{"id":3315,"date":"2016-04-01T00:00:00","date_gmt":"2016-04-01T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/jam-news.net\/az\/respublikacilarin-qambiti\/"},"modified":"2022-01-18T01:21:50","modified_gmt":"2022-01-17T21:21:50","slug":"respublikacilarin-qambiti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jam-news.net\/az\/respublikacilarin-qambiti\/","title":{"rendered":"Respublika\u00e7\u0131lar\u0131n qambiti"},"content":{"rendered":"

Olan oldu. “Gürcü arzusunun mümkün parçalanmas\u0131 haqda çox dan\u0131\u015f\u0131lsa da bu, gözl\u0259nilm\u0259z bir add\u0131m oldu. “Parçalanma dedikd\u0259, “respublikaç\u0131lar\u0131n koalisiya s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur: koalisiyaya daxil olan dig\u0259r partiyalar\u0131n statusu o q\u0259d\u0259r d\u0259 ön\u0259mli deyil. Nöqt\u0259ni respublikaç\u0131lar\u0131n özl\u0259ri qoydu: onlar oktyabr ay\u0131nda keçiril\u0259c\u0259k ölk\u0259 parlamentin\u0259 seçkil\u0259rd\u0259 müst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259kl\u0259rini b\u0259yan etdil\u0259r, bununla bel\u0259 onlar koalisiyan\u0131 t\u0259rk etmir v\u0259 hökum\u0259td\u0259ki v\u0259zif\u0259l\u0259rini saxlay\u0131rlar. <\/span><\/p>\n

Ba\u015f nazir Georgi Kvirika\u015fvili v\u0259 “Gürcü arzusunun dig\u0259r liderl\u0259ri buna cavab olaraq bu v\u0259ziyy\u0259tin onlar\u0131 qane etdiyini bildirdil\u0259r. H\u0259l\u0259lik. <\/span><\/p>\n

“Gürcü arzusu h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bizd\u0259 ad\u0259t\u0259n deyildiyi kimi, “Avropa tipli koalisiya olsayd\u0131, hadis\u0259l\u0259rin bu cür gedi\u015fat\u0131 tamamil\u0259 t\u0259bii olard\u0131: siyasi partiya \u0259vv\u0259lc\u0259 seçkil\u0259rd\u0259 özünün real siyasi ç\u0259kisini mü\u0259yy\u0259n etm\u0259li v\u0259 ancaq bundan sonra h\u0259r hans\u0131 koalisiyaya daxil olub-olmamaqla ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259lidir. “Gürcü arzusu is\u0259 \u0259slind\u0259 tamamil\u0259 ba\u015fqa bir qurumdur: onun mahiyy\u0259ti Gürcüstan\u0131n qeyri-r\u0259smi hakimi olan Bidzina \u0130vani\u015fvilinin patronaj\u0131 alt\u0131nda olmaqdan ibar\u0259tdir.<\/span><\/p>\n

Respublikaç\u0131lar parlament\u0259 v\u0259 nazir kreslolar\u0131na m\u0259hz \u0130vani\u015fvilinin s\u0259xav\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 dü\u015fdükl\u0259rini gizl\u0259tmir v\u0259 ünvan\u0131na minn\u0259tdarl\u0131q bildirm\u0259kd\u0259n ç\u0259kinmirl\u0259r. Seçkil\u0259rd\u0259 müst\u0259qil i\u015ftirak etm\u0259k q\u0259rar\u0131 il\u0259 onlar bird\u0259f\u0259lik patrondan üzülü\u015fm\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259 ondan aralan\u0131rlar.<\/span><\/p>\n

Bu qeyri-mü\u0259yy\u0259n v\u0259 ikiba\u015fl\u0131 q\u0259rar h\u0259min partiya üçün s\u0259ciyy\u0259vidir. Respublikaç\u0131lar n\u0259 q\u0259d\u0259r koalisiyan\u0131 t\u0259rk etm\u0259dikl\u0259rini des\u0259l\u0259r d\u0259 ictimaiyy\u0259t bunu ç\u0131xmaq v\u0259 ya onlar\u0131n koalisiyadan ç\u0131xmas\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi q\u0259bul edir.<\/span><\/p>\n

N\u0259 ba\u015f verdi? Respublikaç\u0131lar\u0131n \u0259s\u0259bl\u0259ri tab g\u0259tirm\u0259di, yoxsa qüruru oyand\u0131?<\/strong><\/span><\/p>\n

Bu yax\u0131nlara q\u0259d\u0259r partiya liderl\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 v\u0259 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n seçkil\u0259rd\u0259 koalisiya il\u0259 birlikd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r. Buna gör\u0259 d\u0259 q\u0259rar\u0131n m\u0259cbur\u0259n q\u0259bul edilm\u0259si ayd\u0131nd\u0131r. <\/span><\/p>\n

Son zamanlar onlar\u0131n koalisiyadak\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ndan getdikc\u0259 daha tez-tez ünvanlar\u0131na aç\u0131q v\u0259 ya üstü örtülü t\u0259nqidl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilirdi: onlar\u0131 sanki koalisiyadan ç\u0131xma\u011fa m\u0259cbur edirdil\u0259r. Düzdür, buna cavab olaraq respublikaç\u0131lar\u0131n m\u0259\u015fhur liderl\u0259rind\u0259n biri olan Tina Xida\u015feli bildirdi ki, “\u0259s\u0259bl\u0259ri tab g\u0259tirm\u0259y\u0259n \u0130rakli Alasaniya v\u0259 onun “Azad demokratlar partiyas\u0131ndak\u0131 m\u0259sl\u0259kda\u015flar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq respublikaç\u0131lar koalisiyan\u0131 t\u0259rk etm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. <\/span><\/p>\n

Bu d\u0259f\u0259 “son damla n\u0259 oldu? Göründüyü kimi, bu h\u0259m d\u0259 emosional bir q\u0259rar idi. Respublikaç\u0131lar\u0131 son zamanlar tez-tez m\u0259hz \u0130vani\u015fvilinin say\u0259sind\u0259 hökum\u0259td\u0259 t\u0259msil olunduqlar\u0131na v\u0259 müst\u0259qil olaraq parlamentd\u0259 olmaq \u015fanslar\u0131n\u0131n olmamas\u0131nda q\u0131nay\u0131rd\u0131lar. <\/span><\/p>\n

“Gürcü arsuzunun \u0259sas simalar\u0131 bir-birinin ard\u0131nca (çox güman ki, respublikaç\u0131lar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutaraq) bildirirdil\u0259r ki, ola bilsin koalisiya üzvl\u0259rinin t\u0259kba\u015f\u0131na, müst\u0259qil olaraq seçkil\u0259rd\u0259 öz gücünü s\u0131namaq vaxt\u0131 g\u0259lib çat\u0131b. <\/span>
Amma respublikaç\u0131lar\u0131n heç cür bu add\u0131m\u0131 atma\u011fa cür\u0259ti çatm\u0131rd\u0131.<\/span><\/p>\n

“Respublikaç\u0131 partiyas\u0131n\u0131n r\u0259smi b\u0259yanatlar\u0131ndan görünür ki, onlar “Gürcü arzusunu iki yer\u0259 ay\u0131r\u0131rlar: ba\u015f nazir Kvirika\u015fvilinin t\u0259msil etdiyi yax\u015f\u0131 “Arzu v\u0259 “stalinçi, NATO dü\u015fm\u0259ni v\u0259 video \u015fantajç\u0131lar\u0131 olan parlamentarlar\u0131n t\u0259msil etdiyi pis “Arzu var. Respublikaç\u0131lar birincil\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa raz\u0131 olsalar da, ikincil\u0259rd\u0259n uzaq dururlar.<\/span><\/p>\n

Nec\u0259? H\u0259mi\u015f\u0259ki kimi, mülahiz\u0259l\u0259rin \u0259sas ip ucu bizi \u0259sas oyunçu olan Bidzina \u0130vani\u015fviliy\u0259 g\u0259tirir. Koalisiya respublikaç\u0131lara qar\u015f\u0131 aç\u0131q-ayd\u0131n kampaniyaya ba\u015flayanda o bil\u0259r\u0259kd\u0259n öz mövqeyini bildirm\u0259di. B\u0259s \u0130vani\u015fvilinin \u0259sl simas\u0131n\u0131 kimi t\u0259c\u0259ssüm etdirir: sivil v\u0259 siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259t nümayi\u015f etdir\u0259n Kvirika\u015fvili, yoxsa ekzotik v\u0259 m\u0259nfur Tamaz Meçiauri v\u0259 özünün “stalinçi v\u0259 “NATO-ya qar\u015f\u0131 b\u0259yanatlar\u0131 il\u0259 Qoqi Topadze? Respublikaç\u0131lar körpül\u0259ri yand\u0131rm\u0131r v\u0259 Kvirika\u015fvili x\u0259ttinin q\u0259l\u0259b\u0259sin\u0259 ümid edirl\u0259r. B\u0259s \u0259g\u0259r \u0130vani\u015fvili bel\u0259 bir sirli ikiüzlü – h\u0259m Kvirika\u015fvili, h\u0259m d\u0259 Meçiauri sif\u0259tli Yanus olaraq qalmaq ist\u0259yirs\u0259, n\u0259 etm\u0259k olar? <\/span><\/p>\n

Respublikaç\u0131lar n\u0259y\u0259 ümid edir?<\/span> <\/span><\/strong><\/p>\n

Respublikaç\u0131lar\u0131n niy\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r bu q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sini uzatmas\u0131 ham\u0131ya m\u0259lumdur: heç kim bilmir, onlar ümumiyy\u0259tl\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k parlament\u0259 dü\u015f\u0259, be\u015f faizlik baryeri a\u015fa bil\u0259c\u0259kl\u0259rmi. Onlar\u0131n seçkil\u0259rd\u0259 müst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 i\u015ftirak etdikl\u0259ri halda \u015fanslar\u0131 biz\u0259 m\u0259lum olan ictimai fikir sor\u011fular\u0131n\u0131n heç birind\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmay\u0131b.<\/span><\/p>\n

Özl\u0259rinin uzun tarixl\u0259ri boyu respublikaç\u0131lar ancaq bir d\u0259f\u0259, 2008-ci ild\u0259 keçiril\u0259n seçkil\u0259rd\u0259 t\u0259kba\u015f\u0131na i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k, dörd faizd\u0259n az s\u0259s toplaya bildil\u0259r. Bu gün onlar yen\u0259 d\u0259 “Gürcü arzusu say\u0259sind\u0259 t\u0259\u015fkilati c\u0259h\u0259td\u0259n daha güclü olublar – amma bu u\u011fur qazanmaq üçün kifay\u0259tdirmi?<\/span><\/p>\n

Respublikaç\u0131lar\u0131n koalisiyan\u0131 t\u0259rk etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015fayi\u0259l\u0259r yay\u0131landan d\u0259rhal sonra onlar\u0131n “Azad demokratlarla mümkün seçkiqaba\u011f\u0131 alyans\u0131 haqda dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<\/span><\/p>\n

Bu da tam t\u0259biidir. Bu iki partiya eyni tipli seçicil\u0259rin s\u0259sl\u0259ri u\u011frunda mübariz\u0259 aparmal\u0131 olacaqlar. Düzdür, “respublikaç\u0131lar v\u0259 “azad demokratlar\u0131n alyans\u0131 buna q\u0259d\u0259r art\u0131q iki d\u0259f\u0259 yarad\u0131l\u0131b v\u0259 da\u011f\u0131l\u0131b. H\u0259r iki d\u0259f\u0259 bu, “azad demokratlar\u0131n t\u0259\u015f\u0259bbüsü il\u0259 ba\u015f verib: dostluq onlar üçün ç\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259dir. <\/span><\/p>\n

“Azad demokratlar bu gün d\u0259 “respublikaç\u0131larla alyans qurmaq imkan\u0131n\u0131 r\u0259dd edirl\u0259r ki, bu da tamamil\u0259 gözl\u0259nil\u0259ndir, çünki t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 gör\u0259, onlar\u0131n müst\u0259qil olaraq parlamentd\u0259 t\u0259msil oluna bil\u0259c\u0259kl\u0259rini dem\u0259k olar. Bundan \u0259lav\u0259, eyni zamanda h\u0259m hakimiyy\u0259t ba\u015f\u0131nda olan “Gürcü arsuzunun “yax\u015f\u0131 qanad\u0131 il\u0259 dostluq, h\u0259m d\u0259 müxalif\u0259tçi “azad demokratlarla bir alyansda olmaq h\u0259tta gürcü siyas\u0259ti üçün bel\u0259 a\u011f olard\u0131. <\/span><\/p>\n

Respublikaç\u0131lar gözl\u0259rini yumaraq, qeyri-mü\u0259yy\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 üz tutdular. Onlar\u0131 orada n\u0259 gözl\u0259yir – bunu heç kim bilmir. \u0130kili mövqe – bir aya\u011f\u0131 il\u0259 “Gürcü arzusunun yan\u0131nda, bir aya\u011f\u0131 il\u0259 is\u0259 ba\u015fqa yerd\u0259 olmaq – seçkiqaba\u011f\u0131 kampaniya zaman\u0131 onlar\u0131 pis v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qoyacaq. Bel\u0259 hallarda müs\u0259lmanlar\u0131n dediyi kimi: “in\u015fallah.<\/span><\/p>\n

Respublikaç\u0131lars\u0131z “Arzu nec\u0259 olacaq?<\/span> <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Art\u0131q m\u0259lum oldu\u011fu kimi, seçkiqaba\u011f\u0131 “Gürcü arzusu koalisiyas\u0131 art\u0131q mövcud olmayacaq: ona daxil olan partiyalar seçkil\u0259rd\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda i\u015ftirak ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Bununla ba\u011fl\u0131 da bir neç\u0259 sual yaran\u0131r. Birincisi: T\u0259r\u0259fda\u015flar ged\u0259nd\u0259n sonra “Gürcü arzusunun \u015fanslar\u0131 d\u0259yi\u015fdimi? Bu mövzuda ara\u015fd\u0131rma apar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 üçün bu haqda ancaq t\u0259xminl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 müzakir\u0259 aparmaq olar. H\u0259m koalisiyan\u0131n, h\u0259m d\u0259 “Gürcü arzusu partiyas\u0131n\u0131n seçkiqaba\u011f\u0131 cazib\u0259si \u0259sas\u0259n Bidzina \u0130vani\u015fvili fiqurundan v\u0259 inzibati resurslardan as\u0131l\u0131d\u0131r, buna gör\u0259 d\u0259 koalisiyan\u0131n parçalanmas\u0131ndan sonra partiyan\u0131n ciddi itki ver\u0259c\u0259yi inand\u0131r\u0131c\u0131 görünmür. B\u0259zil\u0259ri deyir ki, respublikaç\u0131lar ged\u0259nd\u0259n sonra seçicil\u0259rin bir hiss\u0259si “Gürcü arzusuna qay\u0131dacaq, çünki seçicil\u0259rin bu hiss\u0259si respublikaç\u0131lara qar\u015f\u0131 “milliy\u0259tçil\u0259rl\u0259 eyni nifr\u0259t hissi b\u0259sl\u0259yir.<\/span><\/p>\n

“Gürcü arzusu partiyas\u0131n\u0131n öz siyasi profilin\u0259 gör\u0259 “Gürcü arzusu koalisiyas\u0131ndan n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259c\u0259yi m\u0259s\u0259l\u0259si daha prinsipiald\u0131r. \u0130ki il \u0259vv\u0259l \u0130rakli Alasaniyan\u0131n q\u0259rb yönlü “Azad demokratlar partiyas\u0131n\u0131n koalisiya s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk edib, müxalif\u0259t\u0259 keçm\u0259si diplomatik dair\u0259l\u0259rd\u0259 narahatl\u0131qla qar\u015f\u0131land\u0131: b\u0259lk\u0259 bu Gürcüstan\u0131n öz siyasi kursunu d\u0259yi\u015fm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir? Amma bundan sonra çox az \u015feyin d\u0259yi\u015fdiyi m\u0259lum oldu. Bununla bel\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almaz laz\u0131md\u0131r ki, Alasaniyan\u0131n komandas\u0131 ged\u0259nd\u0259n sonra onun funksiyalar\u0131 (müdafi\u0259 nazirliyi v\u0259 b\u0259zi parlament komit\u0259l\u0259ri daxil olmaqla) möhk\u0259m q\u0259rbyönlü imici olan respublikaç\u0131lara keçdi. \u0130ndis\u0259 respublikaç\u0131lar da gedir.<\/span><\/p>\n

Daha bir q\u0259rbyönlü qüvv\u0259nin koalisiyan\u0131 t\u0259rk etm\u0259si “Gürcü arzusu üçün mü\u0259yy\u0259n m\u0259nada onun siyasi imici il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r yaradacaq. R\u0259smi olaraq Avropa yönlü kurs qalacaq, amma bu kursla “Gürcü arzusunu parlamentd\u0259 t\u0259msil ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 kontrast h\u0259dd\u0259n art\u0131q göz\u0259çarpand\u0131r: “Gürcü arzusunun \u0259ks\u0259r nümay\u0259nd\u0259l\u0259rinin diskursu Putin\u0259 daha yax\u0131nd\u0131r, n\u0259inki Avropaya. Buna gör\u0259 d\u0259 “Arzunun Avropa yönlü istiqam\u0259tinin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 möhk\u0259m olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015fübh\u0259l\u0259r daha da artacaq.<\/span><\/p>\n

Art\u0131q yuxar\u0131da deyildiyi kimi, Bidzina \u0130vani\u015fvilinin siyasi t\u0259bi\u0259ti “ikiüzlü Yanus olmaqdan ibar\u0259tdir: onun h\u0259m Avropa, h\u0259m d\u0259 “Asaval-Dasavali oxucular\u0131n\u0131n ür\u0259yinc\u0259 olan qaragüruhçu sif\u0259ti olmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n

Bu yax\u0131nlara q\u0259d\u0259r respublikaç\u0131lar m\u0259hz h\u0259min bu “Avropa sif\u0259tini göst\u0259rirdil\u0259r. Bu gün is\u0259 bunun üçün ancaq bir ba\u015f nazir Kvirika\u015fvili qal\u0131r ki, bu da kifay\u0259t el\u0259mir. Güman etm\u0259k olar ki, o “Gürcü arzusunun seçki siyah\u0131s\u0131na alic\u0259nab, c\u0259miyy\u0259td\u0259 tan\u0131nan insanlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 \u0259lav\u0259 etm\u0259y\u0259 çal\u0131\u015facaq. Amma buna nail ola bil\u0259c\u0259kmi? Bu insanlar eyni zamanda h\u0259m Avropa d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 riay\u0259t etm\u0259li, h\u0259m d\u0259 sonuna q\u0259d\u0259r Bidzina \u0130vani\u015fviliy\u0259 qar\u015f\u0131 loyal olmal\u0131d\u0131rlar. Bu iki hal\u0131 birl\u0259\u015fdirm\u0259k o q\u0259d\u0259r d\u0259 asan deyil; bununla bel\u0259 buna raz\u0131 olanlar da y\u0259qin ki tap\u0131lacaq.<\/span><\/p>\n