{"id":3902,"date":"2016-04-26T00:00:00","date_gmt":"2016-04-26T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/"},"modified":"2022-01-18T00:20:58","modified_gmt":"2022-01-17T20:20:58","slug":"d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/","title":{"rendered":"D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi"},"content":{"rendered":"<p>\u201cYerevana gedib, orada erm\u0259ni dilind\u0259 olan d\u0259rslikl\u0259r ald\u0131q. Amma biz\u0259 onlar\u0131 s\u0259rh\u0259dd\u0259n ke\u00e7irm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verm\u0259dil\u0259r. G\u00f6mr\u00fck\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 az qala yalvar\u0131rd\u0131q \u2013 ax\u0131 oxumaq laz\u0131md\u0131r! Kitablar da bahad\u0131r \u2013 t\u0259kc\u0259 ikinci sinif ana dili d\u0259rsliyi 1,700 dramd\u0131r [5 dollara yax\u0131n], &#8211; ikinci sinif \u015fagirdi Narekin anas\u0131 Satenik Naapetyan dan\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcrc\u00fcstan s\u0259rh\u0259dind\u0259n d\u0259rslik ke\u00e7irm\u0259k olmaz v\u0259 valideynl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r bu qada\u011fadan yay\u0131nmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif hiyl\u0259l\u0259r\u0259 \u0259l at\u0131rlar. G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n bazarlar\u0131nda d\u0259rslikl\u0259ri x\u0259lv\u0259ti almaq olar. Onlar da \u00e7ox baha sat\u0131l\u0131r \u2013 18 larid\u0259n 30 lariy\u0259 q\u0259d\u0259r [t\u0259xmin\u0259n 8-15 dollar].<\/p>\n<p>Bu il Erm\u0259nistan\u0131n Diaspora v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n T\u0259hsil nazirlikl\u0259ri erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bl\u0259rin\u0259 5,265 n\u00fcsx\u0259 ana dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat d\u0259rslikl\u0259rinin g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259 bilibl\u0259r. G\u00fcrc\u00fcstanda 135 erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bi var. Bu kitablar\u0131n he\u00e7 d\u0259 ham\u0131ya \u00e7atmayaca\u011f\u0131 \u0259vv\u0259ld\u0259n m\u0259lum idi. Qalanlar ana dilini v\u0259r\u0259q\u0259l\u0259ri t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f kitablardan oxuma\u011fa davam ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/jam-news.net\/Uploads\/Publication\/1683\/ContentImages\/az-Latn-AZ\/1.JPG\" \/><\/div>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 14pt; color: #0000ff;\"><strong>Bu, g\u00fcrc\u00fc dili deyils\u0259, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr vacib d\u0259 deyil<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Axalkalaki v\u0259 Ninotsminda (Samsxe-Cavaxeti) rayonlar\u0131n\u0131n m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n 95 faizi erm\u0259nil\u0259rdir, \u00e7\u00fcnki bura erm\u0259ni icmas\u0131n\u0131n kompakt ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razidir.<\/p>\n<p>Bu u\u015faqlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 oxuyur v\u0259 yeni d\u0259rslikl\u0259r\u0259 \u00fcmid etmirl\u0259r. Burada ill\u0259rdir ki, art\u0131q n\u0259sild\u0259n n\u0259sl\u0259 k\u00f6hn\u0259 kitablar\u0131n sur\u0259tini \u00e7\u0131xar\u0131rlar. U\u015faqlar boz, silinmi\u015f, h\u0259rfl\u0259ri se\u00e7ilm\u0259y\u0259n, \u015f\u0259kill\u0259ri is\u0259 art\u0131q he\u00e7 a\u011f-qara da deyil, boz-qara r\u0259ngd\u0259 olan s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n oxuyurlar.<\/p>\n<p>\u201cK\u00f6hn\u0259, b\u0259z\u0259n d\u0259 c\u0131r\u0131q kitablar v\u0259 boz kserokopiya s\u0259hif\u0259l\u0259ri u\u015faqlar\u0131n d\u0259rs f\u0259nnin\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. \u015eagirdl\u0259r art\u0131q ana dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat f\u0259nl\u0259rinin ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r, &#8211; m\u00fc\u0259llim Anait Marabyan deyir.<\/p>\n<p>\u201cErm\u0259ni dili d\u0259rslikl\u0259rini q\u0259dim kitablar\u0131 a\u00e7an kimi a\u00e7\u0131r\u0131q, tamam par\u00e7alanma\u011f\u0131ndan qorxuruq. M\u0259nd\u0259n sonra qarda\u015f\u0131m da bu kitablardan istifad\u0259 ed\u0259c\u0259k, &#8211; 12-ci sinif \u015fagirdi Larisa \u015eipaktsyan deyir.<\/p>\n<p>Amma u\u015faqlarda bu kitablara bilik m\u0259nb\u0259yi kimi nifr\u0259t oyadan t\u0259kc\u0259 xarici g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc deyil.<\/p>\n<p>Dig\u0259r f\u0259nl\u0259r \u00fczr\u0259 kitablar eyn\u0259n g\u00fcrc\u00fc m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259ki kimidir, sad\u0259c\u0259 erm\u0259ni dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunub. Amma nec\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunub?! Misal \u00fc\u00e7\u00fcn riyaziyyat d\u0259rsliyind\u0259 daxili bucaq \u201cp\u0259rd\u0259 bucaq kimi verilib. \u00d6z\u00fc d\u0259 d\u0131rnaqs\u0131z.<\/p>\n<p>\u201cAnam h\u0259r d\u0259f\u0259 \u201cGet, kitabda bax \u2013 deyir. M\u0259n d\u0259 bax\u0131ram, amma inanm\u0131ram. Ax\u0131 d\u0259rsl\u0259rd\u0259 biz m\u00fc\u0259lliml\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u0259rslikd\u0259ki s\u0259hvl\u0259ri d\u00fcz\u0259ldib, sonra \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r\u0131q, &#8211; 11-ci sinif \u015fagirdi Manu\u015fak Pa\u015fayan deyir.<\/p>\n<p>\u201cS\u0259hif\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259nas\u0131z m\u0259tnl\u0259r, s\u00f6z y\u0131\u011f\u0131n\u0131, &#8211; m\u00fc\u0259llim Arutyun Avetyan fizika d\u0259rsliyi bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r. \u2013 Bu, art\u0131q be\u015f ildir ki, davam edir, biz d\u0259rslikl\u0259rin keyfiyy\u0259tli t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilm\u0259sin\u0259 nail ola bilmirik.G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n T\u0259hsil v\u0259 Elm Nazirliyi izah edir ki, onlar\u0131n n\u0259 keyfiyy\u0259tli t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259k m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri, n\u0259 d\u0259 yeni kitablar d\u0259rc etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn pulu var. Yeni d\u0259rslikl\u0259r alt\u0131 ild\u0259n bir d\u0259rc edilir. Bu o dem\u0259kdir ki, bu ilin yay\u0131nda yeni kitablar \u00e7apdan \u00e7\u0131xacaq. B\u00fct\u00fcn bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 d\u0259 erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin m\u00fc\u0259lliml\u0259ri fizika d\u0259rslikl\u0259rinin yenid\u0259n fizika \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilm\u0259sini xahi\u015f edibl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 nazirliyin hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rd\u00fcy\u00fc h\u0259l\u0259lik m\u0259lum deyil. Amma Cavaxeti m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin m\u00fc\u0259lliml\u0259ri o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00fcmidli deyill\u0259r, \u00e7\u00fcnki \u0259vv\u0259lki \u201cyeni d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn xahi\u015fl\u0259r\u0259 baxmayaraq, he\u00e7 n\u0259 d\u0259yi\u015fmirdi.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/jam-news.net\/Uploads\/Publication\/1683\/ContentImages\/az-Latn-AZ\/2.JPG\" \/><\/div>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 14pt; color: #0000ff;\"><strong>Erm\u0259ni v\u0259 g\u00fcrc\u00fc u\u015faqlar\u0131 bir-birl\u0259rini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn dostluq etmirl\u0259r<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>Bu iki rayonunun k\u0259nd m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 d\u0259rs dey\u0259nl\u0259r pis d\u0259rslikl\u0259rd\u0259n daha ciddi probleml\u0259rinin oldu\u011funu deyirl\u0259r. Q\u0131\u015fda b\u00fct\u00fcn \u015fagirdl\u0259r sinifd\u0259 d\u0259rs boyu odun sobas\u0131n\u0131 qalay\u0131rlar. \u0130sitm\u0259 sistemi yoxdur, \u00e7\u00f6ld\u0259 20 d\u0259r\u0259c\u0259 \u015faxta olur, u\u015faqlarda co\u011frafiya, riyaziyyat ke\u00e7m\u0259y\u0259 hal qalm\u0131r. B\u0259zi m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 h\u0259tta sobaya g\u00f6r\u0259 m\u0259sul \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259yin edilir. Yen\u0259 t\u0259yin etm\u0259y\u0259 adam tap\u0131lsa yax\u015f\u0131d\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Axalkalaki rayonunda bir sinifd\u0259 \u0259n \u00e7ox 13 \u015fagird olur. M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n birind\u0259 birinci sinf\u0259 bu d\u0259f\u0259 c\u0259mi alt\u0131 u\u015faq g\u0259ldi. Bununla bel\u0259, Cavaxetid\u0259 m\u0259kt\u0259b bir \u00e7oxlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ev v\u0259 ma\u011fazadan ba\u015fqa gedil\u0259n yegan\u0259 yerdir. Yuxar\u0131 sinif \u015fagirdl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 ora h\u0259m klub, h\u0259m dostlarla g\u00f6r\u00fc\u015f, bir s\u00f6zl\u0259 t\u0259k oxumaq deyil, h\u0259m d\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 yeridir.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni v\u0259 g\u00fcrc\u00fc g\u0259ncl\u0259ri aras\u0131nda \u00fcnsiyy\u0259ti geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k, iki icma aras\u0131ndak\u0131 g\u0259rginliyi aradan qald\u0131rmaq lap yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi. Amma erm\u0259ni m\u0259kt\u0259blil\u0259ri g\u00fcrc\u00fc dilini bilmirl\u0259r. Bu haqda yazmaq bel\u0259 ist\u0259mirs\u0259n. Ax\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r olar. Bu problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn son iyirmi ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n v\u0259 \u0259sas\u0259n bahal\u0131 olan ondan \u00e7ox proqram h\u0259yata ke\u00e7iribl\u0259r. V\u0259ziyy\u0259ts\u0259 dem\u0259k olar ki, d\u0259yi\u015fm\u0259yib.<\/p>\n<p>Bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l Axalkalakiy\u0259 g\u0259l\u0259n G\u00fcrc\u00fcstan T\u0259hsil naziri Tamar Sanikidze yerli m\u00fc\u0259lliml\u0259rl\u0259 \u00fcmumi geni\u015f g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irdi. Nazir m\u00fch\u00fcm v\u0259 maraql\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131, amma g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259. O ged\u0259nd\u0259n sonra is\u0259 m\u0259lum oldu ki, m\u00fc\u0259lliml\u0259r n\u0259zak\u0259t x\u0259trin\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 i\u015ftirak ets\u0259l\u0259r d\u0259 az \u015feyi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259 bilibl\u0259r. G\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n ham\u0131 \u00e7a\u015fq\u0131n v\u0259 h\u0259tta ac\u0131ql\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131, \u00e7\u00fcnki problemin konstruktiv h\u0259llin\u0259 bir add\u0131m bel\u0259 yax\u0131nla\u015fmad\u0131lar.<\/p>\n<div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-43127 size-full\" src=\"http:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2016\/04\/3-copy.png\" width=\"466\" height=\"700\" \/><\/div>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 14pt; color: #0000ff;\"><strong>Niy\u0259 ax\u0131 cavaxetiyal\u0131lar he\u00e7 c\u00fcr g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nmirl\u0259r?<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>Roza Tamaryan Axalkalakid\u0259ki erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bind\u0259 g\u00fcrc\u00fc dilini ke\u00e7ir. U\u015faqlar d\u0259rslik v\u0259 i\u015f d\u0259ft\u0259ri il\u0259 \u00f6yr\u0259nir. Amma art\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ildir ki, m\u0259kt\u0259b\u0259 h\u0259min o i\u015f d\u0259ft\u0259rl\u0259ri \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259kt\u0259blil\u0259r k\u00f6hn\u0259, \u0259ks\u0259r vaxtlarda c\u0131r\u0131q, onlara \u0259vv\u0259lki, he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 s\u0259liq\u0259li olmayan \u015fagirdl\u0259rd\u0259n qalan d\u0259ft\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cD\u0259ft\u0259rl\u0259r c\u0131r\u0131l\u0131r, \u0259zilir, b\u0259z\u0259n onlar\u0131 sad\u0259c\u0259 oxumaq olmur. H\u0259m d\u0259 \u0259vv\u0259lki \u015fagirdl\u0259rin yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 tamamil\u0259 silm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil dey\u0259 yaz\u0131lan m\u0259tn yen\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, &#8211; m\u00fc\u0259llim deyir.<\/p>\n<p>G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n T\u0259hsil v\u0259 Elm Nazirliyind\u0259 \u0259minlikl\u0259 g\u00fcrc\u00fc dili d\u0259ft\u0259rl\u0259rinin h\u0259r il yenil\u0259ndiyini deyirl\u0259r. Onlar\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 valideyn sad\u0259c\u0259 direktora m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir v\u0259 problem h\u0259ll olunur.<\/p>\n<p>Reall\u0131qda is\u0259 d\u0259ft\u0259rl\u0259rin olmamas\u0131 el\u0259 h\u0259min dil bilm\u0259m\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r. T\u0259hsil Nazirliyi h\u0259r il b\u00fct\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 d\u0259rs materiallar\u0131n\u0131n siyah\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6nd\u0259rir ki, m\u0259kt\u0259b direktorlar\u0131 onlara laz\u0131m olanlar\u0131 qeyd etsinl\u0259r. Siyah\u0131lar t\u0259bii ki, g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259dir. Roza Tamaryan\u0131n i\u015fl\u0259diyi m\u0259kt\u0259bin direktoru siyah\u0131da d\u0259ft\u0259rl\u0259ri qeyd etm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 onlar g\u0259lm\u0259yib. Qeyd etm\u0259m\u0259yinin s\u0259b\u0259bi is\u0259 g\u00fcrc\u00fc dilini yax\u015f\u0131 bilm\u0259m\u0259sidir.<\/p>\n<p>Tbilisid\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u00e7oxlar\u0131na el\u0259 g\u0259lir ki, 2010-cu ild\u0259 yeni \u201cbilinqual t\u0259dris proqram\u0131 i\u015f\u0259 sal\u0131nandan sonra m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259ll olunub. Bu proqrama g\u00f6r\u0259, erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 birinci sinifd\u0259n ba\u015flayaraq, d\u0259rs iki hiss\u0259y\u0259 ayr\u0131l\u0131r: 20 d\u0259qiq\u0259 erm\u0259ni, 20 d\u0259qiq\u0259 d\u0259 g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259.<\/p>\n<p>Yeni d\u0259rc olunan iki dilli d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 is\u0259 material\u0131n 30 faizi g\u00fcrc\u00fc, qalan 70 faizi is\u0259 erm\u0259ni dilind\u0259 verilir. Yuxar\u0131 sinifl\u0259rd\u0259 g\u00fcrc\u00fc dilinin daha \u00e7ox olmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. Sinifl\u0259rd\u0259 iki m\u00fc\u0259llim d\u0259rs dem\u0259li idi \u2013 f\u0259nn m\u00fc\u0259llimi v\u0259 g\u00fcrc\u00fc dili m\u00fct\u0259x\u0259ssisi. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halda bir m\u00fc\u0259llim iki hiss\u0259d\u0259 d\u0259 d\u0259rs dey\u0259 bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>Amma Axalkalaki reall\u0131\u011f\u0131nda iki dild\u0259 t\u0259dris ed\u0259 bil\u0259n c\u0259mi 10 m\u00fc\u0259llim tap\u0131ld\u0131. 55 erm\u0259ni, 7 g\u00fcrc\u00fc, 1 rus v\u0259 iki qar\u0131\u015f\u0131q \u2013 erm\u0259ni-g\u00fcrc\u00fc m\u0259kt\u0259bi olan b\u00fct\u00fcn rayon \u00fczr\u0259 10 n\u0259f\u0259r. 10 m\u00fc\u0259llim v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 8 min \u015fagird!<\/p>\n<p>\u201c\u0130deyan\u0131n \u00f6z\u00fc ayd\u0131nd\u0131r. Amma ax\u0131 onun m\u00fc\u0259llifl\u0259ri Cavaxeti m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 90 faiz m\u00fc\u0259lliml\u0259rin g\u00fcrc\u00fc dilini bilm\u0259diyind\u0259n x\u0259b\u0259rdar olmal\u0131yd\u0131lar! N\u0259tic\u0259d\u0259 yen\u0259 d\u0259 d\u0259rs erm\u0259ni dilind\u0259 ke\u00e7irilir. M\u00fc\u0259lliml\u0259r d\u0259rslikl\u0259r sar\u0131dan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir, \u00f6zl\u0259ri birt\u0259h\u0259r, bacard\u0131qlar\u0131 kimi t\u0259rc\u00fcm\u0259 edirl\u0259r, &#8211; Olaverd k\u0259nd m\u0259kt\u0259binin direktoru Qarnuk Ta\u015f\u00e7yan deyir.<\/p>\n<p>\u201cBiz iki dild\u0259 olan t\u0259hsili b\u0259y\u0259nirik. Amma m\u00fcvafiq kadrlar v\u0259 d\u0259rslikl\u0259rl\u0259 t\u0259min olunma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ist\u0259yirik, &#8211; Kulikam k\u0259nd m\u0259kt\u0259binin direktoru Armine Uzunyan deyir.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259liks\u0259 yen\u0259 d\u0259 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti axsay\u0131r. \u015eagird \u201cg\u00fcrc\u00fc hiss\u0259ni m\u0259nims\u0259m\u0259k iqtidar\u0131nda deyil, bu is\u0259 \u0259sas, faktlar\u0131n g\u00f6st\u0259rildiyi hiss\u0259dir, hans\u0131lar\u0131n ki \u00f6yr\u0259nilm\u0259si d\u0259rsin el\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259dini t\u0259\u015fkil edir! M\u00fc\u0259llim n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck s\u0259y g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 \u0259sas bilik m\u0259nb\u0259yi d\u0259rslikdir. Bu m\u0259nada ikidilli d\u0259rslik u\u015faqlar\u0131n \u00f6yr\u0259nm\u0259k imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, daha da m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu d\u0259rsliyi oxumaqla onlar onun ancaq ki\u00e7ik, erm\u0259ni dilind\u0259 yaz\u0131lan hiss\u0259ni m\u0259nims\u0259y\u0259 bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Samvel Uzunyan\u0131n anas\u0131 Lusine az qala h\u0259r g\u00fcn k\u0259nd m\u0259kt\u0259binin g\u00fcrc\u00fc dili m\u00fc\u0259lliminin yan\u0131na gedir. H\u0259r d\u0259f\u0259 d\u0259 o erm\u0259ni dilind\u0259 deyildiyi kimi \u201c\u0259ll\u0259rini \u00fcz\u00fcn\u0259 tutaraq \u2013 y\u0259ni utanaraq, ona o\u011flunun ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha do\u011frusu, tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259 yaz\u0131lan hiss\u0259sini ba\u015fa salma\u011f\u0131 xahi\u015f edir. Amma h\u0259r valideynin bel\u0259 \u201cu\u011furlu tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmur ax\u0131.<\/p>\n<p>\u201cU\u015faqlar \u0259n yax\u015f\u0131 halda g\u00fcrc\u00fcc\u0259 dan\u0131\u015f\u0131q dilini bilirl\u0259r, o da ham\u0131s\u0131 yox. Onlar nec\u0259 oxusun ax\u0131? N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259n t\u0259dris material\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm t\u0259rc\u00fcm\u0259 edib, sonra da ba\u015fa sal\u0131ram. V\u0259 yen\u0259 d\u0259 erm\u0259ni dilind\u0259. M\u0259n\u0259 \u00e7ox \u00e7\u0259tindir, ax\u0131 m\u0259n \u00f6z\u00fcm d\u0259 g\u00fcrc\u00fc dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilmir\u0259m, &#8211; Axalkalakid\u0259 biologiya m\u00fc\u0259llimi Sirakan \u015eipaktsyan deyir.<\/p>\n<p>\u201c\u0130ki dilli t\u0259hsil y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 kadrlar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n zaman i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k. T\u0259k komp\u00fcter v\u0259 m\u00fcasir metodikalar deyil, h\u0259tta normal d\u0259rslik v\u0259 dili bil\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin olmad\u0131\u011f\u0131 halda is\u0259 hans\u0131 n\u0259tic\u0259ni g\u00f6zl\u0259m\u0259k olar? \u2013 Azavret k\u0259nd m\u0259kt\u0259binin direktoru Slavik Yeqizaryan ritorik sual verir.<\/p>\n<div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-43128 size-full\" src=\"http:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2016\/04\/4-copy.png\" width=\"400\" height=\"600\" \/><\/div>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 14pt; color: #0000ff;\"><strong>Ayr\u0131-se\u00e7kiliy\u0259 u\u011frayan ana dili<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 erm\u0259ni ail\u0259l\u0259rind\u0259 stress\u0259 s\u0259b\u0259b olan daha bir problem d\u0259 var. Bu, T\u0259hsil Nazirliyinin \u00f6t\u0259n il g\u00fcrc\u00fc olmayan m\u0259kt\u0259bl\u0259rin t\u0259dris proqram\u0131na daxil etdiyi d\u0259yi\u015fiklikdir. Erm\u0259ni dilinin t\u0259drisin\u0259 ayr\u0131lan saatlar\u0131n say\u0131 azald\u0131l\u0131b. 10 v\u0259 11-ci sinifl\u0259rd\u0259 \u0259vv\u0259lki kimi h\u0259ft\u0259d\u0259 be\u015f d\u0259rs ancaq birinci semestrd\u0259 olacaq. \u0130kinci semestrd\u0259 ancaq d\u00f6rd d\u0259rs qal\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259s bu \u0259lav\u0259 saatlar\u0131 hans\u0131 f\u0259nn al\u0131b? M\u0259lum olur ki, he\u00e7 biri. Bununla m\u0259murlar sad\u0259c\u0259 g\u00fcrc\u00fc dilli \u015fagirdl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, h\u0259m d\u0259 \u00f6z ana dilini \u00f6yr\u0259n\u0259n \u015fagirdl\u0259rin y\u00fck\u00fcn\u00fc azald\u0131blar. N\u0259tic\u0259d\u0259 erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u0259vv\u0259lki 384 saat d\u0259rs y\u00fck\u00fc \u0259v\u0259zin\u0259, 374 saat qal\u0131b. Y\u0259ni 10 saat azal\u0131b: \u00fc\u00e7 saat ingilis dili, \u00fc\u00e7 saat rus dili, \u00fc\u00e7 saat biologiya v\u0259 \u00fc\u00e7 saat ana dili.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 erm\u0259ni dili \u00fczr\u0259 burax\u0131l\u0131\u015f imtahan\u0131 yoxdur. D\u00fczd\u00fcr, h\u0259r t\u0259hsil oca\u011f\u0131n\u0131n bir imtahan\u0131 \u00f6z ist\u0259yi il\u0259 ke\u00e7irm\u0259k h\u00fcququ var v\u0259 b\u0259zi m\u0259kt\u0259bl\u0259r bu h\u00fcquqdan istifad\u0259 edir. Amma he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131 deyil. Erm\u0259ni dilind\u0259n imtahan verm\u0259li olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bil\u0259n \u015fagirdl\u0259r is\u0259 onu ba\u015fdan sovdu \u00f6yr\u0259nirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cErm\u0259ni dilinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 formal yana\u015fma b\u0259zi \u015fagirdl\u0259rd\u0259 bigan\u0259 m\u00fcnasib\u0259t yarad\u0131r. Biz u\u015fa\u011f\u0131n ana dilin\u0259 sevgisini itirm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259li oluruq, &#8211; 5 sayl\u0131 Axalkalaki orta m\u0259kt\u0259binin direktoru Emma Naxatakyan deyir.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni dilini vahid m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f imtahanlar siyah\u0131s\u0131na daxil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 v\u0259 pe\u015f\u0259kar kadrlar laz\u0131md\u0131r. G\u00fcrc\u00fcstan t\u0259hsil nazirliyind\u0259 is\u0259 bunlar\u0131n he\u00e7 biri yoxdur.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/jam-news.net\/Uploads\/Publication\/1683\/ContentImages\/az-Latn-AZ\/5.JPG\" \/><\/div>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 14pt; color: #0000ff;\"><strong>Problemi he\u00e7 kim h\u0259ll etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fm\u0131r<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259 erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin probleml\u0259ri h\u0259llini tapm\u0131r. Yeni kadrlar el\u0259 d\u0259 olmayacaq. Ke\u00e7mi\u015f m\u0259kt\u0259b m\u0259zunlar\u0131 ist\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n pedaqoji universitetl\u0259rin\u0259 q\u0259bul olmaqdan qa\u00e7\u0131rlar, \u00e7\u00fcnki g\u00fcrc\u00fc dilini bilmirl\u0259r. Erm\u0259nistan\u0131n pedaqoji universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil alanlar is\u0259 v\u0259t\u0259nl\u0259rind\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 i\u015f tapmayacaqlar\u0131n\u0131 bilirl\u0259r, yen\u0259 d\u0259 g\u00fcrc\u00fc dilini bilm\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn. \u0130ndiki m\u00fc\u0259lliml\u0259r is\u0259 yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u0259sas\u0259n sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u0259zunlar\u0131d\u0131rlar. B\u0259s on ild\u0259n sonra Cavaxetid\u0259 u\u015faqlara kim d\u0259rs dey\u0259c\u0259k?<\/p>\n<p>Alt\u0131 il \u0259vv\u0259l G\u00fcrc\u00fcstanda ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 daxil olma\u011f\u0131n \u201c4+1 g\u00fcz\u0259\u015ft proqram\u0131 i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Bu proqrama g\u00f6r\u0259, milli azl\u0131qlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri ancaq ana dilind\u0259 \u00fcmumi t\u0259hsil imtahan\u0131n\u0131 verm\u0259kl\u0259 g\u00fcrc\u00fc institutlar\u0131 v\u0259 universitetl\u0259rin\u0259 q\u0259bul oluna bil\u0259rdil\u0259r. Sonra abituriyent haz\u0131rl\u0131q kursuna daxil olur v\u0259 yaln\u0131z burada bir il \u0259rzind\u0259 g\u00fcrc\u00fc dilini \u00f6yr\u0259ndikd\u0259n sonra \u0259sas fak\u00fclt\u0259y\u0259 q\u0259bul \u00fc\u00e7\u00fcn imtahan verir.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, Cavaxetid\u0259ki m\u0259zunlar \u00e7ox nadir hallarda t\u0259hsill\u0259rini davam etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Tbilisiy\u0259 gedirl\u0259r. Bu, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00e7\u0259tindir v\u0259 c\u0259sar\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259lav\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259n d\u0259 olmur. G\u0259ncl\u0259r \u0259sas\u0259n g\u00fcrc\u00fc dilini bilm\u0259k t\u0259l\u0259b olunmayan Erm\u0259nistan v\u0259 Rusiyaya \u00fcz tuturlar.<\/p>\n<p>Yerli sakinl\u0259r q\u00fcrurla deyirl\u0259r ki, indi Yerevanda, Moskvada, Peterburqda v\u0259 Krasnodarda Cavaxetid\u0259n ged\u0259nl\u0259r \u00e7oxdur. Onlar\u0131n h\u0259r\u0259si \u00f6z sah\u0259sind\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssis kimi tan\u0131n\u0131r, ham\u0131s\u0131 i\u015fl\u0259yir, karyera qurur. Buradan getm\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259bs\u0259 \u00f6zl\u0259rinin normal g\u0259l\u0259c\u0259yini g\u00f6rm\u0259dikl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>D\u0259rc edilib: 26.04.2016<\/strong><\/span><\/h5>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bl\u0259ri islahat qurbanlar\u0131d\u0131r<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":19121,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"formation":[],"post-author":[3823],"topic":[],"tooltip":[],"city":[6039],"class_list":["post-3902","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt","post-author-aqunik-ayvazyan-axalkalaki","city-axalkalaki"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi - JAMnews<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d\u0259rslik-biliy\u0259-nifr\u0259t-oyatmaq-vasit\u0259si-kimi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi - JAMnews\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bl\u0259ri islahat qurbanlar\u0131d\u0131r\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d\u0259rslik-biliy\u0259-nifr\u0259t-oyatmaq-vasit\u0259si-kimi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Azerbaijani Jamnews\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-04-26T00:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-17T20:20:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/thumbnail-and-cover-8.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1140\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"420\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"JAMnews\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"JAMnews\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/\"},\"author\":{\"name\":\"JAMnews\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\"},\"headline\":\"D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi\",\"datePublished\":\"2016-04-26T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-17T20:20:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/\"},\"wordCount\":2798,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/thumbnail-and-cover-8.jpg\",\"articleSection\":[\"Issues\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/\",\"name\":\"D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi - JAMnews\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/thumbnail-and-cover-8.jpg\",\"datePublished\":\"2016-04-26T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-17T20:20:58+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/thumbnail-and-cover-8.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/thumbnail-and-cover-8.jpg\",\"width\":1140,\"height\":420},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"name\":\"Azerbaijani Jamnews\",\"description\":\"Caucasus News, Politics and Society\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\",\"name\":\"JAMnews\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"width\":960,\"height\":960,\"caption\":\"JAMnews\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\",\"https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus\",\"https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6\",\"name\":\"JAMnews\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"JAMnews\"},\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi - JAMnews","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d\u0259rslik-biliy\u0259-nifr\u0259t-oyatmaq-vasit\u0259si-kimi\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi - JAMnews","og_description":"Erm\u0259ni m\u0259kt\u0259bl\u0259ri islahat qurbanlar\u0131d\u0131r","og_url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d\u0259rslik-biliy\u0259-nifr\u0259t-oyatmaq-vasit\u0259si-kimi\/","og_site_name":"Azerbaijani Jamnews","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","article_published_time":"2016-04-26T00:00:00+00:00","article_modified_time":"2022-01-17T20:20:58+00:00","og_image":[{"width":1140,"height":420,"url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/thumbnail-and-cover-8.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"JAMnews","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@JAMnewsCaucasus","twitter_site":"@JAMnewsCaucasus","twitter_misc":{"Written by":"JAMnews","Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/"},"author":{"name":"JAMnews","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6"},"headline":"D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi","datePublished":"2016-04-26T00:00:00+00:00","dateModified":"2022-01-17T20:20:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/"},"wordCount":2798,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/thumbnail-and-cover-8.jpg","articleSection":["Issues"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/","name":"D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi - JAMnews","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/thumbnail-and-cover-8.jpg","datePublished":"2016-04-26T00:00:00+00:00","dateModified":"2022-01-17T20:20:58+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#primaryimage","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/thumbnail-and-cover-8.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/03\/thumbnail-and-cover-8.jpg","width":1140,"height":420},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/d%c9%99rslik-biliy%c9%99-nifr%c9%99t-oyatmaq-vasit%c9%99si-kimi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jam-news.net\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"D\u0259rslik biliy\u0259 nifr\u0259t oyatmaq vasit\u0259si kimi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","name":"Azerbaijani Jamnews","description":"Caucasus News, Politics and Society","publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization","name":"JAMnews","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","width":960,"height":960,"caption":"JAMnews"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus","https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/67df3bb7adb46cd513fb9c4cb02361c6","name":"JAMnews","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e5c27593ef900c3ab3deed4ed1c653d7?s=96&d=mm&r=g","caption":"JAMnews"},"url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/margarita\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16321,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3902\/revisions\/16321"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3902"},{"taxonomy":"formation","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/formation?post=3902"},{"taxonomy":"post-author","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/post-author?post=3902"},{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=3902"},{"taxonomy":"tooltip","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tooltip?post=3902"},{"taxonomy":"city","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/city?post=3902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}