0259nd obyektin\u0259 \u00e7evirir. G\u00fclm\u0259li g\u00f6r\u00fcn\u00fcrs\u0259ns\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259kzib edirs\u0259ns\u0259 informasiya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 uda bilm\u0259zs\u0259n.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Nifr\u0259t dili, tarix-\u015fah yana\u015fmas\u0131, t\u0259nqidd\u0259n k\u0259nar t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn t\u0259rbiy\u0259si, d\u00fcnyan\u0131n primordializm m\u0259nz\u0259r\u0259si \u2013 b\u00fct\u00fcn bunlarda yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 yoxdur. \u018fslind\u0259 bu, tarix d\u0259rsliyi deyil, t\u0259bli\u011fat, nifr\u0259t v\u0259 k\u00fctl\u00fck m\u0259nb\u0259yidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Bundan ba\u015fqa, bu d\u0259rslikl\u0259r \u00e7ox dar\u0131xd\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Onlarda insani yana\u015fma yoxdur, sad\u0259 insanlar\u0131n bu v\u0259 ya dig\u0259r d\u00f6vrd\u0259 h\u0259yat\u0131na, m\u0259tb\u0259xin\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 dem\u0259k olar ki, yer ayr\u0131lm\u0131r. Onlar \u00e7ox pafoslu, s\u00fcni dild\u0259 yaz\u0131l\u0131b, he\u00e7 bir ehtiyac olmadan m\u00fcr\u0259kk\u0259b s\u00f6z v\u0259 terminologiyalardan istifad\u0259 olunur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Bel\u0259likl\u0259 d\u0259 yax\u015f\u0131 tarix d\u0259rsliyi n\u0259inki daha ger\u00e7\u0259k, h\u0259m d\u0259 daha maraql\u0131 ola bil\u0259rdi.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda tarix d\u0259rslikl\u0259ri sevm\u0259yi v\u0259 nifr\u0259t etm\u0259yi \u00f6yr\u0259dir<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":19231,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[17,2,25],"tags":[18],"formation":[],"post-author":[2888],"topic":[],"tooltip":[],"city":[],"class_list":["post-4177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azrbaycan","category-cografiya","category-cmiyyt","tag-azrbaycan","post-author-jamnews"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131? - JAMnews<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz\u0259-\u0259b\u0259dilik-lazimdirmi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131? - JAMnews\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Az\u0259rbaycanda tarix d\u0259rslikl\u0259ri sevm\u0259yi v\u0259 nifr\u0259t etm\u0259yi \u00f6yr\u0259dir\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz\u0259-\u0259b\u0259dilik-lazimdirmi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Azerbaijani Jamnews\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-02-09T00:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-18T10:55:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/\u0447\u0435\u0440\u0435\u043f-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"999\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"JAMnews\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"JAMnews\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/\"},\"author\":{\"name\":\"JAMnews\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\"},\"headline\":\"Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131?\",\"datePublished\":\"2017-02-09T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-18T10:55:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/\"},\"wordCount\":2549,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/\u0447\u0435\u0440\u0435\u043f-1.jpg\",\"keywords\":[\"Az\u0259rbaycan\"],\"articleSection\":[\"Azerbaijan\",\"Geography\",\"Issues\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/\",\"name\":\"Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131? - JAMnews\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/\u0447\u0435\u0440\u0435\u043f-1.jpg\",\"datePublished\":\"2017-02-09T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-18T10:55:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/\u0447\u0435\u0440\u0435\u043f-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/\u0447\u0435\u0440\u0435\u043f-1.jpg\",\"width\":1500,\"height\":999},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"name\":\"Azerbaijani Jamnews\",\"description\":\"Caucasus News, Politics and Society\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\",\"name\":\"JAMnews\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"width\":960,\"height\":960,\"caption\":\"JAMnews\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\",\"https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus\",\"https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\",\"name\":\"JAMnews\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"JAMnews\"},\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131? - JAMnews","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz\u0259-\u0259b\u0259dilik-lazimdirmi\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131? - JAMnews","og_description":"Az\u0259rbaycanda tarix d\u0259rslikl\u0259ri sevm\u0259yi v\u0259 nifr\u0259t etm\u0259yi \u00f6yr\u0259dir","og_url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz\u0259-\u0259b\u0259dilik-lazimdirmi\/","og_site_name":"Azerbaijani Jamnews","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","article_published_time":"2017-02-09T00:00:00+00:00","article_modified_time":"2020-03-18T10:55:12+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":999,"url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/\u0447\u0435\u0440\u0435\u043f-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"JAMnews","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@JAMnewsCaucasus","twitter_site":"@JAMnewsCaucasus","twitter_misc":{"Written by":"JAMnews","Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/"},"author":{"name":"JAMnews","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6"},"headline":"Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131?","datePublished":"2017-02-09T00:00:00+00:00","dateModified":"2020-03-18T10:55:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/"},"wordCount":2549,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/\u0447\u0435\u0440\u0435\u043f-1.jpg","keywords":["Az\u0259rbaycan"],"articleSection":["Azerbaijan","Geography","Issues"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/","name":"Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131? - JAMnews","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/\u0447\u0435\u0440\u0435\u043f-1.jpg","datePublished":"2017-02-09T00:00:00+00:00","dateModified":"2020-03-18T10:55:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#primaryimage","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/\u0447\u0435\u0440\u0435\u043f-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/\u0447\u0435\u0440\u0435\u043f-1.jpg","width":1500,"height":999},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/biz%c9%99-%c9%99b%c9%99dilik-lazimdirmi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jam-news.net\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Biz\u0259 \u0259b\u0259dilik laz\u0131md\u0131rm\u0131?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","name":"Azerbaijani Jamnews","description":"Caucasus News, Politics and Society","publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization","name":"JAMnews","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","width":960,"height":960,"caption":"JAMnews"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus","https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6","name":"JAMnews","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","caption":"JAMnews"},"url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4177"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4177\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15883,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4177\/revisions\/15883"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4177"},{"taxonomy":"formation","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/formation?post=4177"},{"taxonomy":"post-author","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/post-author?post=4177"},{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=4177"},{"taxonomy":"tooltip","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tooltip?post=4177"},{"taxonomy":"city","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/city?post=4177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}