{"id":107306,"date":"2026-08-06T23:24:12","date_gmt":"2026-08-06T19:24:12","guid":{"rendered":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?p=107306"},"modified":"2026-08-06T23:24:14","modified_gmt":"2026-08-06T19:24:14","slug":"trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/","title":{"rendered":"X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 ilk r\u0259q\u0259msal k\u00f6rp\u00fc: Sumqay\u0131t-Aktau kabeli regionun geostrateji x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"font-size:11px\"><strong><em>Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/category\/cografiya\/az%c9%99rbaycan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Az\u0259rbaycan<\/a> v\u0259 Qazax\u0131stan X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibind\u0259 tarixi bir add\u0131m\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131blar: Sumqay\u0131t-Aktau Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259ttinin d\u0259niz hiss\u0259sinin \u00e7\u0259kilm\u0259si <a href=\"https:\/\/report.az\/ikt\/xezer-denizinin-dibi-ile-trans-xezer-fiber-optik-kabel-xettinin-cekilisi-basa-catib\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">tamamlan\u0131b<\/a>. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259xmin\u0259n 380 kilometrlik bu x\u0259tt X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lan ilk fiber-optik infrastrukturdur. Tutumu 400 Tbps-d\u0259n art\u0131q olan sistem &#8220;AzerTelecom International&#8221; v\u0259 &#8220;Kazakhtelecom&#8221;un &#8220;CaspiLink B.V.&#8221; birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259si vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 tamamil\u0259 operatorlar\u0131n \u00f6z v\u0259saitl\u0259ri hesab\u0131nad\u0131r v\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n v\u0259sait ayr\u0131lmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0259nizd\u0259ki i\u015fl\u0259r iyulda ba\u015flay\u0131b, avqustun \u0259vv\u0259lind\u0259 yekunla\u015f\u0131b. Sahil infrastrukturunun birl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 s\u0131naqlar pay\u0131zda, kommersiya istismar\u0131 is\u0259 2026-c\u0131 ilin sonuna planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu, sad\u0259c\u0259 texniki nailiyy\u0259t deyil. Layih\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u201cDigital Silk Way\u201d (R\u0259q\u0259msal \u0130p\u0259k Yolu) t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u0259sas komponenti kimi Orta D\u0259hlizin r\u0259q\u0259msal \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 regionun data ax\u0131nlar\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131 yenid\u0259n formala\u015fd\u0131rmaq potensial\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stiv-deyns-baki-s%c9%99f%c9%99ri\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tTR\u0130PP v\u0259 Orta D\u0259hliz AB\u015e-nin C\u0259nubi Qafqaz strategiyas\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilir &#8211; R\u0259y\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  Stiv Deyns Bak\u0131 s\u0259f\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 prezidenti, iqtisadiyyat naziri v\u0259 SOCAR prezidenti il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irilib.\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/stiv-deyns-baki-s%c9%99f%c9%99ri\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/07\/website-format-2026-07-08T173545.443.png\" alt=\"Stiv Deyns Bak\u0131 s\u0259f\u0259ri\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Texniki v\u0259 t\u0259\u015fkilati \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259<\/h2>\n\n\n\n<p>Bu fiber-optik kabel x\u0259ttinin tutumu regionun m\u00f6vcud quru mar\u015frutlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k tutumdur v\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli data m\u00fcbadil\u0259si, bulud xidm\u0259tl\u0259ri v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k S\u0130 (s\u00fcni intellekt) infrastrukturu \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130cra\u00e7\u0131lar &#8211; &#8220;AzerTelecom International&#8221; (NEQSOL Holding strukturunda) v\u0259 &#8220;Kazakhtelecom&#8221; &#8220;CaspiLink B.V.&#8221; vasit\u0259sil\u0259 b\u0259rab\u0259r t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q modelini se\u00e7ibl\u0259r. Hollandiyada qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f bu birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259 h\u0259m tikinti, h\u0259m d\u0259 sonrak\u0131 istismar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259nin tamamil\u0259 \u00f6z\u0259l olmas\u0131 layih\u0259ni d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin siyasi v\u0259 b\u00fcrokratik riskl\u0259rind\u0259n qism\u0259n azad edir, lakin eyni zamanda operatorlar\u0131n kommersiya dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131na v\u0259 siyasi m\u00fchitin sabitliyin\u0259 ba\u011fl\u0131 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0259niz \u00e7\u0259kilm\u0259si problemi X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 ilk bel\u0259 \u0259m\u0259liyyat oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn texniki m\u00fcr\u0259kk\u0259blik yarad\u0131b. Mar\u015frut l\u00f6vb\u0259rl\u0259nm\u0259 zonalar\u0131 v\u0259 h\u0259rbi t\u0259lim \u0259razil\u0259rind\u0259n uzaq se\u00e7ilib, m\u00fch\u0259ndislik t\u0259dqiqatlar\u0131 v\u0259 ekoloji raz\u0131l\u0131qlar 2025-ci ild\u0259 tamamlan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Kabel \u00c7ind\u0259 istehsal v\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilib, sonra Qazax\u0131stan\u0131n Qur\u0131k liman\u0131 vasit\u0259sil\u0259 Bak\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. 20 min tondan art\u0131q yerd\u0259yi\u015fm\u0259 qabiliyy\u0259tin\u0259 malik x\u00fcsusi g\u0259mi il\u0259 24 saat rejimind\u0259 apar\u0131lan i\u015fl\u0259r t\u0259xmin\u0259n 70 m\u00fct\u0259x\u0259ssisin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 yekunla\u015f\u0131b. \u0130ndi n\u00f6vb\u0259 sahil stansiyalar\u0131n\u0131n inteqrasiyas\u0131 v\u0259 s\u0131naqlara g\u0259lib. <\/p>\n\n\n\n<p>Kommersiya istismar\u0131 ilin sonuna planla\u015fd\u0131r\u0131lsa da, real y\u00fckl\u0259nm\u0259 v\u0259 tranzit h\u0259cml\u0259ri 2027-ci ild\u0259n etibar\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/fon-der-leyenin-az%c9%99rbaycan-s%c9%99f%c9%99ri\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tUrsula fon der Leyenin Az\u0259rbaycan s\u0259f\u0259ri: enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, regional s\u00fclh v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r-maraqlar dilemmas\u0131\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  S\u0259f\u0259r eyni zamanda insan h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 iqtisadi maraqlar aras\u0131ndak\u0131 tarazl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib.\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/fon-der-leyenin-az%c9%99rbaycan-s%c9%99f%c9%99ri\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/07\/website-format-2026-07-02T124037.033.png\" alt=\"Fon der Leyenin Az\u0259rbaycan s\u0259f\u0259ri\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Yan ke\u00e7m\u0259k v\u0259 r\u0259q\u0259msal suverenlik<\/h2>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-jam-news is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>B\u0259s, bu kabel m\u00f6vcud Rusiya \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n quru mar\u015frutlara v\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizd\u0259n ke\u00e7\u0259n sualt\u0131 x\u0259tl\u0259r\u0259 real alternativ yarad\u0131r m\u0131?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Cavab qism\u0259n b\u0259li, lakin m\u00fctl\u0259q deyil. M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n internet trafiki bu g\u00fcn \u0259sas\u0259n iki \u0259sas d\u0259hliz \u00fcz\u0259rind\u0259n ax\u0131r: \u015fimalda Rusiya \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri v\u0259 c\u0259nubda Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259niz-Aral\u0131q d\u0259nizi sualt\u0131 sisteml\u0259ri. H\u0259r iki mar\u015frut son ill\u0259rd\u0259 geosiyasi v\u0259 fiziki riskl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b &#8211; sanksiyalar, infrastruktur z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259ri, t\u0131xaclar. Trans-X\u0259z\u0259r x\u0259tti bu as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azald\u0131r, \u00e7\u00fcnki <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/category\/cografiya\/rusiya\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rusiya<\/a> v\u0259 <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/topic\/iran\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u0130ran<\/a> \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259d\u0259n birba\u015fa Az\u0259rbaycan-<a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/category\/cografiya\/gurcustan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">G\u00fcrc\u00fcstan<\/a>&#8211;<a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/category\/cografiya\/turkiy%c9%99\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">T\u00fcrkiy\u0259<\/a>-Avropa v\u0259 ya Qazax\u0131stan-\u00c7in istiqam\u0259tind\u0259 alternativ yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, \u201cbypass\u201d (yan ke\u00e7m\u0259k) effekti d\u0259rhal v\u0259 tam olmayacaq. Kabel yaln\u0131z Aktau-Sumqay\u0131t seqmentini \u0259hat\u0259 edir. Tam r\u0259q\u0259msal d\u0259hliz \u00fc\u00e7\u00fcn quru hiss\u0259l\u0259rin (Az\u0259rbaycanda, G\u00fcrc\u00fcstanda, Qazax\u0131standa) tutumu, data m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 operatorlararas\u0131 raz\u0131la\u015fmalar laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Gecikm\u0259 bax\u0131m\u0131ndan X\u0259z\u0259r mar\u015frutu r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tlidir &#8211; m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 sahill\u0259r aras\u0131nda gedi\u015f-d\u00f6n\u00fc\u015f gecikm\u0259si 3,7 millisaniy\u0259 civar\u0131ndad\u0131r. Lakin real suverenlik yaln\u0131z trafik h\u0259cml\u0259rinin bu x\u0259tt\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 regional operatorlar\u0131n m\u00fcst\u0259qil mar\u015frutla\u015fd\u0131rma qabiliyy\u0259ti artd\u0131qca formala\u015facaq. <\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bu, Rusiya tranzitind\u0259n qism\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f dem\u0259kdir; C\u0259nubi Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc regional qov\u015faq kimi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k f\u00fcrs\u0259tidir. Tam r\u0259q\u0259msal m\u00fcst\u0259qillik is\u0259 h\u0259l\u0259 uzaq perspektivdir &#8211; m\u00f6vcud b\u00f6y\u00fck provayderl\u0259rin v\u0259 \u00c7in-Avropa trafikinin \u0259sas ax\u0131nlar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi mar\u015frutlar olaraq qalacaq.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/turkm%c9%99nistan-prezidenti-az%c9%99rbaycanda\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tT\u00fcrkm\u0259nistan Prezidenti Az\u0259rbaycanda: enerji, ticar\u0259t v\u0259 humanitar sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q d\u0259rinl\u0259\u015fir\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  \u0130lham \u018fliyev \u201cDostluq\u201d neftda\u015f\u0131yan tankerini onlayn formatda h\u0259mkar\u0131na h\u0259diyy\u0259 edib. \n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/turkm%c9%99nistan-prezidenti-az%c9%99rbaycanda\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/06\/website-format-2026-06-22T144212.338.png\" alt=\"T\u00fcrkm\u0259nistan Prezidenti Az\u0259rbaycanda\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Orta D\u0259hliz v\u0259 R\u0259q\u0259msal \u0130p\u0259k Yolu sinergiyas\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p>Fiziki y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131 il\u0259 r\u0259q\u0259msal infrastrukturun eyni co\u011frafi d\u0259hlizd\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si praktiki n\u0259tic\u0259l\u0259r do\u011furur. Orta D\u0259hliz (Trans-X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutu) son ill\u0259rd\u0259 konteyner da\u015f\u0131malar\u0131nda art\u0131m g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, h\u0259l\u0259 d\u0259 Rusiya v\u0259 dig\u0259r alternativl\u0259rl\u0259 r\u0259qab\u0259td\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u0259q\u0259msal komponent bu fiziki d\u0259hlizi \u201ca\u011f\u0131ll\u0131\u201d edir: logistika m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n real vaxt rejimind\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si, g\u00f6mr\u00fck v\u0259 s\u0259rh\u0259d prosedurlar\u0131n\u0131n r\u0259q\u0259msalla\u015fmas\u0131, s\u0131\u011forta v\u0259 maliyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si. Az\u0259rbaycan\u0131n \u201cr\u0259q\u0259msal qov\u015faq\u201d ambisiyas\u0131 m\u0259hz bu sinergiyadan qaynaqlan\u0131r &#8211; enerji boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri, d\u0259mir yolu v\u0259 d\u0259niz limanlar\u0131 il\u0259 paralel fiber-optik x\u0259tt \u00f6lk\u0259ni data tranziti \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedici edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Realizm is\u0259 vacibdir. Az\u0259rbaycan\u0131n geografik m\u00f6vqeyi \u0259lveri\u015flidir, lakin r\u0259q\u0259msal qov\u015faq olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck data m\u0259rk\u0259zl\u0259ri, ucuz enerji, y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 kadr v\u0259 beyn\u0259lxalq bulud provayderl\u0259rinin m\u00f6vcudlu\u011fu t\u0259l\u0259b olunur. Hal-haz\u0131rda bu elementl\u0259r qism\u0259n m\u00f6vcuddur. G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 quru ba\u011flant\u0131lar\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 Qara d\u0259niz istiqam\u0259tind\u0259 \u0259lav\u0259 sualt\u0131 x\u0259tl\u0259r R\u0259q\u0259msal \u0130p\u0259k Yolunun (Digital Silk Way) tam potensial\u0131n\u0131 a\u00e7acaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Qazax\u0131stan t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 Aktau liman\u0131n\u0131n v\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u015f\u0259rq-q\u0259rb r\u0259q\u0259msal infrastrukturunun inki\u015faf\u0131 eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Sinergiya yaln\u0131z h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin eyni tempd\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259si il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycan-ai-t%c9%99r%c9%99fdasliq-prioritetl%c9%99ri\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tAvropa Parlamenti b\u00f6hran\u0131 fonunda Bak\u0131-Br\u00fcssel dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 yenid\u0259n ba\u015flay\u0131r: b\u00f6hran \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 niy\u0259 dayand\u0131rm\u0131r?\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r ilkin raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lib v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n b\u0259rpas\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259yib.\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/az%c9%99rbaycan-ai-t%c9%99r%c9%99fdasliq-prioritetl%c9%99ri\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/06\/website-format-2026-06-05T132235.367.png\" alt=\"Az\u0259rbaycan-A\u0130 T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q Prioritetl\u0259ri\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00d6z\u0259l maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 modeli v\u0259 riskl\u0259r<\/h2>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti olmadan h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n modelin \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri ayd\u0131nd\u0131r: siyasi q\u0259rarlar\u0131n gecikm\u0259si riski azal\u0131r, kommersiya motivl\u0259ri \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r, beyn\u0259lxalq investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u015f\u0259ffaf g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. &#8220;CaspiLink B.V.&#8221;nin Hollandiya yurisdiksiyas\u0131 da h\u00fcquqi sabitlik v\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259rin h\u0259lli bax\u0131m\u0131ndan \u0259lveri\u015flidir. Z\u0259if t\u0259r\u0259fl\u0259r is\u0259 operatorlar\u0131n \u00f6z maliyy\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 siyasi ba\u011fl\u0131l\u0131qlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;AzerTelecom&#8221; &#8220;NEQSOL Holding&#8221;\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r &#8211; bu, \u00f6z\u0259l, lakin regionda n\u00fcfuzlu biznes qrupudur. &#8220;Kazakhtelecom&#8221; is\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 yax\u0131n operator kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu ikili struktur siyasi riskl\u0259ri idar\u0259 etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir: bir t\u0259r\u0259fd\u0259n kommersiya \u00e7evikliyi, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi. Lakin h\u0259r iki \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, sanksiya riskl\u0259ri v\u0259 ya enerji bazar\u0131ndak\u0131 k\u0259skin dal\u011falanmalar operatorlar\u0131n investisiya qabiliyy\u0259tin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Layih\u0259nin d\u0259y\u0259ri \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 50 milyon dollar civar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259ndirilirdi; \u00f6z\u0259l maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 bu m\u0259bl\u0259\u011fi idar\u0259 olunan saxlay\u0131b, lakin g\u0259l\u0259c\u0259k geni\u015fl\u0259nm\u0259 (T\u00fcrkm\u0259nistan istiqam\u0259ti v\u0259 ya tutum art\u0131r\u0131m\u0131) \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 kapital t\u0259l\u0259b oluna bil\u0259r. Risk idar\u0259etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli tranzit m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri v\u0259 beyn\u0259lxalq telekommunikasiya konsorsiumlar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q vacib olacaq.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trampin-s%c9%99fir-namiz%c9%99di\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tTramp\u0131n Az\u0259rbaycana s\u0259fir namiz\u0259di: Aleksander Alden kimdir v\u0259 regionda n\u0259yi d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r?\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  Alden Tramp\u0131n birinci administrasiyas\u0131nda AB\u015e-A\u0130 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 \u201c\u00c7inin regional t\u0259sirinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na\u201d cavabdeh olub.\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trampin-s%c9%99fir-namiz%c9%99di\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/06\/website-format-2026-06-04T193301.650.png\" alt=\"Tramp\u0131n s\u0259fir namiz\u0259di\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Geopolitik kontekst<\/h2>\n\n\n\n<p>\u00c7in bax\u0131m\u0131ndan bu layih\u0259 r\u0259q\u0259msal \u0130p\u0259k Yolunun praktiki elementidir. Kabel \u00c7ind\u0259 istehsal olunub v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya-Avropa data ax\u0131nlar\u0131n\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirir. Q\u0259rb \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 Orta D\u0259hlizin r\u0259q\u0259msal \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc &#8211; Rusiya v\u0259 \u0130ran\u0131 yan ke\u00e7\u0259n alternativ strateji maraq do\u011furur.<\/p>\n\n\n\n<p>Potensial Orta D\u0259hliz \u0259laq\u0259l\u0259ri v\u0259 Avropa-Asiya data d\u0259hlizl\u0259ri kontekstind\u0259 bu x\u0259tt \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yarad\u0131r. Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 birba\u015fa r\u0259qab\u0259t elementi yoxdur, lakin uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n r\u0259q\u0259msal as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 Moskvan\u0131n t\u0259sirini z\u0259ifl\u0259d\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Enerji infrastrukturu il\u0259 paralel r\u0259q\u0259msal d\u0259hlizin strateji \u00e7\u0259kisi x\u00fcsusi qeyd olunmal\u0131d\u0131r. X\u0259z\u0259r regionunda neft-qaz boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri (BTC, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi v\u0259 s.) art\u0131q m\u00f6vcuddur. Fiber-optik x\u0259tt eyni co\u011frafiyada \u201cm\u0259lumat boru k\u0259m\u0259ri\u201d funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, infrastrukturun diversifikasiyas\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r v\u0259 regionun yaln\u0131z enerji ixracat\u00e7\u0131s\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 data tranziti m\u0259rk\u0259zi kimi profilini g\u00fccl\u0259ndirir. Lakin geopolitik g\u0259rginlikl\u0259r &#8211; X\u0259z\u0259r statusu, h\u0259rbi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r v\u0259 ya sanksiyalar h\u0259r iki n\u00f6v infrastruktur \u00fc\u00e7\u00fcn risk m\u0259nb\u0259yi qal\u0131r.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/abs-az%c9%99rbaycan-strateji-t%c9%99r%c9%99fdasligi\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tVa\u015finqtonun C\u0259nubi Qafqaz plan\u0131: Az\u0259rbaycanla strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n fonunda n\u0259 dayan\u0131r?\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f, Orta D\u0259hliz v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00fcnd\u0259mi fonunda Az\u0259rbaycan-AB\u015e yax\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n yeni konturlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rib.\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/abs-az%c9%99rbaycan-strateji-t%c9%99r%c9%99fdasligi\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/06\/website-format-2026-06-02T104447.416.png\" alt=\"AB\u015e-Az\u0259rbaycan strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">G\u0259l\u0259c\u0259k perspektivl\u0259r v\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r<\/h2>\n\n\n\n<p>N\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259 ola bil\u0259r. Sumqay\u0131t-T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 x\u0259tti R\u0259q\u0259msal \u0130p\u0259k Yolunun tam formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259lav\u0259 olard\u0131, lakin A\u015fqabad\u0131n qapal\u0131 telekommunikasiya siyas\u0259ti v\u0259 dig\u0259r prioritetl\u0259r tempi m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Data m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 S\u0130 infrastrukturu \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan v\u0259 Qazax\u0131standa ucuz enerji v\u0259 soyutma imkanlar\u0131 r\u0259qab\u0259t \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc yarada bil\u0259r. Regional inteqrasiya is\u0259 operatorlararas\u0131 raz\u0131la\u015fmalar, tarif \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 s\u0259rh\u0259d prosedurlar\u0131n\u0131n sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Mane\u0259l\u0259r d\u0259 var. X\u0259z\u0259rin ekoloji h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131, potensial h\u0259rbi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r, \u00c7in avadanl\u0131qlar\u0131na olan as\u0131l\u0131l\u0131q v\u0259 qlobal telekommunikasiya bazar\u0131ndak\u0131 konsolidasiya riskl\u0259ri layih\u0259nin inki\u015faf\u0131n\u0131 l\u0259ngid\u0259 bil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin, tutumun real y\u00fckl\u0259nm\u0259si t\u0259l\u0259bd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r &#8211; yaln\u0131z regional trafik kifay\u0259t etm\u0259y\u0259 bil\u0259r, b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq ax\u0131nlar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n<article class=\"single-card uk-flex uk-flex-between m-b-sm-40\">\n\n  <div class=\"uk-grid wi-full-width\">\n\n    <div class=\"uk-width-2-3 p-t-sm-10\">\n      <a href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/btq-yenid%c9%99n-acilir\/\" target=\"_blank\">\n\n\n\n\n\n        <h2 class=\"m-b-sm-23 wi-merriweather-light\">\n\tBTQ d\u0259mir yolu x\u0259tti v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi qatar\u0131 yenid\u0259n a\u00e7\u0131l\u0131r &#8211; bu b\u0259rpa region \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 m\u0259naya g\u0259lir?\n<\/h2>\n\n        <p class=\"paragraph-color-2 m-b-sm-10 m-b-xs-7\">\n  6 illik fasil\u0259d\u0259n Tbilisi-Bak\u0131 reysinin b\u0259rpas\u0131 Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu x\u0259ttinin faktiki olaraq tam i\u015f rejimin\u0259 ke\u00e7diyini g\u00f6st\u0259rir.\n<\/p>\n      <\/a>\n    <\/div>\n    <div class=\"uk-width-1-3\">\n      <figure class=\"wi-full-height choose-post__img wi-merriweather-light\">\n  <a class=\"\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/btq-yenid%c9%99n-acilir\/\">\n    <img decoding=\"async\" class=\"wi-full-height wi-ratio-img\" src=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/05\/website-format-2026-05-19T204720.300.png\" alt=\"BTK yenid\u0259n a\u00e7\u0131l\u0131r\" uk-img \/>\n  <\/a>\n<\/figure>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/article>\n\n\n\n<p style=\"font-size:1px\"><strong><em>Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibind\u0259 tarixi bir add\u0131m\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b: Sumqay\u0131t-Aktau Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259ttinin d\u0259niz hiss\u0259sinin \u00e7\u0259kilm\u0259si tamamlan\u0131b. <\/p>\n","protected":false},"author":60,"featured_media":107308,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[17,4043,25,50,49,4,44],"tags":[],"formation":[],"post-author":[2888],"topic":[4952,6604,6071,6110,6286,5832,339,4955,4957],"tooltip":[],"city":[6041],"class_list":["post-107306","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azrbaycan","category-explainer","category-cmiyyt","category-xbrlr","category-srh","category-rusiya","category-turkiy","post-author-jamnews","topic-azrbaycan","topic-azrbaycan-ai","topic-azrbaycan-gurcustan","topic-azrbaycan-rusiya","topic-azrbaycan-cin","topic-avropa-ittifaqi","topic-iran","topic-rusiya","topic-turkiy","city-baki"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti - JAMnews<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibind\u0259 tarixi bir add\u0131m\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b: fiber-optik kabelin d\u0259niz hiss\u0259si tamamlan\u0131b.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x\u0259z\u0259r-fiber-optik-kabel-x\u0259tti\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 ilk r\u0259q\u0259msal k\u00f6rp\u00fc: Sumqay\u0131t-Aktau kabeli regionun geostrateji x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibind\u0259 tarixi bir add\u0131m\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b: Sumqay\u0131t-Aktau Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259ttinin d\u0259niz hiss\u0259sinin \u00e7\u0259kilm\u0259si tamamlan\u0131b.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x\u0259z\u0259r-fiber-optik-kabel-x\u0259tti\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Azerbaijani Jamnews\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-06T19:24:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-06T19:24:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/08\/website-format-2026-08-06T212347.401.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2880\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"elmisham\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 ilk r\u0259q\u0259msal k\u00f6rp\u00fc: Sumqay\u0131t-Aktau kabeli regionun geostrateji x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@JAMnewsCaucasus\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"elmisham\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/\"},\"author\":{\"name\":\"elmisham\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/eb45af4c98a871b32118a93d3d66e159\"},\"headline\":\"X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 ilk r\u0259q\u0259msal k\u00f6rp\u00fc: Sumqay\u0131t-Aktau kabeli regionun geostrateji x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?\",\"datePublished\":\"2026-08-06T19:24:12+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-06T19:24:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/\"},\"wordCount\":1943,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/08\/website-format-2026-08-06T212347.401.png\",\"articleSection\":[\"Azerbaijan\",\"Explainer\",\"Issues\",\"News\",\"Opinion\",\"Russia\",\"Turkey\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/\",\"name\":\"Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti - JAMnews\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/08\/website-format-2026-08-06T212347.401.png\",\"datePublished\":\"2026-08-06T19:24:12+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-06T19:24:14+00:00\",\"description\":\"Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibind\u0259 tarixi bir add\u0131m\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b: fiber-optik kabelin d\u0259niz hiss\u0259si tamamlan\u0131b.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/08\/website-format-2026-08-06T212347.401.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/08\/website-format-2026-08-06T212347.401.png\",\"width\":2880,\"height\":1620,\"caption\":\"Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 ilk r\u0259q\u0259msal k\u00f6rp\u00fc: Sumqay\u0131t-Aktau kabeli regionun geostrateji x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"name\":\"Azerbaijani Jamnews\",\"description\":\"Caucasus News, Politics and Society\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization\",\"name\":\"JAMnews\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg\",\"width\":960,\"height\":960,\"caption\":\"JAMnews\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/\",\"https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus\",\"https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/eb45af4c98a871b32118a93d3d66e159\",\"name\":\"elmisham\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/37fa0366c180c74da87d58de88ffdc3f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/37fa0366c180c74da87d58de88ffdc3f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"elmisham\"},\"url\":\"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/elmisham\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti - JAMnews","description":"Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibind\u0259 tarixi bir add\u0131m\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b: fiber-optik kabelin d\u0259niz hiss\u0259si tamamlan\u0131b.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x\u0259z\u0259r-fiber-optik-kabel-x\u0259tti\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 ilk r\u0259q\u0259msal k\u00f6rp\u00fc: Sumqay\u0131t-Aktau kabeli regionun geostrateji x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?","og_description":"X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibind\u0259 tarixi bir add\u0131m\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b: Sumqay\u0131t-Aktau Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259ttinin d\u0259niz hiss\u0259sinin \u00e7\u0259kilm\u0259si tamamlan\u0131b.","og_url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x\u0259z\u0259r-fiber-optik-kabel-x\u0259tti\/","og_site_name":"Azerbaijani Jamnews","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","article_published_time":"2026-08-06T19:24:12+00:00","article_modified_time":"2026-08-06T19:24:14+00:00","og_image":[{"width":2880,"height":1620,"url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/08\/website-format-2026-08-06T212347.401.png","type":"image\/png"}],"author":"elmisham","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 ilk r\u0259q\u0259msal k\u00f6rp\u00fc: Sumqay\u0131t-Aktau kabeli regionun geostrateji x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?","twitter_creator":"@JAMnewsCaucasus","twitter_site":"@JAMnewsCaucasus","twitter_misc":{"Written by":"elmisham","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/"},"author":{"name":"elmisham","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/eb45af4c98a871b32118a93d3d66e159"},"headline":"X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 ilk r\u0259q\u0259msal k\u00f6rp\u00fc: Sumqay\u0131t-Aktau kabeli regionun geostrateji x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?","datePublished":"2026-08-06T19:24:12+00:00","dateModified":"2026-08-06T19:24:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/"},"wordCount":1943,"publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/08\/website-format-2026-08-06T212347.401.png","articleSection":["Azerbaijan","Explainer","Issues","News","Opinion","Russia","Turkey"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/","name":"Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti - JAMnews","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/08\/website-format-2026-08-06T212347.401.png","datePublished":"2026-08-06T19:24:12+00:00","dateModified":"2026-08-06T19:24:14+00:00","description":"Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibind\u0259 tarixi bir add\u0131m\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b: fiber-optik kabelin d\u0259niz hiss\u0259si tamamlan\u0131b.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#primaryimage","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/08\/website-format-2026-08-06T212347.401.png","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2026\/08\/website-format-2026-08-06T212347.401.png","width":2880,"height":1620,"caption":"Trans-X\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/trans-x%c9%99z%c9%99r-fiber-optik-kabel-x%c9%99tti\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jam-news.net\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"X\u0259z\u0259rin dibind\u0259 ilk r\u0259q\u0259msal k\u00f6rp\u00fc: Sumqay\u0131t-Aktau kabeli regionun geostrateji x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#website","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","name":"Azerbaijani Jamnews","description":"Caucasus News, Politics and Society","publisher":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jam-news.net\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#organization","name":"JAMnews","url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","contentUrl":"https:\/\/jam-news.net\/app\/uploads\/2020\/05\/JAM_w.jpg","width":960,"height":960,"caption":"JAMnews"},"image":{"@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/JAMnewsInEnglish\/","https:\/\/x.com\/JAMnewsCaucasus","https:\/\/www.instagram.com\/jam_news\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCXQbUCme2pykuZYXWHx4VPg"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/eb45af4c98a871b32118a93d3d66e159","name":"elmisham","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/jam-news.net\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/37fa0366c180c74da87d58de88ffdc3f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/37fa0366c180c74da87d58de88ffdc3f?s=96&d=mm&r=g","caption":"elmisham"},"url":"https:\/\/jam-news.net\/az\/author\/elmisham\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/60"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=107306"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":107309,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107306\/revisions\/107309"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/107308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=107306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=107306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=107306"},{"taxonomy":"formation","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/formation?post=107306"},{"taxonomy":"post-author","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/post-author?post=107306"},{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=107306"},{"taxonomy":"tooltip","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tooltip?post=107306"},{"taxonomy":"city","embeddable":true,"href":"https:\/\/jam-news.net\/az\/wp-json\/wp\/v2\/city?post=107306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}