Ինչու ծախսված գումարները չեն արտացոլվում վրացական դպրոցների որակի վրա: «Միջազգային թափանցիկություն. Վրաստանի» նոր հետազորությունը դպրոցական կրթության մասին" />

Վրաստանում դպրոցների ֆինանսավորումն ամեն տարի աճում է, իսկ կրթության մակարդակը՝ ոչ

Ինչու ծախսված գումարները չեն արտացոլվում վրացական դպրոցների որակի վրա: «Միջազգային թափանցիկություն. Վրաստանի» նոր հետազորությունը դպրոցական կրթության մասին

Նկարվել է 2013թ. Մակերտա գյուղում. լուսանկարը՝ Դավիթ Մձինարիշվիլիի / REUTERS

Իշխանություններն ընդհանուր կրթության այնպիսի ծրագիր չունեն, որն ուղղված կլինի արդյունքին, նրանք գործում են հնացած մեթոդներով, և, որպես կանոն, տարիներ շարունակ Վրաստանում դպրոցական կրթության մակարդակը ծայրահեղ ցածր է. նման եզրակացության է հանգել «Միջազգային թափանցիկություն. Վրաստան» ազդեցիկ հասարակական կազմակերպությունը, որը ծավալուն հետազոտություն է նվիրել դպրոցական կրթությանը:

Հետազոտության մեջ նշվում է, որ այսօրվա կրթական համակարգն ուղղված է միայն այն բանին, որ բոլոր աշակերտները հասանելիություն ունենան կրթությանը, և բոլոր դպրոցները համապատասխան ֆինանսավորում ստանան: Ինչ վերաբերում է կրթության որակի բարձրացմանը, այդ հարցը կրթական համակարգի քաղաքականության առաջնահերթություններից չէ:

«Հետևաբար, դպրոցական կրթության վրա լրացուցիչ կերպով ծախսված բոլոր միջոցների արդյունավետությունը հարցականի տակ է»,- ասվում է եզրակացության մեջ:

JAMnews-ն ամփոփել է հետազոտության հիմնական եզրակացությունները.

Գումար են ծախսում, իսկ արդյունք չկա

Չնայած այն բանին, որ 2018թ. պետությունը դպրոցական կրթության վրա կրկնակի ավել է ծախսում, քան 2011թ., արդյունք չկա: Այդ գումարները փաստացի քամուն են տրվում, քանի որ դպրոցական կրթության մակարդակը Վրաստանում նախկինի պես ծայրահեղ ցածր է, և դա հաստատում են ինչպես միջազգային հետազոտությունները, այնպես էլ պաշտոնական վիճակագրությունը:

Օրինակ, սովորողների գնահատականի միջազգային ծրագրի (PISA) հետազոտության մեջ Վրաստանը դպրոցական կրթության մակարդակով 72 երկրների շարքում վերջից 11-րդ տեղում է, իսկ համաշխարհային մրցունակության մակարդակով՝ 137 երկրներից 106-րդ տեղում:

Նույն բանն է ասում նաև ազգային վիճակագրությունը. 2015-2018թթ. ավարտական դպրոցական քննությունները բարեհաջող հանձնել են աշակերտների 77 տոկոսը, այն դեպքում, երբ 2011-2015թթ. այդ ցուցանիշը կազմում էր 84 տոկոս:

Դպրոցական կրթության որակի ցուցիչներից մեկն էլ դպրոցական ավարտական (ատեստացիոն) քննություններն են, որոնք Վրաստանում անցկացվում են 2011թ-ից: Այդ քննությունների արդյունքները ցույց են տալիս, որ 2015թ.

հետո իրավիճակը վատթարացել է: Հաջողության ամենացածր ցուցանիշները ֆիզիկա, մաթեմատիկա և օտար լեզուներ առարկաներից է: Վիճակագրություն. եթե 2011-2015թթ. դպրոցական ավարտական վկայական միջինը չէին կարողանում ստանալ տարեկան 6600 աշակերտ, ապա 2016-2018թթ. այդ ցուցանիշն աճել է՝ հասնելով միջինը 13,5 հազարի:

Մանկավարժի մասնագիտությունը ծերանում է, նրանք ցածր որակավորում ունեն և ցածր աշխատավարձեր

Վերջին 6 տարիներին Վրաստանում մանկավարժի մասնագիտությունը զգալիորեն ծերանում է, երիտասարդությունը գնալով ավելի քիչ հետաքրքրություն է ցուցաբերում այդ մասնագիտության նկատմամբ: Վիճակագրություն. 2012թ. համեմատությամբ 2017թ. դպրոցներում մինչև 35 տարեկան մանկավարժների թիվը 8 տոկոսով ավելի քիչ է եղել, իսկ 65 տարեկանից բարձր մանկավարժների թիվն աճել է 5 տոկոսով:

Վրաստանի դպրոցներում դասավանդում է մոտ 67 հազար մանկավարժ: Նրանց 86 տոկոսը 36 տարեկանից բարձր է, իսկ 13 տոկոսը՝ 65 տարեկան և ավելի:

Ցածր է նաև մանկավարժների մասնագիտական մակարդակը. 2017թ. վերջին Վրաստանում ամենաբարձր՝ մանկավարժ-մենթորի կարգավիճակ ունեցել է միայն 9 մարդ, իսկ հաջորդ աստիճանը՝ ավագ մանկավարժի կարգավիճակ՝ միայն 257 մարդ:

2017թ. ընթացիկ տվյալներով՝ հավաստագրման քննություն հանձնել է մանկավարժների միայն 30 տոկոսը: 2010-2017թթ. հավաստագրման քննություններում նվազագույն շեմը հաղթահարել է մանկավարժների միայն 25 տոկոսը:

Առավել ցածր ցուցանիշներ ունեն ցածր դասարանների, ֆիզիկայի, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և մաթեմատիկայի ուսուցիչները: Հիշեցնենք, որ հենց այս առարկաներից՝ ֆիզիկա, մաթեմատիկա և օտար լեզուներ, վրացի աշակերտներն ամենացածր արդյունքներն են ցուցաբերում:

2011-2017թթ. մանկավարժների միջին աշխատավարձը վրացական դպրոցներում կրկնակի աճել է: 2017թ. այն կազմել է 548 լարի: Բայց այդ աշխատավարձը կրկնակի պակաս է երկրի տնտեսության մյուս ճյուղերի միջին նոմինալ աշխատավարձի: Մեծ չէ աշխատավարձերի տարբերությունը նաև պետական և մասնավոր դպրոցներում:

Վերջին տվյալների համաձայն՝ մասնավոր դպրոցներում միջին աշխատավարձը կազմել է 631 լարի:

Պետությունը չունի հստակ և կոնկրետ քաղաքականություն կրթության որակի բարձրացման ուղղությամբ

Դպրոցական կրթության ֆինանսավորման և դրա որակի միջև ուղղակի կապի բացակայության գլխավոր պատճառը երկրում որակի բարձրացմանն ուղղված պետական քաղաքականության բացակայությունն է: Դա հաստատում է նաև Կրթության նախարարության ընդհանուր կրթության ծրագիրը, ասվում է հետազոտության մեջ:

Օրինակ, ծրագրում մշակված չեն որակի ստուգման չափանիշներ: Այսինքն, Կրթության նախարարությունը չի կարող չափել իր աշխատանքի արդյունքները, ինչը վկայում է, որ այն ուղղված չէ որակի բարձրացմանը:

Facebook Comments

Կարդալ ավելին JAMnews-ում